Gaz na giełdzie TTF z historycznym rekordem. Co rekordowe ceny znaczą dla biogazu?

7 marca 2022 r. ceny gazu na holenderskiej giełdzie TTF, europejskim punkcie odniesienia, osiągnęły rekordowy poziom: w trakcie sesji kontrakt na najbliższy miesiąc przekroczył 300 euro za MWh, czyli kilkakrotnie więcej niż jesienią 2021 r., gdy już wydawało się, że ceny są ekstremalne. Za skok odpowiadały obawy o przerwanie dostaw z Rosji i sankcje wobec rosyjskiej gospodarki. Dla branży biogazowej to jednocześnie szansa (droższy gaz kopalny) i ryzyko (droższe nawozy, stal, energia).

Co się zmienia

Gaz na TTF wyznacza w dużej mierze ceny hurtowe w całej Europie. Rekordowe notowania szybko przekładają się na koszty energii elektrycznej, ciepła i produkcji przemysłowej, a także na ceny nawozów azotowych, których produkcja zużywa duże ilości gazu. Rynek reaguje nie na fizyczny brak gazu, lecz na ryzyko jego niedoboru: Europa musi uzupełnić magazyny przed kolejną zimą, a źródeł alternatywnych dla rosyjskich dostaw – LNG, gazociągów z Norwegii i Afryki Północnej – jest ograniczona liczba.

Warto pamiętać, że w kontraktach długoterminowych na dostawy gazu do Polski ceny nie zawsze odzwierciedlają wprost notowania giełdowe. Rekordowe poziomy dotyczą przede wszystkim obrotu giełdowego i odbiorców, którzy kupują gaz po cenach rynkowych.

Znaczenie dla branży w Polsce

Dla biogazowni rolniczych, które sprzedają energię elektryczną i ciepło, wzrost cen gazu podnosi ceny energii, ale nie zmienia automatycznie warunków sprzedaży w istniejących systemach wsparcia. W przypadku biometanu – paliwa, które może zastępować gaz sieciowy – droższy gaz kopalny poprawia opłacalność projektów. Dodatkową korzyścią jest wartość pofermentu jako nawozu: ceny nawozów mineralnych idą w górę wraz z gazem, a poferment staje się dla rolników atrakcyjnym zamiennikiem części dawek.

Po drugiej stronie bilansu są koszty inwestycyjne: drożeją stal, urządzenia, instalacje i energia, a inflacja podnosi stopy procentowe. Przy planowaniu nowych instalacji trzeba więc uwzględniać zmienność cen i terminy dostaw.

Jak czytać giełdowe rekordy

Notowania TTF są wskaźnikiem nastrojów rynku i kosztu uzupełnienia zapasów, a nie ceną, którą płaci każdy odbiorca. Wahania w ciągu jednej sesji bywają bardzo duże, a rynek terminowy reaguje na każdą wiadomość polityczną. Dla inwestora w biogaz ważniejsza od jednodniowego rekordu jest średnia cena w horyzoncie kilku lat oraz zapisy umów na odbiór biometanu lub energii. Rozsądnym podejściem jest zabezpieczanie przychodów długoterminowymi kontraktami, zamiast opierania modelu finansowego na chwilowych szczytach.

Co dalej

Ceny gazu pozostaną pod silnym wpływem wydarzeń geopolitycznych, a Komisja Europejska zapowiedziała w tym tygodniu pakiet działań ograniczających zależność od Rosji. Dla biogazowni kluczowe będzie to, czy kryzys przełoży się na trwałe zmiany w polityce: cel dla biometanu, uproszczone przyłączanie do sieci i stabilne wsparcie.