IEA Global Hydrogen Review 2023: popyt 95 Mt, niskoemisyjny wodór wciąż poniżej 1 Mt

Międzynarodowa Agencja Energii opublikowała we wrześniu 2023 r. coroczny przegląd rynku wodoru. Z raportu wynika, że globalny popyt na wodór wyniósł w 2022 r. około 95 mln ton, czyli niecałe 3% więcej niż rok wcześniej, a prawie cały wodór jest wytwarzany z paliw kopalnych. Produkcja niskoemisyjna – z elektrolizy zasilanej energią odnawialną lub z gazu z wychwytem CO₂ – pozostaje poniżej 1 mln ton. Zapowiadane projekty mogłyby ją zwiększyć do kilkudziesięciu milionów ton w 2030 r., lecz większość z nich jest na wczesnym etapie.

Co się zmienia

Raport pokazuje rozdźwięk między ambicjami a realizacją. Rządy ogłosiły strategie i cele, ale tylko część projektów ma zapewnione finansowanie i odbiorców. Największy popyt tworzą rafinerie i przemysł chemiczny (amoniak, metanol), a nowe zastosowania – stal, transport ciężki, żegluga – są dopiero w fazie pilotaży. Agencja zwraca uwagę na rolę regulacji: aukcje, kontrakty różnicowe, standardy certyfikacji i wymogi dotyczące zużycia wodoru niskoemisyjnego w przemyśle.

W kontekście Europy raport wskazuje, że UE przyjęła jeden z najbardziej rozbudowanych zestawów regulacji wodorowych, w tym zasady dla paliw RFNBO oraz plan Europejskiego Banku Wodoru.

Znaczenie dla branży w Polsce

Dla Polski, jednego z największych producentów wodoru w UE (głównie szarego, z gazu ziemnego), raport jest wskazówką, że transformacja wymaga zarówno technologii, jak i popytu. Dla branży biogazowej wynikają z niego dwa wnioski. Po pierwsze, wodór z biomasy i biogazu może być uzupełnieniem rynku, ale jego rola zależy od kosztów i kryteriów zrównoważoności. Po drugie, wspólna infrastruktura – sieci gazowe, magazyny, standardy jakości – będzie wymagała koordynacji przy mieszaniu wodoru i biometanu.

Rozwój wodoru wpływa również na rynek biometanu: oba gazy konkurują o dostęp do sieci i środki, ale mogą się wzajemnie uzupełniać, np. w metanizacji CO₂.

Na co zwrócić uwagę

Przy analizie projektów należy odróżniać wodór kopalny, niskoemisyjny i odnawialny, bo od klasyfikacji zależą wsparcie i obowiązki certyfikacyjne. Warto też sprawdzać, czy raportowane „zapowiedzi” mają zapewnione finansowanie.

Dlaczego liczby z raportu trzeba czytać ostrożnie

Zapowiedzi projektów to nie decyzje inwestycyjne. W wielu krajach portfel ogłoszonych inwestycji jest wielokrotnie większy niż to, co faktycznie ma zapewnione finansowanie i odbiorców. Dla rynku wodoru oznacza to ryzyko opóźnień i rewizji planów. Branża biogazowa, która ma już działające instalacje i dobrze znane technologie, może w tym kontekście pokazać przewagę w postaci gotowych, przewidywalnych źródeł gazu odnawialnego.

Co dalej

IEA będzie monitorować realizację projektów i rozwój polityk. Dla UE kluczowe będą pierwsze aukcje Europejskiego Banku Wodoru oraz ostateczne przepisy pakietu gazowo-wodorowego.