Komisja Europejska: komunikat REPowerEU. Cel — odejście od rosyjskiego gazu, rola biometanu

Komisja Europejska przedstawiła 8 marca 2022 r. komunikat „REPowerEU: wspólne europejskie działania na rzecz bardziej przystępnej cenowo, bezpiecznej i zrównoważonej energii” (COM(2022) 108). Jego głównym celem jest zmniejszenie unijnego zapotrzebowania na rosyjski gaz o dwie trzecie jeszcze przed końcem 2022 r. oraz uniezależnienie się od rosyjskich paliw kopalnych na długo przed 2030 r. W gronie narzędzi znalazły się także gazy odnawialne, w tym biometan.

Co się zmienia

Dokument ma charakter strategiczny: wskazuje kierunki działań, które w kolejnych tygodniach mają zostać przełożone na konkretne propozycje. Komisja zapowiada m.in.:

• dywersyfikację dostaw gazu – więcej LNG i gazu z gazociągów z innych kierunków,
• zwiększenie produkcji biometanu i wodoru odnawialnego w Europie,
• przyspieszenie wdrażania odnawialnych źródeł energii oraz pomp ciepła,
• wypełnianie magazynów gazu przed zimą i wspólne zakupy,
• oszczędzanie energii i poprawę efektywności.

Biometan zyskuje w ten sposób status instrumentu bezpieczeństwa energetycznego, a nie tylko elementu polityki klimatycznej. Ma to znaczenie dla argumentacji przy kolejnych pracach legislacyjnych, w tym przy rewizji dyrektywy o odnawialnych źródłach energii.

Znaczenie dla branży w Polsce

W Polsce komunikat uruchamia dyskusję o tym, jak szybko można zwiększyć krajową podaż gazu. Operator systemu przesyłowego rozwija infrastrukturę przyłączeniową, a regulator zaczyna analizować, jak włączyć biometan do rynku. Największym brakiem jest ramy prawne: w marcu 2022 r. ustawa o OZE nie zawiera definicji biometanu ani mechanizmu gwarancji pochodzenia dla niego.

Dla inwestorów oznacza to okno możliwości: polityczny nacisk na biometan rośnie, a decyzje o instrumentach wsparcia i uproszczeniu procedur mogą zapaść w ciągu kilku miesięcy. Do tego czasu opłaca się przygotowywać projekty – analizy surowców, lokalizacji i przyłączenia do sieci – tak aby szybko wykorzystać pojawiające się programy.

Czego komunikat nie przesądza

Komunikat nie jest aktem prawnym i nie nakłada obowiązków na państwa członkowskie ani przedsiębiorstwa. Wskazuje kierunek i zapowiada instrumenty, które trzeba dopiero zaproponować i uzgodnić. Dlatego dla inwestorów istotne jest rozróżnienie między deklaracją polityczną a gotowym wsparciem: dofinansowania, uproszczone pozwolenia czy cele ilościowe pojawią się dopiero w kolejnych dokumentach. Dobrą praktyką jest śledzenie konsultacji Komisji i krajowych resortów, bo to na tym etapie można wpływać na kształt przepisów.

Co dalej

Komisja zapowiedziała, że w maju przedstawi szczegółowy plan, a w międzyczasie przygotuje propozycje dotyczące magazynów gazu i zasad zakupów. Szefowie państw i rządów UE mają się spotkać w Wersalu, by rozmawiać o odejściu od rosyjskiego gazu, ropy i węgla. Branża biometanowa oczekuje, że pojawi się konkretny cel ilościowy, a także zachęty do inwestycji.