Porozumienie w sprawie pakietu gazowo-wodorowego: ramy dla biometanu, wodoru i taryf sieciowych

Parlament Europejski i Rada UE osiągnęły 8 grudnia 2023 r. tymczasowe porozumienie w sprawie rozporządzenia o rynkach gazów odnawialnych, gazu ziemnego i wodoru, domykając pakiet dekarbonizacji rynku gazu; porozumienie w sprawie dyrektywy zapadło pod koniec listopada. Okres przejściowy, w którym zasady rynku wodoru mogą być łagodniejsze, ustalono do końca 2032 r., podczas gdy Rada proponowała 2035 r. Dla biometanu pakiet określa zasady przyłączania, taryf i certyfikacji.

Co się zmienia

Pakiet przepisuje dyrektywę i rozporządzenie o wewnętrznym rynku gazu, aby dostosować je do odchodzenia od paliw kopalnych. Dla branży gazów odnawialnych najważniejsze znaczenie mają:

• Dostęp do sieci: ułatwienia w przyłączaniu instalacji biometanu i gazów niskoemisyjnych,
• Taryfy: możliwość obniżek opłat sieciowych dla wprowadzania gazów odnawialnych i niskoemisyjnych do systemu,
• Certyfikacja: wspólne zasady dla gazów niskoemisyjnych, uzupełniające system gwarancji pochodzenia,
• Planowanie sieci: uwzględnianie gazów odnawialnych i wodoru w planach rozwoju,
• Wodór: ramy dla sieci wodorowych, operatorów i zasad dostępu, z okresem przejściowym do 2032 r.

Wynegocjowano także przepisy o ochronie odbiorców i o bezpieczeństwie dostaw, które wzmacniają pozycję konsumentów na rynku gazu.

Znaczenie dla branży w Polsce

Dla Polski, gdzie dopiero zaczyna działać system wsparcia biometanu, pakiet jest ważny z dwóch powodów. Po pierwsze, ustala unijne ramy, do których dostosować się muszą krajowi operatorzy sieci i regulator – zwłaszcza w sprawach przyłączania i taryf. Po drugie, wprowadza wymogi dotyczące wodoru, który będzie konkurował o dostęp do sieci i infrastrukturę z biometanem. Producenci biometanu powinni śledzić implementację, bo od niej zależy, czy koszty dostępu do sieci pozostaną na akceptowalnym poziomie.

Operatorzy sieci dystrybucyjnych będą musieli przygotować standardowe warunki przyłączania i zasady bilansowania, dostosowane do wielu małych, rozproszonych źródeł biometanu.

Na co zwrócić uwagę

Przy planowaniu inwestycji w biometanownię warto sprawdzić, czy operator ma wdrożone zasady przyłączania, jakie parametry jakości gazu obowiązują oraz jak liczone są opłaty. Dobrze jest też uczestniczyć w konsultacjach krajowych przy wdrażaniu pakietu.

Dlaczego okres przejściowy jest ważny

W okresie przejściowym sieci wodorowe mogą działać na łagodniejszych zasadach, co ułatwia budowę pierwszych tras, zanim powstanie w pełni rozwinięty rynek. Krótszy okres, do 2032 r., oznacza szybsze wejście pełnych wymogów rynkowych. Dla inwestorów oznacza to konieczność wcześniejszego planowania zgodności z przepisami o dostępie osób trzecich i rozdziale działalności.

Co dalej

Dokumenty zostaną zatwierdzone przez Parlament i Radę w 2024 r., a państwa członkowskie będą miały czas na transpozycję dyrektywy. Branża biometanowa będzie postulować jak najszersze zastosowanie zachęt taryfowych.