Czechy: gminna biogazownia w Kněžicích traci wsparcie. Przychód spadnie z 4,70 do 3,45 Kč/kWh

Gmina Kněžice, właścicielka jednej z pierwszych biogazowni w Czechach, ogłosiła w czerwcu 2026 r., że 21 sierpnia kończy się państwowe wsparcie operacyjne dla jej instalacji. Dziś gmina otrzymuje łącznie 4,70 Kč za każdą kWh, a po tej dacie spodziewa się 3,45 Kč/kWh. Burmistrz szacuje spadek przychodów na co najmniej 2 mln Kč rocznie. Przykład pokazuje, z czym zmierzy się cały czeski sektor biogazowy w najbliższych latach.

Liczby z Kněžic

Biogazownia została uruchomiona w 2006 r. i była trzynastą w kraju. Państwo gwarantuje wsparcie operacyjne przez 20 lat pracy instalacji: gmina sprzedaje prąd handlowcowi i dostaje zielony bonus, czyli dopłatę do ceny. Łączna stawka obecnie (cena sprzedaży prądu i zielony bonus) wynosi 4,70 Kč/kWh. Po 21 sierpnia, według gminy, spadnie do 3,45 Kč/kWh; źródło cytuje, że ta wartość dotyczy okresów, gdy cena mieści się między zerem a 3,45 Kč/kWh, i nie wyjaśnia dokładnie, jak ją wyliczono.

Inwestycje w odnawialne źródła energii w gminie sięgnęły 138 mln Kč, z czego 43 mln Kč sfinansowano kredytem, a okres zwrotu wyniósł 14,5 roku.

Kolejne instalacje w kolejce

Według artykułu w Czechach działa ok. 540 biogazowni. W 2026 r. wsparcie kończy się jeszcze trzem instalacjom, a jedna już przeszła na wsparcie modernizacyjne. W 2027 r. dotyczy to dziewięciu, a dla większości całego sektora wsparcie wygasa około 2032 r. Stowarzyszenie CZ Biom w prezentacji z 13 kwietnia 2026 r. szacuje, że wsparcie wszystkich biogazowni skończy się między 2026 a 2033 r., a mniej więcej jedna trzecia z nich nie będzie mogła przejść na biometan lub konwersja jest dla niej nieopłacalna.

Wsparcie modernizacyjne: spór o warunki

Po zakończeniu wsparcia instalacja może przejść modernizację, która przedłuża wsparcie o 15 lat. W Kněžicach wymagałoby to inwestycji około 20 mln Kč. Gmina wskazuje trzy problemy: warunki są dla projektów komunalnych ekonomicznie niekorzystne, koszty kwalifikowane są niejasno zdefiniowane, a uznawane są tylko wymienione elementy nie starsze niż pięć lat. Według rzecznika ministerstwa przemysłu i handlu wsparcie modernizacyjne istnieje i trwają rozmowy o możliwych zmianach parametrów.

Wiąże się z tym wątek ciepła: wsparcie produkcji ciepła z biomasy stałej zostało ogłoszone tylko do końca 2026 r., a jego kontynuacja wymaga notyfikacji Komisji Europejskiej, której państwo według burmistrza jeszcze nie rozpoczęło.

Co to oznacza

Dla gmin i rolników, którzy zainwestowali w biogazownie w pierwszej dekadzie XXI w., koniec wsparcia oznacza wybór między trzema ścieżkami: modernizacją z nowym okresem wsparcia, przejściem na biometan oraz pracą bez wsparcia w oparciu o cenę rynkową lub wyłączeniem. Pierwsza wymaga kapitału, druga infrastruktury (przyłącze gazowe), trzecia jest realna tylko przy dobrych cenach energii. O zmianie finansowania wsparcia od 1 stycznia 2026 r. piszemy w tekście Czechy: POZE z budżetu państwa.