Słowacja: kończą się dopłaty dla biogazowni. Nowelizacja ustawy 309/2009 i termin pozwolenia do końca 2025 r.

Słowackie biogazownie, które w latach 2010–2013 weszły do systemu dopłat, tracą wsparcie: dopłata do ceny energii elektrycznej, przyznawana na 15 lat na podstawie ustawy 309/2009, wygasa dla większości instalacji w latach 2025–2028. Słowacka Asocjacja Biogazowa (SBA) przedstawiła 25 listopada 2025 r. na webinarze CZ Biom stan prac nad nowelizacją ustaw 251/2012 i 309/2009, która ma wyznaczyć dalszą drogę dla zmodernizowanych instalacji.

Czym jest dopłata i ile wynosiła

Słowacki system wsparcia opiera się na dopłacie (doplatok) do ceny rynkowej energii, przyznawanej na 15 lat. Według SBA wsparcie dla instalacji uruchomionych w latach 2010–2013 wynosiło ok. 107–149 EUR/MWh dla instalacji o mocy 1 MW; w prezentacji pada m.in. wartość 148,72 EUR/MWh dla uruchomień z 2010 r., a najniższa pozycja to 107,26 EUR/MWh. W przeliczeniu 148,72 EUR/MWh to ok. 630 zł/MWh przy kursie ok. 4,24 zł za euro (orientacyjnie, 2025 r.).

Obecnie aktywnych jest 88 biogazowni i 2 biometanownie, a trzy nowe biogazownie (przetwarzanie odpadów i produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego) są planowane. SBA zrzesza w 2025 r. 59 instalacji.

Co przewiduje nowelizacja

Według SBA nowelizacja zmienia warunki przedłużenia wsparcia dla instalacji zmodernizowanych i zrekonstruowanych: dopłatę będzie można przyznać tylko, gdy pozwolenie na budowę wydano do 31 grudnia 2025 r., a inwestycję zrealizowano do 31 grudnia 2028 r. Obecnie wsparcie operacyjne obejmuje już tylko wysokosprawną kogenerację (VÚKVET): dla nowego źródła do 1 MW stawka wynosi według SBA 201,38 EUR/MWh (rozporządzenie ÚRSO nr 154/2024).

SBA wskazuje problematyczne zapisy: ustawa nie przewiduje przemysłowego wykorzystania ciepła, także przez ten sam podmiot; projektowany zapis (§ 3c ust. 5), według którego co najmniej 60 proc. całkowitej dostawy ciepła ma stanowić ciepło dla odbiorców publicznych lub do wykorzystania przemysłowego poza scentralizowanym zaopatrzeniem w ciepło, utrudnia modernizację. W postulatach SBA wymienia:

• dodanie do ustawy przemysłowego wykorzystania ciepła w ramach własnej działalności,
• obniżenie wymaganej sprawności dostaw ciepła z 75 do 70–60 proc.,
• ograniczenie wymagań inwestycyjnych (wystarczy modernizacja jednostki kogeneracyjnej),
• usunięcie z ustawy terminu 31.12.2025 dotyczącego pozwolenia na budowę (SBA mówi o terminie jego uprawomocnienia).

Korekta kosztów paliwa

W prezentacji pojawia się też korekta ceny o koszty paliwa (Pzn): bez indeksacji do 2023 r., a od 2023 do 2026 r. łącznie +59,93 EUR/MWh (suma wartości rocznych: 8,92 w 2023 r., 41,24 w 2024 r., 31,06 w 2025 r. i −21,29 w 2026 r.).

Co dalej

SBA przedstawia plan odnowy: modernizację biogazowni i przedłużenie żywotności co najmniej do 2031 r. Równolegle rozwija się biometan, ale zdaniem stowarzyszenia państwo nie ma jeszcze wizji jego roli.