Zasady dla wodoru odnawialnego (RFNBO) opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE

W Dzienniku Urzędowym UE opublikowano 20 czerwca 2023 r. dwa rozporządzenia delegowane Komisji Europejskiej: (UE) 2023/1184, które określa zasady uznawania wodoru i paliw pochodnych za odnawialne paliwa pochodzenia niebiologicznego (RFNBO), oraz (UE) 2023/1185, które ustala metodykę obliczania redukcji emisji gazów cieplarnianych. Wchodzą w życie 10 lipca 2023 r. To podstawowe regulacje dla rynku wodoru odnawialnego w UE. Dla branży biogazowej istotne jest, że obejmują one wodór z elektrolizy, a nie wodór z biomasy.

Co się zmienia

Aby wodór z elektrolizy został uznany za RFNBO, energia elektryczna musi spełniać trzy zasady:

• dodatkowość – elektrolizer ma być powiązany z nowymi źródłami OZE, uruchomionymi najwyżej 36 miesięcy przed instalacją; dla instalacji uruchomionych przed 2028 r. przewidziano okres przejściowy,
• korelacja czasowa – wodór ma być wytwarzany w czasie zbliżonym do produkcji energii z OZE: w rozliczeniu miesięcznym do końca 2029 r., a od 2030 r. w rozliczeniu godzinowym,
• korelacja geograficzna – źródło OZE i elektrolizer powinny znajdować się w tej samej strefie rynkowej lub w strefie połączonej.

Zasady można pominąć m.in. w strefach o bardzo wysokim udziale OZE lub gdy ceny energii elektrycznej są bardzo niskie albo źródło OZE jest redysponowane. Drugie rozporządzenie ustala sposób liczenia emisji w cyklu życia – wodór ma dawać co najmniej 70% redukcji emisji względem paliwa kopalnego – oraz zasady dla paliw z recyklingu węgla.

Znaczenie dla branży w Polsce

Dla polskiego rynku wodoru, opartego dziś głównie na gazie ziemnym w przemyśle chemicznym, rozporządzenia wyznaczają warunki inwestycji w elektrolizery. Projekty zasilane z sieci będą musiały dowodzić pochodzenia energii. Branża biogazowa powinna dobrze rozumieć granicę: wodór z reformingu biogazu lub biometanu nie jest RFNBO. Podlega kryteriom zrównoważoności i oszczędności emisji dla biopaliw i bioenergii, wynikającym z dyrektywy o OZE. W praktyce oznacza to inny zestaw dokumentów i odmienne systemy certyfikacji.

Wodór może jednak być uzupełnieniem biogazowni: przy metanizacji biologicznej lub katalitycznej CO₂ z biogazu wodór służy zwiększeniu ilości metanu.

Na co zwrócić uwagę

Przy planowaniu projektów hybrydowych (biogaz plus wodór) należy ustalić, jakie paliwo będzie produkowane i według jakich zasad zostanie rozliczone. Różne ścieżki mają odmienne wymagania dotyczące certyfikacji, ewidencji i raportowania.

Co z metanem i biogazem

W praktyce rynek wodoru będzie się dzielił na trzy ścieżki: wodór odnawialny z elektrolizy (RFNBO), wodór z biomasy i biogazu oraz wodór niskoemisyjny z gazu ziemnego z wychwytem CO₂. Każda ma inne wymagania i inne systemy certyfikacji. Dla producentów biogazu istotne jest, że biometan może stać się surowcem do produkcji wodoru, ale wymaga to dodatkowych instalacji i spełnienia kryteriów zrównoważoności surowców.

Co dalej

Po wejściu przepisów w życie Komisja i państwa członkowskie będą wdrażać system certyfikacji. W przyszłości przepisy zostaną wykorzystane w dyrektywie RED III oraz w pakiecie gazowo-wodorowym.