Rada UE ostatecznie przyjęła RED III. Państwa mają 18 miesięcy na wdrożenie

Rada Unii Europejskiej formalnie przyjęła 9 października 2023 r. zrewidowaną dyrektywę o odnawialnych źródłach energii (RED III). Podnosi ona wiążący unijny cel udziału OZE w 2030 r. z 32% do 42,5%, z dodatkowymi 2,5 punktu procentowego jako uzupełnieniem indykatywnym. Po zatwierdzeniu przez Parlament (12 września) i Radę dyrektywa zostanie podpisana i opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE, a państwa członkowskie otrzymają około 18 miesięcy na wdrożenie. Dla sektora biogazu i biometanu rozpoczyna się etap przygotowań do krajowych przepisów.

Co się zmienia

Przyjęcie dyrektywy kończy cykl legislacyjny, który rozpoczął się w 2021 r. Dyrektywa wejdzie w życie dwadzieścia dni po publikacji, a większość jej przepisów państwa będą musiały transponować w ciągu około 18 miesięcy od tej daty. Dla gazów odnawialnych najważniejsze znaczenie mają:

• rozbudowane cele sektorowe dla transportu, przemysłu, ogrzewania i budynków,
• ulepszone zasady śledzenia i certyfikacji paliw, w tym gazowych,
• zaostrzone kryteria zrównoważoności i oszczędności emisji dla bioenergii,
• uproszczone procedury pozwoleniowe i uznanie OZE za interes publiczny.

W praktyce państwa mają stworzyć krajowe systemy gwarancji pochodzenia i baz danych, które będą zgodne z unijnymi.

Znaczenie dla branży w Polsce

Polska ma dwa równoległe zadania. Po pierwsze, wdrożyć RED III, w tym cele dla transportu i ogrzewania, uwzględniając biometan. Po drugie, doprecyzować przepisy wprowadzone w sierpniu 2023 r. do ustawy o OZE (rejestr wytwórców, gwarancje pochodzenia, system wsparcia). Dla branży ważne będzie, aby proces legislacyjny uwzględnił konsultacje z producentami i operatorami sieci.

Wysokie cele sektorowe mogą tworzyć popyt na biometan w ciepłownictwie przemysłowym i transporcie, ale wymagają instrumentów wsparcia i infrastruktury. Czynnikiem ryzyka jest niepewność co do tempa prac krajowych.

Na co zwrócić uwagę

Firmy powinny przeanalizować, które przepisy wpłyną na ich model biznesowy: kryteria zrównoważoności, listę surowców (załącznik IX), obowiązki raportowe i procedury pozwoleniowe. Warto uczestniczyć w konsultacjach publicznych projektów krajowych.

Co oznacza 18 miesięcy

Półtora roku na transpozycję wydaje się długim czasem, ale proces legislacyjny w państwach członkowskich bywa wolny: konsultacje, uzgodnienia międzyresortowe, prace parlamentarne. Dla inwestycji w biometan korzystne byłoby wcześniejsze przedstawienie projektów ustaw, aby branża mogła planować przedsięwzięcia z wyprzedzeniem. Największym ryzykiem jest sytuacja, w której przepisy pojawią się tuż przed terminem, a przedsiębiorcy będą mieli niewiele czasu na dostosowanie.

Co dalej

Po publikacji dyrektywy Komisja przygotuje akty wykonawcze i delegowane. W Polsce resort klimatu rozpocznie prace nad projektem ustawy wdrażającej dyrektywę, które powinny uwzględnić wnioski z konsultacji branżowych.