Nowa Zelandia: ustawa Zero Carbon i osobny cel dla metanu biogenicznego

Nowa Zelandia uchwaliła w listopadzie 2019 r. ustawę Climate Change Response (Zero Carbon) Amendment Act, która traktuje metan biogeniczny jako odrębną kategorię celu klimatycznego. Projekt przeszedł trzecie czytanie 7 listopada, a ustawa uzyskała zgodę królewską 13 listopada 2019 r. Dla wszystkich gazów cieplarnianych poza metanem biogenicznym kraj zobowiązał się do zerowych emisji netto do 2050 r., natomiast metan biogeniczny ma osobną ścieżkę: redukcja o 10% do 2030 r. oraz o 24–47% do 2050 r. względem poziomu z 2017 r.

Dlaczego metan jest wydzielony

Struktura emisji Nowej Zelandii jest nietypowa dla kraju rozwiniętego. Ogromną część stanowią emisje rolnicze, a wśród nich metan z fermentacji jelitowej bydła i owiec oraz z gospodarki odchodami. Wspólny cel „net zero” dla wszystkich gazów oznaczałby, że sektor rolny musiałby albo drastycznie ograniczyć produkcję, albo być w całości kompensowany leśnictwem. Ustawodawca wybrał więc rozwiązanie pośrednie: osobny, mniej rygorystyczny cel dla metanu biogenicznego, który ma być weryfikowany naukowo i może być przeglądany.

Argument naukowy jest tu realny: metan ma w atmosferze czas życia rzędu dekady, a CO₂ – setek lat. Stabilizacja emisji metanu daje więc inny efekt temperaturowy niż stabilizacja CO₂.

Co jeszcze wprowadziła ustawa

• Powołanie niezależnej Komisji ds. Zmian Klimatu (Climate Change Commission), która opracowuje rekomendacje budżetów emisji i monitoruje postępy.
• System pięcioletnich budżetów emisji i planów redukcji emisji uchwalanych przez rząd.
• Obowiązek okresowego przeglądu celu dla metanu biogenicznego w świetle nowych dowodów naukowych.

Dlaczego to ważne dla sektora biogazu

Metan biogeniczny to nie tylko bydło. Do tej kategorii wchodzą też emisje z odpadów organicznych na składowiskach i ze ścieków, dlatego cel ustawowy dotyczy także gospodarki odpadami i potencjalnie biogazowni.

Co to oznacza dla Polski i Europy

Doświadczenie Nowej Zelandii pokazuje, że cele metanowe mogą być projektowane sektorowo. W UE podobną logikę widać w rozporządzeniu metanowym (energia) oraz w odrębnej dyskusji o rolnictwie, gdzie metan biogeniczny nie jest objęty wspólnym systemem handlu uprawnieniami. Dla polskich biogazowni rolniczych wniosek jest taki, że polityka może z czasem zmieniać zakres odpowiedzialności sektorów – nowozelandzki cel na 2050 r. zmieniono zresztą po sześciu latach – więc warto budować projekty, które opłacają się niezależnie od jednej ustawy.