Wpis do rejestru wytwórców biogazu rolniczego w KOWR: wniosek, warunki, sprawozdania

Wpis do rejestru wytwórców biogazu rolniczego prowadzonego przez Dyrektora Generalnego KOWR jest warunkiem legalnego prowadzenia biogazowni rolniczej innej niż mikroinstalacja: działalność w zakresie wytwarzania biogazu rolniczego i energii elektrycznej z biogazu rolniczego w takich instalacjach jest działalnością regulowaną w rozumieniu Prawa przedsiębiorców. Poniżej opisujemy, jak wygląda procedura i jakie obowiązki zaczynają się po uzyskaniu wpisu.

Kto musi się wpisać

Obowiązek obejmuje wytwórców, którzy w instalacjach OZE innych niż mikroinstalacje biogazu rolniczego:

• wytwarzają biogaz rolniczy albo
• wytwarzają energię elektryczną z biogazu rolniczego w instalacjach innych niż mikroinstalacja.

Wytwórcy energii z biogazu rolniczego nie rejestrują się w rejestrze małych instalacji URE — ich ścieżką jest wyłącznie rejestr KOWR. Rejestr jest jawny.

Warunki do spełnienia

Zgodnie z ustawą o odnawialnych źródłach energii wytwórca jest obowiązany:

1. mieć dokument potwierdzający tytuł prawny do obiektów budowlanych, w których będzie prowadzona działalność,
2. dysponować obiektami i instalacjami spełniającymi wymagania przepisów o ochronie przeciwpożarowej, sanitarnych i środowiskowych (wraz z dokumentami to potwierdzającymi),
3. wykorzystywać do wytwarzania biogazu rolniczego wyłącznie substraty wymienione w art. 2 pkt 2,
4. prowadzić dokumentację ilości i rodzajów wszystkich substratów, wytworzonego biogazu rolniczego (z podziałem na wykorzystany do produkcji energii elektrycznej, sprzedany i wykorzystany inaczej), energii elektrycznej (sprzedanej, zużytej na potrzeby produkcji i wykorzystanej inaczej), produktu ubocznego (pofermentu) oraz zakupionego biogazu rolniczego,
5. mieć dokumentację potwierdzającą datę pierwszego wytworzenia energii lub biogazu oraz datę zakończenia ewentualnej modernizacji.

Wniosek krok po kroku

1. Przygotuj dane wytwórcy. Oznaczenie, siedziba, adres i NIP.
2. Opisz działalność. Rodzaj i zakres, miejsce wykonywania oraz roczną wydajność instalacji w m³ biogazu na rok albo łączną moc zainstalowaną elektryczną.
3. Dołącz oświadczenia. O niezaleganiu z podatkami, opłatami i składkami na ubezpieczenie społeczne oraz o zgodności danych z prawdą i znajomości warunków z art. 25 — składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie.
4. Złóż wniosek do Dyrektora Generalnego KOWR. Najlepiej na aktualnych wzorach ze strony KOWR.
5. Uzupełnij braki. Jeśli wniosek jest niekompletny, KOWR wzywa do uzupełnienia w ciągu 7 dni; brak uzupełnienia oznacza pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
6. Odbierz zaświadczenie. KOWR wydaje je z urzędu po dokonaniu wpisu.

Obowiązki po wpisie

• Sprawozdania kwartalne. Dyrektor Generalny KOWR otrzymuje je w terminie 45 dni od zakończenia kwartału; zakres odpowiada dokumentacji z pkt 4 powyżej.
• Zmiany danych. O zmianie danych wpisanych do rejestru oraz o zakończeniu lub zawieszeniu działalności trzeba poinformować KOWR pisemnie w ciągu 14 dni.
• Kontrole. KOWR może kontrolować wykonywanie działalności; upoważnieni pracownicy mają prawo wstępu na teren, żądania wyjaśnień i dokumentów.

Co grozi za naruszenia

Dyrektor Generalny KOWR wydaje decyzję o zakazie wykonywania działalności m.in. gdy oświadczenie okaże się niezgodne ze stanem faktycznym, wytwórca posługuje się nieprawdziwymi dokumentami, nie usunie naruszeń warunków w wyznaczonym terminie albo naruszy obowiązek stosowania wyłącznie substratów z art. 2 pkt 2. Skutkiem jest wykreślenie z rejestru, a ponowny wpis jest możliwy najwcześniej po trzech latach. Przy naruszeniu zasad dotyczących substratów także sama instalacja może wrócić do tej działalności dopiero po trzech latach.

Typowe błędy

• Wpisanie do wniosku niższej lub wyższej wydajności niż wynika z projektu — później trudno ją „zmienić” bez formalnej zmiany wpisu.
• Brak aktualizacji wpisu po zmianie danych (np. adresu lub mocy) w ciągu 14 dni.
• Spóźnione lub niepełne sprawozdania kwartalne; brak ewidencji substratów prowadzonej na bieżąco.
• Dodanie do wsadu surowca spoza listy art. 2 pkt 2 „na próbę”.
• Założenie, że wpis w KOWR zastępuje inne zgody (środowiskowe, budowlane, przyłączeniowe) — nie zastępuje.

Co gromadzić na bieżąco

Dokumentację warto prowadzić w jednym arkuszu lub systemie z podziałem na miesiące, by kwartalne sprawozdanie było sumą danych z już zamkniętych miesięcy.

Zmiana wpisu i zawieszenie działalności

Pisemne powiadomienie KOWR obejmuje zmianę danych w rejestrze (np. adres, wydajność, moc) oraz zakończenie lub zawieszenie działalności, w ciągu 14 dni. Wpis zmienia się na podstawie tej informacji, a KOWR przekazuje Prezesowi URE zmiany w rejestrze w ciągu 7 dni. Gdy przedsiębiorca zostaje wykreślony z CEIDG lub KRS, KOWR wykreśla go z rejestru; wykreślenie możliwe jest też na wniosek wytwórcy.

Rejestr KOWR a inne zgody

Wpis do rejestru KOWR nie zastępuje decyzji o warunkach przyłączenia, pozwolenia na budowę ani zgód środowiskowych. W typowym projekcie rolniczym zwalnia natomiast z koncesji na energię elektryczną i z rejestru małych instalacji URE. W praktyce harmonogram inwestycji powinien przewidywać wpis przed uruchomieniem instalacji i jego aktualizację, gdy zmienia się wydajność lub właściciel obiektu.

Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej; przed decyzją inwestycyjną lub formalną sprawdź aktualne brzmienie przepisów i skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem.