Ruszyła pierwsza w Polsce biometanownia przyłączona do sieci. Cukrownia Strzelin

Polska Spółka Gazownictwa (PSG) ogłosiła 9 września 2025 r. uruchomienie biometanowni przy cukrowni Südzucker Polska w Strzelinie. Jest to pierwsza w Polsce biometanownia przyłączona do sieci gazowej: nadwyżki biometanu, których nie zużywa sama cukrownia, są wtłaczane do sieci dystrybucyjnej 9-kilometrowym gazociągiem zbudowanym wspólnie przez Südzucker i PSG.

Parametry instalacji

Biogaz powstaje z wysłodków buraczanych, czyli pozostałości po produkcji cukru. W nowej instalacji pracują cztery fermentory po 10 tys. m³ i dwie komory pofermentacyjne; wydajność wynosi ponad 9 tys. m³ biogazu na godzinę. Poprzednia biogazownia przy cukrowni, uruchomiona w 2012 r., miała moc 4 MW.

Biogaz jest uszlachetniany w stacji na terenie zakładu. Część biometanu zużywa cukrownia (kampania wrześniowa miała być początkowo w 80% zasilana biogazem), a nadwyżka trafia do sieci zgodnie z jej chłonnością. Wcześniejsza zamiana węgla na gaz zmniejszyła emisje CO₂ zakładu o prawie 50%, a pyłów o 96%.

Stan przyłączeń w PSG

Przedstawiciel PSG podał, że spółka wydała 970 decyzji o warunkach przyłączenia dla biometanowni i zawarła 12 umów. PSG planowała inwestycje w sieć na poziomie 3,3 mld zł w 2025 r. (ponad jedna trzecia na nowe przyłączenia) i 3,5 mld zł w kolejnym roku. Potencjał Polski szacowano na ok. 4 mld m³ biometanu, co plasuje kraj na piątym miejscu w UE pod względem surowców.

Znaczenie dla branży w Polsce

Strzelin pokazuje model „biometanownia przy zakładzie przemysłowym”: ma stały strumień pozostałości, własnego odbiorcę ciepła i gazu, a nadwyżkę sprzedaje do sieci. To wzorzec dla innych cukrowni, gorzelni czy zakładów mleczarskich. Jednocześnie warto odróżnić go od instalacji naukowej w Brodach (bioCNG bez wtłaczania do sieci).

Dla operatorów sieci to dowód, że wtłaczanie jest technicznie wykonalne i może być prowadzone w normalnym trybie.

Co dalej

Kolejne instalacje czekają na nowe przepisy (aukcje dla biometanowni większych niż objęte premią FIP) i przyłącza. Obserwatorzy rynku będą sprawdzać, czy przykład Strzelina zostanie powtórzony przy innych cukrowniach, gorzelniach i zakładach mleczarskich, oraz jak operator sieci poradzi sobie z kolejnymi wnioskami o wtłaczanie. PSG deklaruje setki wydanych warunków przyłączenia, więc test dla sieci dopiero się zaczyna.