IPCC: raport o ograniczaniu emisji. Metan musi spaść o jedną trzecią do 2030 r.

4 kwietnia 2022 r. IPCC opublikował raport III grupy roboczej szóstego raportu oceny (AR6), poświęcony ograniczaniu emisji gazów cieplarnianych. Główne przesłanie: aby utrzymać ocieplenie na poziomie 1,5°C, globalne emisje muszą osiągnąć szczyt najpóźniej przed 2025 r. i spaść o około 43% do 2030 r. względem 2019 r., a emisje metanu – o około jedną trzecią. Dla branży biogazowej to jeden z najważniejszych dokumentów dekady, bo metan jest bezpośrednio związany z rolnictwem, odpadami i sektorem paliw kopalnych.

Co się zmienia

Raport nie tworzy przepisów, ale określa naukową ramę dla polityk krajowych i unijnych. Wskazuje, że w scenariuszach zgodnych z 1,5°C konieczne jest szybkie ograniczanie wszystkich gazów cieplarnianych, a nie tylko CO₂. Metan jest w tym kontekście szczególny: jego żywotność w atmosferze jest krótka, lecz potencjał ocieplenia – w krótkim horyzoncie – wielokrotnie wyższy niż CO₂. Dlatego jego redukcja daje szybkie efekty, a część działań ma niski koszt, jak ograniczenie ucieczek z infrastruktury gazowej czy wychwyt gazu składowiskowego.

W sektorze rolnym i odpadowym raport wskazuje m.in. na lepsze gospodarowanie obornikiem, ograniczanie marnowania żywności i selektywną zbiórkę bioodpadów. Biogazownie i fermentacja bioodpadów są w tej układance narzędziem, które łączy ograniczenie emisji metanu z produkcją energii.

Znaczenie dla branży w Polsce

Polska ma znaczące emisje metanu z hodowli zwierząt, składowisk i górnictwa węgla. Fermentacja metanowa gnojowicy, obornika i bioodpadów ogranicza te emisje u źródła, a produkowany biogaz zastępuje paliwa kopalne. Dla wielu gospodarstw wartością dodaną jest również poferment, który może zmniejszyć zużycie nawozów mineralnych.

Argumenty z raportu wzmacniają też stanowisko Komisji Europejskiej, która w grudniu 2021 r. zaproponowała rozporządzenie o ograniczaniu emisji metanu w sektorze energii. Dla branży oznacza to, że polityka metanowa będzie coraz bardziej wymagająca, a pomiar i monitorowanie emisji – standardem.

Co raport mówi o gazach odnawialnych

Wśród możliwości ograniczania emisji raport wymienia bioenergię i gazy z odpadów, zastrzegając, że kluczowe są zrównoważone surowce i unikanie konkurencji z produkcją żywności. To zgodne z kierunkiem unijnej polityki: wsparcie ma trafiać przede wszystkim do instalacji wykorzystujących odpady, pozostałości i obornik. W praktyce zwiększa to przewagę projektów opartych na gnojowicy i odpadach przemysłu rolno-spożywczego nad tymi, które bazują głównie na uprawach energetycznych.

Co dalej

Kolejnym punktem na agendzie klimatycznej będzie konferencja COP27 w Egipcie oraz prace nad unijnym pakietem „Fit for 55”. Producenci biogazu powinni się przygotować na rosnące wymagania dotyczące wykrywania i naprawy nieszczelności, szczelności zbiorników pofermentu oraz dokumentowania bilansu emisji.