Słowenia: prąd z biogazu i biomasy — jak działa system wsparcia prowadzony przez Borzen

Słoweński system wsparcia prądu z OZE i wysokosprawnej kogeneracji prowadzi spółka Borzen, a producent może otrzymać wsparcie w formie gwarantowanego odkupu (zagotovljen odkup, ZO) albo premii operacyjnej (obratovalna podpora, OP). W okresie styczeń–wrzesień 2025 r. biogaz wyprodukował w tym systemie 53,51 GWh i otrzymał 8,10 mln euro, co daje średnio ok. 151 EUR/MWh.

Kto prowadzi system i jak jest zbudowany

Borzen zarządza systemem przez swoje Centrum Wsparcia OZE/SPTE. Podstawą są ustawa o promocji odnawialnych źródeł energii oraz rozporządzenie o wsparciu energii elektrycznej z OZE i wysokosprawnej kogeneracji. Mechanizm to pomoc publiczna: wyższe niż rynkowe ceny zakupu mają umożliwiać inwestycje w produkcję prądu z OZE.

Wytwórcy mają do wyboru dwie formy:

• gwarantowany odkup (ZO) — Borzen kupuje prąd po stałej rocznej cenie;
• premia operacyjna (OP) — wytwórca sprzedaje prąd na rynku, a Borzen dopłaca różnicę do ustalonej stawki; według zestawienia EurObserv'ER z 2022 r. dla elektrowni o mocy powyżej 1 MW dostępna jest wyłącznie ta forma (stan z 2022 r.).

Dokładne stawki dla poszczególnych technologii zależą od mocy i roku uruchomienia i są ustalane w dokumentach Borzen.

Dane za 2025 r.

W raporcie za pierwsze trzy kwartały 2025 r. system objął 3103 elektrownie o łącznej mocy 485,51 MWe, a łączna produkcja wyniosła 659,31 GWh przy wsparciu 79,36 mln euro. Średnie wsparcie to 120,36 EUR/MWh, wobec 189,05 EUR/MWh w tym samym okresie 2024 r. Spadek wiąże się ze wzrostem udziału elektrociepłowni na paliwa kopalne, których produkcja wzrosła z 70,72 do 319,94 GWh i które mają niskie wsparcie jednostkowe.

Biogaz jest więc stosunkowo niewielką częścią systemu, ale jednostkowe wsparcie (ok. 151 EUR/MWh) jest wyższe niż średnia całego systemu, a produkcja z biogazu zwiększyła się o 8,6 proc. względem poprzedniego roku.

Wsparcie jednostkowe według technologii

Z danych raportu można policzyć średnie wsparcie na MWh dla trzech największych grup: biogaz ok. 151 EUR/MWh (8,10 mln EUR przy 53,51 GWh), fotowoltaika ok. 245 EUR/MWh (48,28 mln EUR przy 196,87 GWh) i kogeneracja na paliwa kopalne ok. 37 EUR/MWh (11,72 mln EUR przy 319,94 GWh). Różnice oddają wiek instalacji, rodzaj wsparcia i wysokość stawek. Dla biogazu wsparcie jest wypłacane za rzeczywistą produkcję: wzrost o 8,6 proc. względem pierwszych trzech kwartałów 2024 r. nie rozstrzyga, czy wynika z lepszego wykorzystania istniejących instalacji, czy z nowych mocy; zestawienie nie podaje zmiany mocy biogazu rok do roku. Elektrownie na biomasę drzewną zwiększyły produkcję o 17,6 proc. (I–IX 2025 wobec I–IX 2024).

Średnie wsparcie całego systemu spadło z 189,05 EUR/MWh w styczniu–wrześniu 2024 r. do 120,36 EUR/MWh w tym samym okresie 2025 r., natomiast dla biogazu jednostkowe wsparcie utrzymuje się wyraźnie powyżej średniej.

Porównanie z regionem

Na tle regionu: średnia niemiecka z przetargu na biomasę z października 2025 r. to 18,11 ct/kWh, czyli ok. 181 EUR/MWh (Niemcy: przetarg z 1 października 2025 r.), a austriacka wartość do zastosowania dla biogazu to 29,02 ct/kWh, czyli 290 EUR/MWh (Austria: przegląd). Porównanie jest przybliżone, bo słoweńska wartość to średnie rzeczywiste wsparcie wypłacone w systemie, a nie stawka z oferty.

Udziały w wypłatach pozwalają ocenić względną hojność systemu: biogaz ma 10,2 proc. wsparcia przy 8,1 proc. produkcji (stosunek ok. 1,26), fotowoltaika 60,8 proc. przy 29,9 proc. (ok. 2,03), a kogeneracja na paliwa kopalne 14,8 proc. przy 48,5 proc. (ok. 0,31). Biogaz jest więc wspierany powyżej swojej wagi produkcyjnej, ale znacznie słabiej niż energia słoneczna.

Jak czytać liczby

Średnie wsparcie liczone jako iloraz wypłat i produkcji (8,10 mln EUR dzielone przez 53,51 GWh) obejmuje wszystkie biogazownie w systemie, w tym instalacje o różnym wieku, mocy i formie wsparcia. Nie wskazuje stawki dla nowej instalacji. Biogaz 151 EUR/MWh to ok. 640 zł/MWh przy kursie ok. 4,25 zł za euro (orientacyjnie, 2025 r.). Opis ostatniego raportu: Borzen: biogaz w III kwartale 2025.