Japonia: od kwietnia 2022 r. system FIP uzupełnia FIT dla energii odnawialnej

Od kwietnia 2022 r. w Japonii obok systemu gwarantowanych cen (FIT) działa system FIP (feed-in premium), w którym wytwórca energii odnawialnej sprzedaje prąd na rynku, a oprócz przychodów rynkowych otrzymuje premię. Zmiana wynika z nowelizacji ustawy o specjalnych środkach dotyczących zakupu energii odnawialnej, która od kwietnia 2022 r. wprowadza FIP jako kolejny instrument wsparcia obok FIT. Według kancelarii Orrick system FIP ma „pomostowo” przeprowadzić rynek od fazy FIT do pełnego obrotu rynkowego.

Jak działa FIP

W FIT operator sieci ma obowiązek kupować całą wytworzoną energię po stałej cenie przez określony czas, a wytwórca jest zwolniony z obowiązku składania planów produkcji i rozliczania niezbilansowania. W FIP wytwórca zarabia na normalnych transakcjach rynkowych (giełda JEPX lub umowy dwustronne z odbiorcami) i dodatkowo dostaje premię, wypłacaną co miesiąc przez organizację OCCTO (źródłem jest opłata ponoszona ostatecznie przez odbiorców). Jednostkową premię oblicza się, odejmując od ceny FIP wyznaczonej przez ministra cenę referencyjną, opartą na cenie rynkowej i innych czynnikach. Ponieważ ryzyko niezbilansowania ponosi wytwórca, do premii dolicza się „równowartość kosztów bilansowania”: 1,0 jena/kWh w roku fiskalnym 2022 i 0,95 jena/kWh w 2023, co ma zachęcać do wczesnego przejścia. Wytwórcy, którzy nie chcą sami ponosić ryzyka cen i niezbilansowania, mogą przenieść je na agregatora lub sprzedawcę energii.

Kto może skorzystać

Zgodnie z opinią komitetu ds. cen zakupu, o zatwierdzenie w FIP mogą się ubiegać źródła odnawialne – fotowoltaika, wiatr, mała i średnia energetyka wodna, geotermia oraz biomasa – o mocy co najmniej 50 kW. Ceny FIT/FIP na rok fiskalny 2022 (kwiecień 2022 – marzec 2023) i kolejne formalnie ogłoszono 25 marca 2022 r. Dla dużych instalacji fotowoltaicznych (od 1000 kW) od 2022 r. dostępny jest wyłącznie FIP w formie aukcji. Istniejące projekty FIT mogą przejść na FIP: cena FIP będzie wtedy równa dotychczasowej cenie FIT, a okres wsparcia – pozostałemu okresowi FIT. Szczegółowych cen dla biogazu w FIP nie weryfikowaliśmy; należy je sprawdzać w tabelach ANRE/METI.

Dla Polski

Zmiana pokazuje kierunek znany z UE: stałe taryfy ustępują premiom rynkowym i kontraktom różnicowym, a od wytwórców oczekuje się umiejętności zarządzania ryzykiem cenowym i bilansowaniem. Dla biogazowni z magazynem gazu, które mogą sterować produkcją, to szansa na wyższy przychód, ale też ryzyko rynkowe.