Odpady i GOZPoradnik

BDO dla biogazowni: wpis do rejestru, karty ewidencji i sprawozdanie do 15 marca

Biogazownia przyjmująca odpady musi działać w BDO: wpis do rejestru, ewidencja i KPO przy dostawach, a co roku sprawozdanie o odpadach do 15 marca. Sprawdź, kogo to dotyczy i co zrobić.

Opublikowano Zaktualizowano 4 min czytaniaRedakcja Substraty.pl

Instalacja fermentacji odpadów spożywczych Millerhill pod Edynburgiem: zbiorniki z kopułami gazowymi i komin, widziane o zmierzchu.
Fot. M J Richardson / Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 2.0, plik źródłowy; zmiany: kadrowanie

Biogazownia, która przyjmuje odpady, jest posiadaczem odpadów i musi działać w BDO: mieć wpis do rejestru (z urzędu albo na wniosek), prowadzić ewidencję i potwierdzać każdą dostawę oraz składać roczne sprawozdanie o odpadach do 15 marca. Termin za rok 2020 minął właśnie 15 marca 2021 r., więc jeśli go przegapiono, sprawozdanie złóż jak najszybciej — przepisy przewidują sankcje za uchybienia. Biogazownia rolnicza pracująca wyłącznie na biomasie wyłączonej z ustawy o odpadach ma tych obowiązków mniej.

Czy w ogóle jesteś w BDO?

Najpierw ustal, co wchodzi do fermentora:

  • Poza ustawą o odpadach (art. 2 pkt 6): odchody objęte rozporządzeniem (WE) nr 1069/2009, słoma i inne niebezpieczne naturalne substancje z rolnictwa lub leśnictwa wykorzystywane do produkcji energii z biomasy w sposób nieszkodliwy dla środowiska.
  • Odpady: np. odpady z przetwórstwa żywności i napojów (grupa 02), odpady kuchenne i biodegradowalne (grupa 20), przeterminowana żywność. Jeśli je przyjmujesz, jesteś posiadaczem odpadów.
  • Produkty uboczne z decyzją marszałka: nie są odpadami, więc nie ma ewidencji odpadowej.

Rolnicy gospodarujący na użytkach poniżej 75 ha, wytwarzający odpady, są zwolnieni z obowiązku ewidencji i wpisu, o ile nie podlegają wpisowi z innych przyczyn.

Wpis do rejestru

Rejestr prowadzi marszałek województwa. Biogazownia trafia do niego na dwa sposoby:

  1. Z urzędu — jeśli uzyskała zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, pozwolenie zintegrowane lub pozwolenie na wytwarzanie odpadów.
  2. Na wniosek — jeśli prowadzi przetwarzanie odpadów zwolnione z obowiązku zezwolenia (art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a). Wpis trzeba uzyskać przed rozpoczęciem działalności, a działalność może prowadzić wyłącznie podmiot wpisany.

Po wpisie otrzymujesz numer rejestrowy i indywidualne konto w BDO; numer umieszcza się na dokumentach związanych z działalnością. Zmiany informacji lub zakresu działalności zgłasza się marszałkowi w ciągu 30 dni od zmiany.

Opłaty. Opłatom rejestrowej i rocznej podlegają kategorie wskazane w art. 57 ust. 1 (np. wprowadzający sprzęt, baterie, pojazdy, opakowania i produkty w opakowaniach, opony, oleje); wysokość mieści się w przedziale 50–2000 zł. Posiadacz odpadów prowadzący biogazownię nie należy do tej listy jako taki, ale jeśli prowadzi także inną działalność z art. 50 (np. wprowadza produkty w opakowaniach), płaci jedną, najwyższą opłatę.

Ewidencja przy dostawach

  1. Dostawca sporządza KPO przed transportem.
  2. Biogazownia jako przejmujący niezwłocznie potwierdza przejęcie w BDO, wpisuje masę (jeśli inną niż w KPO), datę i godzinę.
  3. Dla każdego rodzaju odpadu prowadzisz kartę ewidencji odpadów (KEO): przyjęte ilości, przetworzenie, wytworzone odpady (np. przefermentowana masa jako odpad, jeśli jest odpadem).
  4. Przy wywozie pofermentu, który jest odpadem, sama sporządzasz KPO.

