Bovaer w Nowej Zelandii: EPA zatwierdza 3-NOP, ale dodatek czeka na dalsze zgody

Nowozelandzka Agencja Ochrony Środowiska (EPA) zatwierdziła 31 lipca 2023 r. (komunikat z 10 sierpnia) wniosek firmy DSM dotyczący importu i produkcji 3-nitrooksypropanolu (3-NOP) – substancji czynnej dodatku paszowego Bovaer, który ma ograniczać emisję metanu z fermentacji jelitowej u przeżuwaczy. Była to pierwsza zgoda na inhibitor metanu w Nowej Zelandii. Dotyczy substancji zawierającej 10–25% 3-NOP; niższe stężenia i niektóre formulacje mogą wymagać odrębnych zgód. Do wprowadzenia produktu na farmy potrzebne było jeszcze zatwierdzenie w trybie ustawy ACVM, za które odpowiada Ministerstwo Przemysłów Podstawowych (MPI).

Jak działa dodatek

3-NOP hamuje enzym uczestniczący w ostatnim etapie powstawania metanu w żwaczu. Według producenta (DSM) zmniejsza emisję metanu u przeżuwaczy o około 30%. W Nowej Zelandii, gdzie krowy żywią się przede wszystkim na pastwiskach, wytyczne ACVM dla inhibitorów oczekują badań w warunkach wypasu, a dane zagraniczne traktują pomocniczo.

Droga regulacyjna

Wniosek EPA otrzymała w lutym 2021 r.; w sierpniu 2021 r. DSM wstrzymała go na czas uzupełniania danych o niższej klasie zagrożenia. Po zgodzie EPA pozostawał etap dla produktów weterynaryjnych i paszowych, który nie ruszył – wiceszef MPI mówił w 2024 r., że NZ Food Safety nie otrzymał wniosku DSM i że decyzja o jego złożeniu należy do firmy. W kolejnych miesiącach branża skarżyła się na przewlekłość procedury, wskazując, że zagraniczni konkurenci (UE, inne kraje) zatwierdzili dodatek wcześniej. W czerwcu 2024 r. prasa rolnicza pisała o zapowiedziach ograniczenia biurokracji przy zatwierdzaniu tego typu produktów.

Dlaczego to ma znaczenie dla biogazu

Metan z fermentacji jelitowej to największe pojedyncze źródło emisji rolniczych Nowej Zelandii i nie da się go zebrać w biogazowni – w odróżnieniu od metanu z obornika. Dlatego dodatki paszowe są komplementarne wobec biogazu: pierwsze ograniczają emisje u zwierząt, drugie – z odchodów. Politycznie istotne jest to, że kraj bez wyceny emisji rolniczych (po rozwiązaniu He Waka Eke Noa) musi polegać na technologiach, których wdrożenie jest dobrowolne.

Co to oznacza dla Polski

W UE dodatek 3-NOP jest zatwierdzony od 2022 r. Dla polskich hodowców bydła mlecznego jest to opcja, której opłacalność zależy od systemu żywienia (wymagana jest kontrola dawki) i od cen. Dla biogazowni rolniczych istotne jest to, że mniejsza emisja jelitowa nie zmienia ilości odchodów, więc surowiec do fermentacji pozostaje taki sam.