Poferment i nawozyWydarzenie
Plan działania „Zero zanieczyszczeń”: cele dla azotu, odpadów i jakości powietrza do 2030 r.
Komunikat COM(2021) 400 łączy cele unijne dotyczące powietrza, wody, gleby i odpadów. Zakłada m.in. zmniejszenie strat składników odżywczych o 50 proc. i o połowę mniej resztkowych odpadów komunalnych do 2030 r.

Komisja Europejska przedstawiła 12 maja 2021 r. plan działania „W kierunku zerowego poziomu zanieczyszczeń powietrza, wody i gleby” (COM(2021) 400), który zbiera w jednym dokumencie cele dotyczące jakości powietrza, wody, gleby, hałasu i odpadów do 2030 r. Plan jest kolejnym elementem Europejskiego Zielonego Ładu i bezpośrednio łączy się z rolnictwem, nawozami i gospodarką odpadami.
Najważniejsze cele na 2030 r.
Plan zbiera cele, które częściowo wynikały z wcześniejszych strategii:
| Obszar | Cel do 2030 r. |
|---|---|
| Jakość powietrza | −55 proc. liczby przedwczesnych zgonów spowodowanych pyłem PM2,5 względem 2005 r. |
| Składniki odżywcze | −50 proc. strat składników odżywczych (azotu, fosforu) |
| Nawozy | −20 proc. zużycia nawozów |
| Odpady | −50 proc. resztkowych odpadów komunalnych |
| Tworzywa sztuczne | −50 proc. śmieci z tworzyw na morzu, −30 proc. mikroplastiku uwalnianego do środowiska |
Komisja zapowiedziała też system monitorowania postępów i narzędzia oceny skutków, które pozwolą sprawdzać, czy cele są osiągane.
Znaczenie dla pofermentu i biogazowni
Dla gospodarstw i biogazowni najważniejsze są wątki dotyczące azotu i amoniaku. Rolnictwo jest głównym źródłem amoniaku, który przyczynia się do powstawania pyłu zawieszonego i do eutrofizacji. Redukcja strat składników odżywczych wymaga lepszego zarządzania nawozami naturalnymi, w tym przechowywaniem i aplikacją gnojowicy, obornika i pofermentu. Fermentacja pozwala stabilizować materię organiczną i ograniczać emisje metanu, ale sama w sobie nie rozwiązuje problemu amoniaku – kluczowe są szczelne magazyny i techniki aplikacji, takie jak doglebowe wprowadzanie lub rozlewanie wężami wleczonymi.
Cel zmniejszenia o połowę resztkowych odpadów komunalnych zbliża plan do planu działania dla gospodarki obiegu zamkniętego: oznacza większy udział selektywnej zbiórki bioodpadów i ich przetwarzania w instalacjach biologicznych, w tym fermentacji.
Jak plan wpisuje się w legislację
Plan sam nie nakłada obowiązków, ale zapowiada przegląd istniejących przepisów, na przykład dyrektyw dotyczących jakości powietrza i emisji przemysłowych. Dla branży rolno-energetycznej ważne będzie, czy w nowych regulacjach pojawią się wymogi dla większych gospodarstw hodowlanych i czy będzie to powiązane z zachętami do inwestycji w technologie ograniczające emisje.
Co dalej
Realizacja planu zależy od wdrożenia konkretnych aktów prawnych i środków finansowych w ramach wspólnej polityki rolnej oraz funduszy spójności. Dla inwestorów w biogaz kluczowe jest to, czy standardy emisji amoniaku i wymagania dotyczące magazynowania pofermentu zostaną zaostrzone, a jeśli tak – w jakim harmonogramie.
Jak to się łączy z energią z biogazu
Biogazownie wytwarzają energię, ale też mogą być źródłem emisji amoniaku z pofermentu i metanu z nieszczelności. Plan zwiększa znaczenie dobrych praktyk: przykrywania zbiorników, szybkiej aplikacji doglebowej i monitorowania emisji. Instalacje, które wdrożą takie rozwiązania już teraz, będą lepiej przygotowane do przyszłych wymogów.


