NFOŚiGW konsultuje program dla biometanu: do 4 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej opublikował w lipcu 2024 r. do konsultacji projekt programu priorytetowego „Poprawa bezpieczeństwa energetycznego poprzez wykorzystanie biometanu”. Budżet do 4 mld zł pochodzi w całości z Funduszu Modernizacyjnego i ma pokryć w połowie dotacje, w połowie pożyczki. Dla branży był to największy jak dotąd zapowiedziany pakiet dedykowany instalacjom biometanowym.

Co zawiera projekt programu

Celem jest promowanie produkcji i wykorzystania biometanu wytwarzanego z fermentacji selektywnie zebranych bioodpadów, w tym odpadów z przemysłu owocowo-warzywnego, kuchennych i gastronomicznych, niejadalnej żywności oraz osadów ściekowych. Beneficjentami są przedsiębiorcy inwestujący w takie instalacje. Wsparcie obejmuje:

• nowe, rozbudowywane lub modernizowane instalacje fermentacji bioodpadów wytwarzające biometan z przyłączem do sieci gazowej,
• biogazownie wyposażone w moduł uszlachetniania biogazu do biometanu i/lub dalszego przetwarzania do bioLNG lub bioCNG jako paliwa transportowego,
• modernizację istniejących biogazowni bioodpadowych o moduł uszlachetniania, sprężania lub skraplania.

Formy pomocy: dotacja do 50% kosztów kwalifikowanych, pożyczka do 100% kosztów na okres do 15 lat; w project finance wymagany jest wkład własny w wysokości co najmniej 15%. Umowy można zawierać do 31 grudnia 2027 r., a środki wydatkować do 31 grudnia 2030 r.

Znaczenie dla branży w Polsce

Wybór bioodpadów jako głównego surowca kierunkuje program na instalacje utylizacyjne, a nie na biogazownie rolnicze z kukurydzą czy gnojowicą. Zgodne to jest z logiką dyrektywy RED (surowce odpadowe) i z celem zwiększenia selektywnej zbiórki bioodpadów w gminach. Dla samorządów i spółek komunalnych, które wybierają technologię zagospodarowania bioodpadów, program może być impulsem do inwestycji w fermentację z odzyskiem biometanu, a nie samo kompostowanie.

Warto zwrócić uwagę na dwa ryzyka. Pierwsze: dotacja inwestycyjna nie zastępuje wsparcia operacyjnego – w 2024 r. Polska nie miała jeszcze systemu aukcji i kontraktów różnicowych dla większych biometanowni (rząd dopiero je zapowiadał). Drugie: bioLNG i bioCNG wymagają rynku odbiorców w transporcie, a ten kształtuje się wolno.

Co dalej

Konsultacje trwają do 25 lipca 2024 r.; terminów naborów nie podano. Po ich zakończeniu NFOŚiGW rozstrzygnie, jak uwzględnić uwagi, a program musi jeszcze uzyskać akceptację instytucji zaangażowanych w Fundusz Modernizacyjny. Dla inwestorów oznacza to, że realne dofinansowanie nie pojawi się szybko, więc projekty w fazie przygotowania powinny mieć zabezpieczone alternatywne źródła kapitału. Warto też śledzić, jak ostateczny program zdefiniuje kryteria dla bioLNG i bioCNG oraz wymogi dotyczące przyłączy.