Słowacja: prąd z biogazu — dopłata, korekta kosztu paliwa i ceny w 2026 r.

Słowaccy producenci prądu z biogazu dostają od państwa dopłatę do ceny przez 15 lat na podstawie ustawy 309/2009, a w 2026 r. cena zakupu mieści się według słowackiej asocjacji biogazowej SBA w przedziale 194–208 EUR/MWh, zależnie od roku uruchomienia instalacji. Mimo tego wsparcie operacyjne w obecnym kształcie się kończy: dalsze przedłużanie dopłat nie jest planowane, poza kogeneracją.

Dopłata: konstrukcja i wysokość

Wsparcie przyznawane jest w formie dopłaty do ceny energii (doplatok) i trwa 15 lat. Według SBA w pierwszej fazie programu, dla instalacji uruchomionych w latach 2010–2013, wsparcie wynosiło ok. 107–149 EUR/MWh, a w prezentacji z maja 2026 r. dla jednostek o mocy 1 MW uruchomionych w latach 2010–2013 SBA podaje wsparcie (dopłatę) ok. 134–148 EUR/MWh. W kolejnych latach stawkę korygowano. Do 2023 r. cena nie była indeksowana ani nie uwzględniała zmian kosztów paliwa, a od 2023 r. stosuje się korektę kosztu paliwa (Pzn).

Korekta kosztu paliwa w latach 2023–2026

Według SBA suma korekt za lata 2023–2026 to +59,93 EUR/MWh. Dla źródeł uruchomionych lub zrekonstruowanych w 2025 r. korekta na 2026 r. wynosi −18,03 EUR/MWh. Ujemna wartość w 2026 r. oznacza, że korekta w tym roku obniża cenę, w odróżnieniu od trzech poprzednich lat. Zakres ceny zakupu 194–208 EUR/MWh to w złotych ok. 820–880 zł/MWh (kurs ok. 4,25 zł za euro, orientacyjnie, 2026 r.).

Skala sektora

Według SBA w maju 2026 r. w ewidencji OKTE było 87 z 109 biogazowni oraz 5 biometanowni, aktywnych jest 85 biogazowni. Produkcja elektryczna wynosiła 522 306,99 MWh w 2024 r. i 521 156,77 MWh w 2025 r., czyli stabilne ok. 0,52 TWh rocznie. SBA zrzesza 59 członków.

Co po zakończeniu dopłat

Dopłata dla większości biogazowni kończy się w latach 2025–2028. Stowarzyszenie sporządziło prognozy produkcji po zakończeniu wsparcia na wykresie, który obok danych rzeczywistych pokazuje trzy scenariusze po zakończeniu wsparcia: optymistyczny (70%), konserwatywny (35%) i pesymistyczny (0%); slajd nie wyjaśnia, czego dokładnie dotyczą te odsetki. Do dalszej pracy potrzebne są modernizacje i zmiany w ustawie 309/2009, opisane w tekście Słowacja: kończą się dopłaty.

Biometan jako alternatywa

SBA opisuje dla biometanu trzy filary: krajowy plan energii i klimatu (cel 200 mln m³ rocznie), inwestycyjne wsparcie z Krajowego Planu Odbudowy i program Słowacja. W planie odbudowy wsparto 10 projektów transformacji biogazowni w biometanownie; w maju 2026 r. cztery z nich były zakończone, a pięć biometanowni (m.in. Jelšava o wydajności 600 m³ biometanu na godzinę i Veľké Bierovce 440 m³/h) uruchamiano; prezentacja nie rozstrzyga, czy to te same obiekty co pięć biometanowni w ewidencji OKTE. Przyłącze do sieci, w odległości do 4 km, finansuje w 75 proc. kosztów operator sieci SPP-D, maksymalnie do 250 tys. EUR. Planowana wartość zaproszenia w programie Słowacja została według SBA znacząco obniżona, z 65 do 15 mln EUR, a ogłoszenie przesunięto na przełom 2026 i 2027 r. Wśród przeszkód stowarzyszenie wymienia potrzebę udowodnienia rentowności przed bankami, zmienność cen gazu i gwarancji pochodzenia oraz wysokie koszty propanizacji.

Wsparcie dla kogeneracji

Jedyną formą nowego wsparcia operacyjnego jest wysokosprawna kogeneracja: dla nowego źródła do 1 MW SBA wymienia stawkę 201,38 EUR/MWh (rozporządzenie ÚRSO nr 154/2024). Cele krajowe dla biometanu to 200 mln m³ rocznie (scenariusz ambitny 300 mln m³ do 2030 r.), ale SBA zwraca uwagę, że wsparcia operacyjnego dla biometanu wciąż nie ma.

Porównanie

Słowacja ma okres wsparcia dopłatą 15 lat, a cena zakupu w 2026 r. (194–208 EUR/MWh według SBA) jest nieco wyższa niż średnia z niemieckiego przetargu z października 2025 r., która wyniosła 18,11 ct/kWh, czyli ok. 181 EUR/MWh (Niemcy: przetarg z 1 października 2025 r.). Różnica jest taka, że niemiecką cenę ustala oferta w przetargu, a słowacką mechanizm z ustawy 309/2009 i późniejsze korekty kosztu paliwa.

Skala i przewidywalność

Cena zakupu 194–208 EUR/MWh zależy od roku uruchomienia, więc wypłata dla starszych i nowszych instalacji nie jest jednakowa.

Według SBA suma rocznych korekt (8,92 + 41,24 + 31,06 − 21,29) wynosi +59,93 EUR/MWh, przy czym po trzech latach dodatnich korekta w 2026 r. jest ujemna. Przy produkcji ok. 0,52 TWh rocznie i ok. 85 aktywnych biogazowniach średnia produkcja jednej instalacji to ok. 6,1 GWh rocznie (iloraz obu wielkości). Według SBA biogazownie, które chcą utrzymać produkcję po wygaśnięciu dopłat, potrzebują modernizacji, a ta wymaga zmian w ustawie 309/2009 (zob. wpis o nowelizacji z grudnia 2025 r.).