Włochy: dekret o biometanie opublikowany. Fundusze PNRR dla nowych instalacji i konwersji biogazowni

Włoski dekret MITE nr 340 z 15 września 2022 r., który określa zasady wsparcia dla biometanu, został opublikowany w Gazzetta Ufficiale 26 października 2022 r. Dokument uruchamia 1,7 mld euro z włoskiego krajowego planu odbudowy (PNRR) na budowę nowych instalacji biometanowych i konwersję istniejących biogazowni rolniczych. Według analiz prawniczych łączne wsparcie publiczne może sięgnąć około 4,5 mld euro, z czego ok. 2,8 mld euro w formie taryf dla wytwórców. To jeden z największych programów dla biometanu w Europie.

Co się zmienia

Wcześniejszy włoski system wspierał głównie biometan używany w transporcie. Nowy dekret rozszerza zakres zastosowań na ogrzewanie, przemysł, sektor domowy, usługi i rolnictwo. Wsparcie dla inwestorów obejmuje dotacje kapitałowe oraz taryfy dla biometanu wtłaczanego do sieci. Program jest powiązany z celem Włoch dotyczącym zwiększenia produkcji biometanu do 2030 r. i wykorzystaniem funduszy unijnych.

Dla rolnictwa ważne są ścieżki konwersji: istniejące biogazownie rolnicze, dotąd produkujące energię elektryczną w kogeneracji, mogą przestawić się na produkcję biometanu, co daje im drugie życie po wygaśnięciu starych systemów wsparcia.

Znaczenie dla branży w Polsce

Włoski przykład jest istotny z kilku powodów. Pokazuje, jak kraj z dużą liczbą biogazowni rolniczych tworzy ścieżkę konwersji do biometanu: poprzez dofinansowanie inwestycji, taryfy i uproszczenie procedur. Jest też wzorem wykorzystania środków z KPO na rozwój gazów odnawialnych.

Polska ma kilkaset instalacji biogazowych ogółem (rolnicze, składowiskowe, przy oczyszczalniach), pracujących głównie w kogeneracji. Dla części z nich konwersja na biometan mogłaby być sposobem na wydłużenie żywotności projektów, ale wymaga przyłączenia do sieci gazowej, odpowiedniej skali (zwykle powyżej kilkuset m³ biogazu na godzinę) oraz stabilnego wsparcia. W październiku 2022 r. nadal brak kompletnych przepisów, które by to umożliwiały.

Czego uczy włoski model

Włoski system łączy dwa narzędzia: jednorazowe dofinansowanie inwestycji (z funduszy odbudowy) oraz taryfy za wyprodukowany biometan. Takie połączenie obniża barierę wejścia, bo kapitał własny inwestora jest mniejszy, a przychody są przewidywalne. Zakłada się też preferencje dla instalacji rolniczych i sprzyjających ograniczaniu emisji z rolnictwa, np. wykorzystujących obornik. Dla innych krajów istotny jest harmonogram: środki z PNRR trzeba wydać w określonym terminie, więc tempo wdrażania projektów jest kluczowe.

Co dalej

Włoskie rozwiązania będą sprawdzane w praktyce: zainteresowanie inwestorów i tempo realizacji projektów pokażą, czy program osiągnie zakładane cele. Dla Polski wnioski dotyczą konieczności zdefiniowania biometanu w prawie, stworzenia rejestru wytwórców, systemu wsparcia i przejrzystych zasad przyłączania do sieci. Wzorem Włoch warto też rozważyć wykorzystanie funduszy z KPO i innych programów unijnych.