UE przyjęła rozporządzenie o magazynach gazu: 80% do 1 listopada 2022 r., później 90%

Rozporządzenie (UE) 2022/1032 z 29 czerwca 2022 r. wprowadziło obowiązek napełniania magazynów gazu w państwach UE: do 80% pojemności przed 1 listopada 2022 r. i do 90% w kolejnych latach. Przepisy mają zabezpieczyć Europę przed skutkami ograniczeń dostaw z Rosji i ograniczyć wahania cen w sezonie grzewczym. Dla polskiego rynku istotne jest, że magazyny w kraju były już w znacznym stopniu napełnione, ale zasady dotyczą także kontroli operatorów i współpracy między państwami.

Co się zmienia

Rozporządzenie zmienia dwa akty: rozporządzenie (UE) 2017/1938 o bezpieczeństwie dostaw gazu oraz rozporządzenie (WE) nr 715/2009 o dostępie do sieci przesyłowych. Wprowadza obowiązkowe poziomy napełnienia, możliwość stosowania ścieżek pośrednich oraz certyfikację operatorów magazynów jako warunek eksploatacji. Dla państw, które mają magazyny zlokalizowane na ich terytorium, a które służą także innym państwom, przewidziano elementy solidarności i wymiany informacji.

Celem jest zmniejszenie ryzyka niedoboru gazu w kryzysie i wzmocnienie pozycji negocjacyjnej UE. W praktyce przepisy oznaczają, że rynek musi gromadzić zapasy w okresach niższego popytu, co wpływa na ceny latem.

Znaczenie dla branży w Polsce

Polska dysponuje magazynami o łącznej pojemności kilku miliardów metrów sześciennych, które w 2022 r. były wypełnione w wysokim stopniu. W tej sytuacji unijny obowiązek nie jest dla kraju dużym obciążeniem, ale potwierdza, że bezpieczeństwo dostaw jest zadaniem wspólnym. Stabilizacja rynku gazu poprawia warunki dla przemysłu i ciepłownictwa.

Dla branży biogazowej to kontekst: wysokie ceny gazu poprawiają ekonomikę biometanu, ale niepewność rynkowa utrudnia planowanie inwestycji. Biometan może uzupełniać krajowe zasoby w okresach zwiększonego zapotrzebowania, a w średnim terminie – stać się elementem planów bezpieczeństwa, jeśli powstanie sprawny system przyłączania instalacji do sieci.

Dlaczego magazyny są ważne dla cen

Magazyny gazu działają jak bufor: latem, gdy zużycie jest niskie, rynek gromadzi paliwo, a zimą z niego korzysta. Gdy państwa jednocześnie starają się napełnić zbiorniki, rośnie popyt i ceny. Obowiązkowe poziomy napełnienia mają ograniczyć ryzyko niedoboru, lecz równocześnie mogą podnieść ceny w krótkim okresie. Dla odbiorców przemysłowych i ciepłowni oznacza to konieczność planowania zakupów z wyprzedzeniem oraz uwzględniania alternatyw, w tym własnej produkcji biogazu.

Co dalej

Państwa UE będą raportować poziomy napełnienia magazynów, a Komisja monitoruje realizację celów. Rozmowy toczą się też o wspólnych zakupach gazu i mechanizmach ograniczania cen. Dla producentów biogazu ważne będzie, czy przepisy o bezpieczeństwie dostaw zaczną uwzględniać gazy odnawialne jako element systemu.