Dokumenty i dane źródłowe przechowuje się 5 lat od końca roku, w którym sporządzono dokumenty.

Sprawozdanie roczne

Sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami składa m.in. podmiot prowadzący działalność w zakresie przetwarzania odpadów, który ma obowiązek ewidencji. Zawiera dane identyfikujące (numer rejestrowy, NIP) i informacje o masie oraz rodzajach odpadów, sposobie gospodarowania, instalacjach i urządzeniach do przetwarzania (dane techniczne, terminy i czas trwania postoju lub awarii, liczba godzin pracy na dobę). Składasz je w BDO do 15 marca za poprzedni rok do marszałka właściwego dla miejsca przetwarzania. W razie awarii systemu składasz je niezwłocznie po jej ustaniu; przy trwałym zaprzestaniu działalności — w ciągu 7 dni.

Przykład: trzy rodzaje dostaw

Dostawa Status Konsekwencje w BDO
Gnojowica i kiszonka z własnego gospodarstwa biomasa wyłączona z ustawy (art. 2 pkt 6) brak ewidencji odpadowej
Odpady z przetwórstwa żywności o kodzie z grupy 02 odpad KPO, potwierdzenie przejęcia, KEO
Materiał z zakładu mającego decyzję o produkcie ubocznym nie odpad brak ewidencji odpadowej, ale kopia decyzji w dokumentacji dostawy

Gdy w jednej instalacji pojawiają się wszystkie trzy typy dostaw, kluczowe jest rozdzielenie ich w ewidencji, magazynowaniu i fakturowaniu, żeby nie dochodziło do mieszania statusów.

Kalendarz biogazowni w BDO

Kiedy Co
Przed startem wpis do rejestru (z urzędu lub na wniosek)
Każda dostawa KPO i potwierdzenie przejęcia
Na bieżąco KEO osobno dla każdego rodzaju odpadu
W ciągu 30 dni od zmiany aktualizacja danych w rejestrze
Do 15 marca sprawozdanie roczne za poprzedni rok
Do końca lutego opłata roczna, jeśli dotyczy

Typowe błędy

  • mylenie kodów (substrat żywnościowy w złej grupie);
  • brak potwierdzenia przejęcia i rozbieżności masy między KPO a wagą;
  • niewłaściwy status pofermentu i brak KPO przy wywozie;
  • brak aktualizacji konta po zmianie instalacji lub wykazu kodów;
  • niezłożenie sprawozdania w terminie albo złożenie go do niewłaściwego marszałka (liczy się miejsce przetwarzania odpadów).

Co zrobić najpierw

  1. Rozpisz wsad na: poza ustawą, odpady, produkty uboczne.
  2. Sprawdź, czy masz zezwolenie lub pozwolenie (wpis z urzędu) albo wniosek o wpis.
  3. Ustaw konto BDO z kodami odpadów, które faktycznie przyjmujesz.
  4. Zgraj wagę z KPO i KEO.
  5. Wpisz termin 15 marca do kalendarza.

Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej; przed decyzją inwestycyjną lub formalną sprawdź aktualne brzmienie przepisów i skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem.

Źródła

  1. Ustawa o odpadach — art. 49–59 i 66–78 (tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 1328) — ISAP/ELI
  2. Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) — serwis Ministerstwa Klimatu i Środowiska

Pytania i odpowiedzi

Czy biogazownia rolnicza na gnojowicy i kiszonce musi być w BDO?

Odchody objęte rozporządzeniem (WE) nr 1069/2009, słoma i inne niebezpieczne naturalne substancje z produkcji rolnej, wykorzystywane do energii z biomasy, są wyłączone z zakresu ustawy o odpadach (art. 2 pkt 6). Jeśli instalacja nie przyjmuje odpadów, ewidencja odpadów dla tych substratów nie wynika z ustawy, ale dodanie odpadów (np. poubojowych lub spożywczych) czyni ją posiadaczem odpadów.

Do kiedy złożyć roczne sprawozdanie w BDO?

Sprawozdania, o których mowa w art. 73, 74a i 75 ustawy o odpadach, składa się do 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy marszałkowi województwa, za pośrednictwem konta w BDO. Dla sprawozdania o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu odpadami właściwy jest marszałek ze względu na miejsce wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów.