Komisja przyjęła akty delegowane o wodorze odnawialnym (RFNBO): zasady dodatkowości i korelacji

Komisja Europejska przyjęła 10 lutego 2023 r. dwa akty delegowane do dyrektywy o odnawialnych źródłach energii (RED II), które określają, kiedy wodór i paliwa pochodne można uznać za odnawialne paliwa pochodzenia niebiologicznego (RFNBO). Pierwszy definiuje warunki, jakie musi spełniać energia elektryczna używana do produkcji wodoru; drugi ustala metodykę obliczania redukcji emisji gazów cieplarnianych dla RFNBO oraz paliw z recyklingu węgla. Dla branży biogazowej to ważne rozróżnienie: wodór z biomasy czy biogazu nie jest RFNBO i podlega odrębnym zasadom dotyczącym bioenergii.

Co się zmienia

Aby wodór z elektrolizy był uznany za odnawialny, energia elektryczna musi pochodzić z nowych źródeł OZE (zasada dodatkowości), być wytwarzana w tym samym czasie co zużycie (korelacja czasowa) i w tej samej strefie rynkowej lub w obszarze połączonym (korelacja geograficzna). Komisja przewidziała okres przejściowy, w którym zasady są łagodniejsze, i zaostrzenie po 2030 r. Akty pozwalają także uznać za odnawialny wodór wytwarzany w okresach, gdy ceny energii elektrycznej są niskie lub gdy źródła OZE są redysponowane, oraz przy bardzo wysokim udziale OZE w danej strefie.

Drugi akt wprowadza metodykę obliczania emisji w cyklu życia, uwzględniającą m.in. energię elektryczną, dodatki i transport. Redukcja emisji dla RFNBO ma wynosić co najmniej 70%.

Znaczenie dla branży w Polsce

W Polsce wodór odnawialny zyskuje na znaczeniu w polityce energetycznej i w planach przemysłu. Branża biogazowa wchodzi w tę dyskusję z trzech powodów. Po pierwsze, biogaz i biometan mogą być surowcem do produkcji wodoru metodą reformingu, ale taki wodór kwalifikuje się jako biopaliwo, nie RFNBO, i podlega kryteriom zrównoważoności surowców oraz oszczędności emisji. Po drugie, wodór w sieci gazowej wpływa na zasady przesyłu i jakości gazu, w tym biometanu. Po trzecie, instalacje biogazowe mogą wykorzystywać wodór do metanizacji CO₂ i tym samym zwiększać produkcję metanu.

Dla inwestorów istotne jest rozróżnienie pakietów regulacyjnych: wodór z elektrolizy – akt delegowany o RFNBO; wodór z biomasy – RED i krajowe przepisy o biopaliwach i bioenergii.

Dlaczego te zasady są sporne

Zwolennicy surowych reguł dodatkowości i korelacji wskazują, że bez nich wodór z elektrolizy mógłby zwiększać zapotrzebowanie na energię z paliw kopalnych. Krytycy – głównie część przemysłu i państw – twierdzą, że wymogi podniosą koszty i opóźnią inwestycje. Kompromisowe okresy przejściowe mają łagodzić ten problem. Dla branży biogazowej istotne jest to, że ta dyskusja nie dotyczy wodoru z biomasy, ale ustalenia wokół RFNBO wpływają na cały rynek wodoru i infrastruktury.

Co dalej

Parlament i Rada mają określony czas na zgłoszenie sprzeciwu. Jeśli go nie zgłoszą, akty zostaną opublikowane i wejdą w życie. Branża wodorowa oczekuje, że przepisy pozwolą szybko uruchomić projekty, a krytycy podkreślają ryzyko zbyt łagodnych reguł przejściowych.