Niemcy: od 1 stycznia 2021 r. krajowa cena CO₂ dla paliw w ogrzewaniu i transporcie

Od 1 stycznia 2021 r. w Niemczech obowiązuje krajowy system handlu uprawnieniami do emisji dla paliw stosowanych w ogrzewaniu i transporcie, uregulowany ustawą BEHG. W pierwszym roku cena jednego uprawnienia jest stała i wynosi 25 euro za tonę CO₂, a w kolejnych latach ma rosnąć stopniowo – do 55 euro w 2025 r. Dla producentów biometanu i biogazu to nowy czynnik rynkowy, bo opłata obciąża paliwa kopalne, w tym gaz ziemny.

Jak działa system

Niemiecki system nie jest unijnym ETS, który obejmuje energetykę i przemysł. Uzupełnia go w sektorach, które dotąd nie były objęte opłatą za emisje: w ogrzewaniu budynków i w transporcie. Obowiązek zakupu uprawnień spoczywa na podmiotach wprowadzających paliwa do obrotu (np. dostawcach gazu, oleju opałowego, benzyny i oleju napędowego), które przenoszą koszt na odbiorców.

Cena stała w pierwszych latach ma zapewnić przewidywalność dla gospodarstw domowych i firm. Po ostatniej korekcie przed wejściem w życie ustalono, że w 2021 r. wyniesie 25 euro, a ścieżka obejmuje 30 euro w 2022 r., 35 euro w 2023 r., 45 euro w 2024 r. i 55 euro w 2025 r. Od 2026 r. przewidziano aukcje w korytarzu cenowym.

Co to oznacza dla biogazu i biometanu

W systemie paliwa z biomasy, które spełniają kryteria zrównoważonego rozwoju, są traktowane preferencyjnie, ponieważ emisje biogeniczne nie podlegają opłacie na takich samych zasadach jak emisje paliw kopalnych. Przy rosnącej cenie CO₂ biometan zyskuje przewagę kosztową nad gazem ziemnym, zwłaszcza w ogrzewaniu i transporcie. To wzmacnia popyt na biometan w Niemczech, największym rynku biogazu w Europie.

Dla producentów z innych państw, w tym z Polski, jest to sygnał, że wzrost cen emisji w sąsiednim kraju zwiększa wartość zielonego gazu, o ile zostanie spełniony wymóg kryteriów zrównoważonego rozwoju i certyfikacji.

Porównanie z podejściem unijnym

Niemiecki system był jednym z pierwszych krajowych mechanizmów obejmujących budynki i transport. Komisja Europejska analizowała w tym czasie możliwość rozszerzenia unijnego ETS lub utworzenia odrębnego systemu dla tych sektorów, co miało znaleźć się w pakiecie legislacyjnym zapowiedzianym na 2021 r. Krajowe rozwiązania były dla Brukseli źródłem doświadczeń.

Co dalej

Dla odbiorców końcowych ważne będzie, jak wzrost opłat wpłynie na rachunki za ogrzewanie i paliwa. Dla branży biogazowej – czy rosnące koszty paliw kopalnych przełożą się na ceny biometanu oraz na decyzje inwestycyjne dotyczące uszlachetniania biogazu.

Wnioski dla odbiorców

Dla gospodarstw domowych ogrzewanych gazem opłata oznacza wzrost rachunków, który będzie narastał wraz z ceną uprawnienia. Dla przedsiębiorstw przemysłowych ważne są mechanizmy ograniczające ryzyko ucieczki emisji. Z perspektywy rolnictwa istotne jest to, że wyższe ceny paliw kopalnych poprawiają opłacalność ciepła z biogazowni oraz lokalnych sieci ciepłowniczych zasilanych biogazem.