Nowa Zelandia: ostatnia aukcja uprawnień ETS w 2023 r. nie doszła do skutku

Ostatnia aukcja jednostek NZU w nowozelandzkim systemie handlu uprawnieniami do emisji w 2023 r. została odrzucona, ponieważ oferty nie osiągnęły ceny minimalnej. Na sprzedaż wystawiono 15 mln jednostek (według raportu monitorującego Ministerstwa Środowiska łącznie 23 mln wraz z 8 mln z rezerwy powstrzymującej wzrost cen) z ceną minimalną 60 dolarów nowozelandzkich. Według interest.co.nz kupujący zgłosili oferty na ok. 3,6 mln jednostek, a operator aukcji stwierdził brak skutecznych ofert. Niesprzedane jednostki trafiają do kolejnej aukcji w tym samym roku, ale nie na kolejny rok, co oznacza skasowanie rocznej puli.

Jak działają aukcje

W nowozelandzkim ETS rząd sprzedaje część jednostek NZU na aukcjach kwartalnych. Wprowadzono cenę minimalną (auction reserve price) i mechanizm rezerwy powstrzymującej wzrost cen (cost containment reserve). Jeżeli wszystkie oferty są poniżej ceny minimalnej, aukcja nie dochodzi do skutku. Rząd zdecydował, że niesprzedane jednostki nie są przenoszone na następny rok.

Dlaczego aukcje zawodziły

Aukcja nie dochodzi do skutku, gdy ceny ofert nie osiągają ceny minimalnej, a dodatkowo operator stosuje poufną cenę rezerwową ustaloną powyżej progu (Ministerstwo Środowiska). Cena minimalna w 2023 r. wzrosła do 60 NZD (z 33,06 NZD według Argus), a wszystkie cztery aukcje roku zakończyły się bez rozstrzygnięcia.

Dlaczego ETS jest ważny dla odpadów i biogazu

W NZ ETS uczestniczą składowiska odpadów, które ponoszą koszt uprawnień za emisje, więc wychwyt metanu zmniejsza ich zobowiązania. Ceny NZU wpływają więc na opłacalność gazu składowiskowego i projektów odpadowych. Rolnictwo, które jest głównym źródłem metanu, pozostaje poza ETS, co ogranicza zakres rynku dla biogazu rolniczego.

Co to oznacza dla Polski i Europy

EU ETS ma bardziej rozbudowany mechanizm stabilizujący (rezerwa stabilności rynkowej). Przykład NZ pokazuje, że nawet dobrze zaprojektowane aukcje mogą zawieść, jeśli parametry cenowe nie odpowiadają oczekiwaniom rynku. Dla projektów ograniczających metan opartych na kredytach węglowych – w Polsce coraz częściej analizowanych – stabilność ceny uprawnienia jest równie ważna jak jej poziom.