Holandia: SDE++ a energia elektryczna z biogazu i biomasy — kogeneracja, ciepło i mono-fermentacja gnojowicy

Holenderski system SDE++ nie wspiera biomasy w sposób ogólny: warunki zależą od technologii. Fermentacja wszystkiego (allesvergisting) może dostać dotację za ciepło albo za energię elektryczną i ciepło, pod warunkiem że jednostka kogeneracyjna ma nominalną sprawność elektryczną co najmniej 20%. Przy spalaniu biomasy dotacja dotyczy wyłącznie ciepła i nie wolno z niego wytwarzać energii elektrycznej.

Jak działa dotacja

SDE++ (Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie) pokrywa niedochodową część projektu. Dla gazu odnawialnego RVO opisuje to jako kwotę wnioskowaną pomniejszoną o średnią cenę rynkową gazu, korygowaną co roku. Wysokości podstawowych kwot (basisbedragen) wynikają z corocznych rekomendacji PBL; rekomendacje na rundę 2026 opublikowano 13 lutego 2026 r. Wnioski składa się w rocznych rundach: w 2025 r. nabór trwał od 7 października do 6 listopada. O holenderskim zielonym gazie, jego dotacjach i certyfikatach Vertogas piszemy w wpisie Zielony gaz w Holandii: SDE++, Vertogas i cel 2 mld m³.

Fermentacja wszystkiego

Według RVO dotację można dostać na ciepło lub na energię elektryczną i ciepło z kogeneracji (WKK), przy czym nominalna sprawność elektryczna jednostki WKK musi wynosić co najmniej 20%. Za moc instalacji uznaje się sumę mocy elektrycznej i cieplnej. Instalacje o mocy 2 MW lub większej muszą spełniać kryteria zrównoważonego rozwoju RED i certyfikację.

Dla praktyki oznacza to, że moc liczona do dotacji obejmuje zarówno część elektryczną, jak i cieplną: silnik o mocy 1 MW elektrycznej i 1,1 MW cieplnej liczy się jako instalacja 2,1 MW (przykład obliczeniowy Substraty.pl). Próg sprawności 20% jest niski jak na silniki gazowe zasilane biogazem, których sprawność elektryczna zwykle wyraźnie go przekracza, więc w praktyce odcina głównie układy, które przede wszystkim produkują ciepło i przy okazji niewielką ilość prądu. Konstrukcja systemu premiuje więc wykorzystanie ciepła, a prąd z biogazu nie jest w niej celem samym w sobie.

Mono-fermentacja gnojowicy

Przy mono-fermentacji (monomestvergisting) wolno używać wyłącznie gnojowicy zwierzęcej, bez żadnych koproduktów. Nowe instalacje dzielą się na trzy kategorie mocy: do 110 kW, od 110 do 1500 kW i powyżej 1500 kW. Dla jednostek WKK obowiązuje ta sama minimalna sprawność elektryczna 20%. Istniejące instalacje do 1500 kW mogą ubiegać się o przedłużenie pracy po upływie co najmniej 9 lat okresu dotacji.

Spalanie biomasy

Dotacja dotyczy wyłącznie wytworzonego ciepła. RVO przypomina: „U mag met de geproduceerde warmte geen elektriciteit opwekken” — nie wolno z tego ciepła wytwarzać energii elektrycznej. Co najmniej 97% energii paliwa musi być biogeniczne. W jednostkach spalających pelety drzewne można użyć najwyżej 15% pelet z drewna klasy A i 25% strumieni pozostałości z biorafinerii.

Oczyszczalnie ścieków

Dla instalacji przy oczyszczalniach ścieków (RWZI) dotację na dodatkowy biogaz można uzyskać, jeśli produkcja biogazu wzrośnie o co najmniej 25% w stosunku do poprzedniej. Gazyfikacja biomasy jest w SDE++ opisana odrębnie od fermentacji, a nie w tej samej kategorii. RVO wymienia trzy typy fermentacji: fermentację wszystkiego, mono-fermentację gnojowicy i fermentację osadów z RWZI.

Zielony gaz zamiast prądu

Dla przekształcenia istniejącej kogeneracji w produkcję zielonego gazu obowiązują osobne zasady: dotację dostaje się tylko, jeśli gaz trafia do sieci gazowej, a gaz zużywany w sieci prywatnej nie jest wspierany. Gaz musi spełniać wymagania jakościowe operatora sieci. Gwarancji pochodzenia (GvO) z VertiCer nie można używać równolegle z certyfikatami ERE i dotacją SDE dla tej samej produkcji.

Co z tego wynika

Dla wytwórcy energii elektrycznej z biogazu w Holandii istotne są trzy parametry: sprawność elektryczna WKK, rodzaj substratu i rozmiar instalacji. Dla biomasy stałej spalanie nie otwiera drogi do dotacji za prąd. To odróżnia SDE++ od systemów, które płacą za każdą MWh energii elektrycznej niezależnie od technologii. Kwoty podstawowe dla poszczególnych kategorii zmieniają się co rok wraz z rekomendacją PBL, dlatego przed decyzją inwestycyjną trzeba sprawdzać wartości z aktualnej rundy, a nie z poprzednich lat.