Poferment w ustawie: zgłoszenie do inspekcji, dokumentacja partii i zakaz stosowania na zamarzniętej glebie

Opublikowana 11 sierpnia 2023 r. w Dzienniku Ustaw ustawa o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych (Dz.U. 2023 poz. 1597) wprowadza do ustawy o nawozach i nawożeniu odrębną kategorię produktów pofermentacyjnych. Zmiany obejmują zgłoszenie działalności do inspekcji, obowiązkowe dokumenty, kontrole jakości, zasady stosowania na polach i kary. Ustawa wchodzi w życie 11 września 2023 r.

Co się zmienia

Najważniejsze obowiązki producentów pofermentu to:

• Zgłoszenie: do wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa co najmniej 14 dni przed pierwszym użyciem lub sprzedażą; zmianę substratów trzeba zgłosić z wyprzedzeniem co najmniej 7 dni,
• Dokumentacja i pakowanie: produkt musi być opatrzony dokumentem z danymi producenta, formą, masą netto oraz deklarowaną zawartością składników i materii organicznej; zakazano przepakowywania,
• Zanieczyszczenia: minister rolnictwa określi dopuszczalne poziomy w rozporządzeniu,
• Zasady stosowania: płynny poferment nie może być stosowany na grunt zamarznięty, podtopiony, pokryty śniegiem lub nasycony wodą ani na uprawy przeznaczone do bezpośredniego spożycia w okresie wegetacji,
• Kontrola i opłaty: inspekcja kontroluje poferment, a w razie niezgodności producent ponosi koszty badań,
• Kary: od 2 do 50 tys. zł za naruszenia związane z pakowaniem, dokumentacją i informacjami; od 2 do 100 tys. zł za brak zgłoszenia, przekroczenie limitów zanieczyszczeń lub niewycofanie niezgodnego produktu.

Rozporządzenia wykonawcze obowiązujące do tej pory zachowują moc przez maksymalnie 24 miesiące. Ustawa zmienia też ustawę o odpadach: wybrane substraty przeznaczone do biogazowni mogą być traktowane jako produkty uboczne, a nie odpady.

Znaczenie dla branży w Polsce

Dla rolników, którzy stosują poferment, to przejrzystość i bezpieczeństwo: wiedzą, czego żądać od producenta i jakie zasady obowiązują na polu. Dla biogazowni to nowe obowiązki administracyjne i kontrola jakości, ale także prawo do traktowania produktu jako nawozu, co ułatwia obrót. Regulacja jest szczególnie istotna dla instalacji, które sprzedają poferment poza własne gospodarstwo.

Zakaz stosowania pofermentu na zamarzniętej, podtopionej lub pokrytej śniegiem glebie jest spójny z zasadami ochrony wód i dyrektywą azotanową. W praktyce wymaga on odpowiedniej pojemności zbiorników, aby magazynować poferment w zimie.

Na co zwrócić uwagę

Przed 11 września należy sprawdzić, czy instalacja ma system ewidencji partii, okresowe badania składu i pojemność magazynową. Warto uzgodnić z rolnikami harmonogramy odbioru i stosowania.

Praktyka magazynowania

Zakaz stosowania na gruncie zamarzniętym lub podtopionym oznacza, że magazyny pofermentu muszą pomieścić produkcję z kilku miesięcy. W planowaniu inwestycji trzeba więc uwzględnić pojemność zbiorników, ich szczelność i dostęp do sprzętu do aplikacji doglebowej, który ogranicza straty azotu.

Co dalej

Resort rolnictwa ma wydać rozporządzenie o dopuszczalnych zanieczyszczeniach w pofermencie oraz o szczegółach dokumentów. Dopóki go nie ma, producenci powinni opierać się na dotychczasowych normach i dobrych praktykach.