Ustawa z 7 grudnia 2023 r.: osłony dla odbiorców energii, gazu i ciepła w pierwszym półroczu 2024 r.

Ustawa z 7 grudnia 2023 r. o zmianie ustaw w celu wsparcia odbiorców energii elektrycznej, paliw gazowych i ciepła (Dz.U. 2023 poz. 2760) przedłuża na pierwsze półrocze 2024 r. osłony cenowe wprowadzone w czasie kryzysu energetycznego. Ustawa weszła w życie 31 grudnia 2023 r. W obszarze gazu ochrona obejmuje okres do 30 czerwca 2024 r., a mechanizm rozliczeń oparty jest na rekompensatach dla sprzedawców i opłacie na fundusz celowy. Dla branży biogazowej to kontekst cenowy, który wpływa na rynek energii i gazu.

Co się zmienia

Najważniejsze elementy ustawy:

• Energia elektryczna: limity zużycia, do którego stosuje się cenę z osłony, dla styczniowo–czerwcowego okresu 2024 r. ustalono na 50% limitów z 2023 r.; ceny wynikają z taryf zatwierdzonych przez URE, a do czasu ich wejścia w życie rekompensaty liczone są od 60% poprzedniej ceny taryfowej; limit wydatków funduszu na 2024 r. to 6 mld zł,
• Gaz: cena maksymalna obowiązuje do 30 czerwca 2024 r.; jeśli taryfa jest niższa, stosuje się niższą cenę; tymczasowa rekompensata liczona jest od 50% poprzedniej ceny taryfowej; limity rekompensat to 3,1 mld zł w 2024 r. (plus 300 mln zł na zwroty VAT) oraz kwoty na kolejne lata,
• Opłata gazowa: wprowadzono opłatę na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny, liczoną według wzoru z parametrem 25 zł/MWh, płatną w sześciu ratach od stycznia do czerwca 2024 r.,
• Ciepło: wyrównanie obejmuje okres styczeń–czerwiec 2024 r.

Wśród uprawnionych odbiorców wskazano m.in. piekarnie, które osiągają co najmniej 50% przychodów z pieczywa i wyrobów piekarskich, oraz podmioty sportowe świadczące usługi komunalne. Dodatkowo 180 mln zł przeznaczono na rekompensaty kosztów emisji w 2024 r.

Znaczenie dla branży w Polsce

Dla producentów biogazu i biometanu osłony nie mają bezpośredniego zastosowania, ale wpływają na otoczenie rynkowe. Ceny energii i gazu dla odbiorców chronionych są ograniczone, więc sygnał cenowy jest osłabiony. Jednocześnie ustawa wskazuje, że państwo gotowe jest finansować interwencje, co zwiększa presję na zastępowanie gazu źródłami krajowymi. Dla biometanu, który ma własny system wsparcia od ceny referencyjnej, ta interwencja pozostaje tłem.

Dla rolników i firm rolno-spożywczych istotne jest, że część osłon dotyczy małych przedsiębiorstw i wybranych branż, w tym piekarni i przetwórstwa.

Na co zwrócić uwagę

Firmy powinny sprawdzić, czy kwalifikują się do osłon, jakie dokumenty i oświadczenia składać oraz jak sprzedawca rozliczy limit zużycia. Dla długoterminowych projektów energetycznych lepiej opierać się na stabilnych mechanizmach wsparcia (aukcje, system biometanowy) niż na doraźnych osłonach.

Co dalej

W 2024 r. rząd zdecyduje, czy osłony kontynuować, czy zakończyć. Dla branży energetyki odnawialnej ważne będzie, aby decyzje nie podważyły przewidywalności systemów wsparcia.