Ukraina uruchomiła krajowy rejestr biometanu pod eksport do UE

Ukraina uruchomiła w lutym 2026 r. krajowy rejestr biometanu. Za system odpowiada Państwowa Agencja ds. Efektywności Energetycznej i Oszczędzania Energii, kierowana przez Annę Zamazejewą. Rejestr ma być podstawą handlu zielonym gazem na rynkach UE: dokumentuje pochodzenie biometanu i obsługuje gwarancje pochodzenia, bez których eksport nie byłby możliwy.

Jak działa rejestr

To państwowy system cyfrowy, który śledzi, weryfikuje i potwierdza pochodzenie gazu odnawialnego od produkcji do końcowego zużycia lub eksportu. Rejestruje ilości biometanu wtłaczanego do systemu przesyłowego i dystrybucyjnego oraz pobieranego z niego, a także obsługuje wydawanie, przenoszenie i umarzanie gwarancji pochodzenia. Jest otwarty dla producentów, nabywców, operatorów sieci i ich upoważnionych przedstawicieli. Powstał na podstawie unijnych dyrektyw RED II i RED III. Zamazejewa przekonywała, że zapewnia inwestorom przewidywalność i ochronę przed podwójnym liczeniem oraz zmniejsza ryzyko nadużyć. Relacja nie wspomina o połączeniu z unijną bazą Union Database.

Skala sektora

Ukraina wyeksportowała biometan do UE po raz pierwszy w 2025 r.; ilość biometanu w formie gazowej przekroczyła około 11,2 mln m³. Działa siedem biometanowni o łącznej zdolności ponad 110 mln m³ rocznie. Kluczowi producenci to MHP, Vitagro, Gals Agro i YM Liquid Gas. To wciąż skala niewielka w porównaniu z potencjałem rolniczym kraju, ale wystarczająca, by otworzyć kanały handlowe.

Dlaczego rejestr jest ważny

Eksport biometanu do UE wymaga trzech elementów: odprawy celnej (ustawa z 2024 r.), certyfikatu zrównoważenia i śledzenia w systemach zgodnych z RED oraz gwarancji pochodzenia. Rejestr krajowy zamyka trzeci element i pozwala odbiorcom w UE potwierdzać, że dana partia nie została już rozliczona gdzie indziej. W Niemczech i innych krajach rośnie zainteresowanie importem, bo pomaga on spełniać cele w transporcie.

Znaczenie dla branży w Polsce

Ukraina graniczy z Polską, a biometan może płynąć na zachód przez polsko-ukraińskie połączenia gazowe. Dla polskich producentów oznacza to potencjalną konkurencję cenową na rynku gwarancji pochodzenia i biometanu, ale też wzór: w Polsce gwarancje pochodzenia biometanu wydaje się od 2024 r., a Towarowa Giełda Energii prowadzi ich rejestr. Dla polskich handlowców gazem i operatorów sieci ważne są zasady przyjmowania biometanu z importu oraz rozliczania gwarancji.

Na co zwrócić uwagę

Kluczowe pytanie to uruchomienie unijnej bazy Union Database i jej współpraca z rejestrami krajów trzecich. Do tego czasu wielkość eksportu będzie ograniczona. W kwietniu 2026 r. ukraińskie firmy mówiły o celu eksportu do Niemiec po starcie bazy.