Lista substratów dla biogazowni rolniczych: rozporządzenie ministra rolnictwa z 12 października 2023 r.

Minister rolnictwa i rozwoju wsi wydał 12 października 2023 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowego wykazu substratów, które mogą być wykorzystywane w biogazowni rolniczej (Dz.U. 2023 poz. 2230). Weszło w życie 18 października 2023 r. Akt wykonawczy do ustawy o ułatwieniach dla biogazowni rolniczych jest ważny dla inwestorów, bo to właśnie od tej listy zależy, czy projekt może korzystać z uproszczonych procedur i ułatwień ustawy.

Co się zmienia

Wykaz podzielono na dwie grupy.

Grupa 1 – biomasa: - obornik, - słoma, - inne nieszkodliwe naturalne substancje z rolnictwa lub leśnictwa, w tym z uprawy grzybów jadalnych i hydroponiki.

Grupa 2 – inne substraty nieszkodliwe dla zdrowia ludzi, zwierząt i środowiska, wyłącznie biologicznego pochodzenia: - biomasa z utrzymania terenów zieleni, - produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego, w tym serwatka (kategorie 2 i 3 rozporządzenia 1069/2009), - płynne i stałe pozostałości z produkcji biogazu z substratów z wykazu, - produkty uboczne w rozumieniu art. 10 ustawy o odpadach, takie jak wytłoki, wysłodki, pozostałości gorzelnicze i przetwórstwa spożywczego, tłuszcze nienadające się do spożycia, - odpady z rolnictwa, ogrodnictwa, leśnictwa, rybołówstwa oraz przemysłu spożywczego, mleczarskiego, piekarniczego, cukrowniczego i napojów, oznaczone określonymi kodami odpadów.

Substraty z grupy 2 muszą pochodzić bezpośrednio od wytwórcy i być dostarczone bezpośrednio do wytwórcy biogazu. Produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego muszą spełniać wymagania rozporządzenia 142/2011 dla biogazu lub kompostowania. Nie dopuszczono odpadów niebezpiecznych ani komunalnych. Rozporządzenie nie określa limitów ilościowych: ograniczenia wynikają z pochodzenia, klasyfikacji zagrożeń, sposobu dostawy i kodów odpadów.

Znaczenie dla branży w Polsce

Wykaz precyzuje, które biogazownie mogą liczyć na ułatwienia. Instalacje oparte na gnojowicy, oborniku, słomie i pozostałościach z przetwórstwa mieszczą się w nim bez trudu. Wyłączenie odpadów komunalnych oznacza, że biogazownie utylizacyjne, które przetwarzają bioodpady z selektywnej zbiórki, nie korzystają z uproszczonej ścieżki, lecz podlegają ogólnym przepisom.

Wymóg bezpośredniej dostawy od wytwórcy ma ograniczać ryzyko, że ułatwienia zostaną wykorzystane do pośredniego obrotu odpadami. Dla pośredników i firm logistycznych to oznacza konieczność analizy umów.

Na co zwrócić uwagę

Inwestor powinien zestawić planowany miks substratów z wykazem, zweryfikować kody odpadów i status produktów ubocznych oraz sprawdzić zgodność z wymaganiami dla produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Dokumentacja dostaw powinna potwierdzać bezpośredni charakter relacji z wytwórcą.

Gdzie szukać wyjaśnień

Wątpliwości dotyczące klasyfikacji konkretnych surowców należy konsultować z organami nadzoru: KOWR, inspekcją ochrony środowiska i organami weterynaryjnymi w przypadku produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Dobrą praktyką jest zachowanie kompletnej dokumentacji dostaw, w tym kart przekazania odpadów lub dokumentów handlowych dla produktów ubocznych.

Co dalej

Wykaz może być nowelizowany, jeśli praktyka pokaże luki lub potrzebę uwzględnienia kolejnych substratów. Branża postuluje także rozszerzenie ułatwień na instalacje wykorzystujące część bioodpadów komunalnych w ramach współpracy z gminami.