Rada Europejska zatwierdza cel redukcji emisji o co najmniej 55 proc. do 2030 r.

Rada Europejska poparła 11 grudnia 2020 r. wiążący unijny cel redukcji emisji gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55 proc. do 2030 r. względem poziomu z 1990 r. Decyzja zapadła na szczycie w Brukseli (10–11 grudnia) i otworzyła drogę do zapisania nowego celu w europejskim prawie o klimacie oraz do rewizji całego pakietu przepisów energetyczno-klimatycznych.

Co ustalono

Przywódcy zgodzili się, że cel ma być wiążący dla całej Unii i realizowany wspólnie przez państwa członkowskie. W konkluzjach podkreślono, że przy podziale wysiłków trzeba uwzględnić uczciwość, solidarność i różne punkty startowe krajów. Rada wezwała Komisję do przedstawienia niezbędnych propozycji prawnych, w tym przeglądu systemu handlu uprawnieniami do emisji i zasad podziału wysiłków w sektorach spoza ETS, wraz z pogłębioną analizą skutków na poziomie państw członkowskich.

Cel dotyczy emisji netto, co oznacza, że do bilansu wlicza się pochłanianie CO₂ przez lasy i grunty. Wcześniejszy cel na 2030 r. wynosił 40 proc.

Stanowisko Polski

Polska zabiegała o potwierdzenie roli gazu ziemnego jako paliwa przejściowego, zagwarantowanie funduszy na transformację regionów węglowych oraz uwzględnienie krajowych uwarunkowań przy podziale celu. W konkluzjach odnotowano potrzebę uwzględnienia sytuacji państw o wysokim udziale paliw kopalnych.

Znaczenie dla biogazu, odpadów i rolnictwa

Podniesienie celu do 55 proc. przesądza o tym, że wszystkie sektory będą zmuszone do szybszych redukcji. Dla rolnictwa i gospodarki odpadami oznacza to większą presję na ograniczenie emisji metanu i podtlenku azotu, a więc na rozwiązania takie jak fermentacja obornika i gnojowicy, zagospodarowanie bioodpadów i wychwytywanie gazu składowiskowego. Dla sektora energii — szybsze tempo dekarbonizacji, które zwiększa znaczenie odnawialnych nośników, w tym biogazu i biometanu w ciepłownictwie, przemyśle i transporcie.

Wyższy cel to także wyższe ceny uprawnień do emisji CO₂ w ETS, co poprawia pozycję paliw odnawialnych względem kopalnych. Dla producentów biogazu, którzy sprzedają ciepło lub gaz, może to oznaczać lepsze warunki rynkowe.

Co dalej

Po decyzji Rady Europejskiej Komisja miała przedstawić w 2021 r. pakiet wniosków legislacyjnych, a Parlament Europejski i Rada – negocjować szczegóły. Państwa członkowskie, w tym Polska, przygotowywały się do aktualizacji krajowych planów energii i klimatu oraz do negocjacji dotyczących podziału wysiłków. Zapowiedziano również, że cel zostanie wpisany do prawa o klimacie, którego negocjacje trwały równolegle.

Dlaczego „netto"

Sformułowanie „netto" ma duże znaczenie praktyczne. Oznacza, że część wysiłku może zostać zrealizowana przez zwiększenie pochłaniania CO₂ w lasach i glebach, a nie wyłącznie przez redukcję emisji w gospodarce. Przy takim podejściu rośnie znaczenie praktyk rolniczych, które zwiększają zawartość węgla w glebie, w tym stosowania materii organicznej i nawozów organicznych, takich jak kompost lub poferment, o ile są stosowane zgodnie z zasadami ochrony wód.