Rekordowe ceny gazu w Europie: TTF powyżej 100 euro/MWh, a biometan staje się konkurencyjny

Ceny gazu ziemnego w Europie osiągnęły 6 października 2021 r. rekordowe poziomy. W notowaniach śróddziennych kontraktu na listopad na holenderskim węźle TTF cena sięgnęła około 155 euro/MWh, a cena dzienna (day-ahead) przekroczyła 114 euro/MWh. Dzień wcześniej, 5 października, kontrakt ustanowił rekord około 108 euro/MWh. Wzrost w ciągu jednej sesji przekroczył 25 proc.

Co się działo

Relacje agencyjne wskazywały na kilka czynników jednocześnie: niski poziom zapasów gazu w magazynach przed zimą, wysoki popyt, w tym w Azji, ograniczone dostawy oraz słabe wiatry, które zmniejszały produkcję energii z elektrowni wiatrowych i zwiększały zapotrzebowanie na gaz. Cena odnotowana w ciągu dnia różniła się w zależności od rodzaju kontraktu i godziny, dlatego w komunikatach pojawiały się odmienne wartości; wszystkie wskazują jednak na wyjątkową skalę zjawiska.

Konsekwencje dla odbiorców

Wzrost cen gazu przekłada się na ceny energii elektrycznej i ciepła, a w przemyśle – na koszty produkcji, w szczególności nawozów azotowych, w których gaz jest podstawowym surowcem. Odbiorcy w Polsce odczuli to w rosnących rachunkach, a rząd i Komisja Europejska zaczęły rozważać środki łagodzące (o których piszemy w osobnym wpisie).

Konsekwencje dla biogazu i biometanu

Dla projektów biometanowych ceny gazu na poziomie 100 euro/MWh oznaczają inną kalkulację opłacalności. Według raportu IEA z marca 2020 r. średni koszt wytworzenia biometanu wynosił ok. 19 USD/MBtu (po przeliczeniu to około 55–60 euro/MWh), plus koszt przyłączenia do sieci. Przy rynkowych cenach gazu zbliżonych do 100 euro/MWh różnica kosztowa między biometanem a gazem ziemnym zmniejsza się, a w niektórych przypadkach znika. To argument za budową instalacji uszlachetniania i wtłaczania, ale też ostrzeżenie: ceny gazu są zmienne, a inwestycje w biometan mają kilkunastoletni horyzont.

Wyższe ceny gazu zwiększają także przychody biogazowni kogeneracyjnych sprzedających energię elektryczną po cenach rynkowych oraz zainteresowanie lokalnym ciepłem z biogazu.

Biogazownie i nawozy

Podwyżki cen gazu mają jeszcze jeden wymiar rolniczy. Droższe nawozy azotowe sprawiają, że rolnicy bardziej cenią nawozy organiczne, w tym poferment. Dla biogazowni może to oznaczać lepszy zbyt pofermentu lub większą skłonność gospodarstw do jego zagospodarowania.

Co dalej

Komisja Europejska zapowiedziała w kolejnych dniach zestaw narzędzi do łagodzenia skutków wzrostu cen. W dłuższym horyzoncie kryzys wzmocnił argumenty za dywersyfikacją źródeł, rozwojem lokalnego gazu odnawialnego i szybszym tempem inwestycji w OZE.

Zastrzeżenie dotyczące liczb

Podane poziomy cen pochodzą z relacji agencyjnych i serwisów branżowych. Różnią się w zależności od rodzaju kontraktu (miesiąc do przodu, cena dzienna), od godziny notowania i od tego, czy mowa o notowaniach śróddziennych, czy zamknięciach. Dlatego w opracowaniach porównawczych warto zawsze sprawdzać, której serii dotyczy dana liczba.