RED III: 21 maja 2025 r. minął termin transpozycji. Polska wśród opóźnionych

Termin transpozycji dyrektywy o energii odnawialnej RED III upłynął 21 maja 2025 r. Dyrektywa weszła w życie w listopadzie 2023 r. i zmieniła zasady unijnej polityki OZE: podniosła wiążący cel udziału energii odnawialnej do 42,5% w 2030 r. (z orientacyjnym 45%), wprowadziła nowe podcele dla transportu, przemysłu, ogrzewnictwa i budynków oraz zaostrzyła kryteria zrównoważenia dla bioenergii. Większość państw nie zdążyła z implementacją.

Co zmienia RED III w obszarze biogazu

Dla branży biogazu i biometanu najważniejsze są trzy elementy: nowe zasady wsparcia i kryteria zrównoważenia (w tym wyższy próg redukcji emisji dla instalacji uruchomionych po 20 listopada 2023 r. – w Niemczech 80% zamiast 70%), cele w transporcie (zarówno udział energii odnawialnej, jak i obniżenie intensywności emisji, z podcelem dla paliw zaawansowanych i RFNBO) oraz wymogi w przemyśle, gdzie pożądane są paliwa odnawialne w procesach cieplnych. Transpozycja obejmuje także Union Database, czyli obowiązkowy rejestr śledzenia paliw odnawialnych.

Stan wdrożenia

Państwa miały obowiązek powiadomić Komisję o środkach wdrażających, a większość nie zdążyła z kompletną transpozycją. W razie braku transpozycji Komisja może wszcząć procedurę naruszeniową: najpierw wezwanie do usunięcia uchybień, potem uzasadniona opinia, a w końcu skierowanie sprawy do Trybunału Sprawiedliwości UE i żądanie kar finansowych.

Polska wdrażała RED III etapami. Nowelizacja ustawy o biokomponentach i biopaliwach (luty 2025 r.) ustaliła cele w transporcie. Prace trwały nad przepisami o mapowaniu potencjału OZE i obszarach przyspieszonego rozwoju (OPRO), nad zasadami dotyczącymi spółdzielni energetycznych i prosumentów lokatorskich oraz nad nowelizacją ustawy o OZE, która miała domknąć transpozycję.

Znaczenie dla branży w Polsce

Opóźnienie transpozycji ma praktyczne skutki: operatorzy nie znają finalnych kryteriów zrównoważenia, zasad rejestrowania paliw w Union Database ani wymogów dotyczących podcelów w transporcie i przemyśle. Dla biometanowni oznacza to niepewność przy zawieraniu kontraktów długoterminowych z odbiorcami, którzy muszą wykazać zgodność z RED III. Dla rynku gwarancji pochodzenia i certyfikatów kluczowe jest, aby krajowe zasady były spójne z unijnymi.

Dla przedsiębiorstw praktyczny wniosek jest taki, że projekty zaplanowane na lata 2026–2030 powinny już dziś przyjmować zaostrzone kryteria redukcji emisji RED III (w Niemczech np. 80% dla nowych instalacji energetycznych), nawet jeśli polskie przepisy zostaną uchwalone później.

Co dalej

Państwa, które nie zdążyły z transpozycją, mogą spodziewać się pism Komisji w ramach procedury naruszeniowej. Polska wdrażała RED III etapami: nowelizacja ustawy o biokomponentach i biopaliwach (luty 2025 r.) ustaliła cele w transporcie, a kolejne przepisy – m.in. o mapowaniu potencjału OZE i obszarach przyspieszonego rozwoju – były w przygotowaniu. Dla branży kluczowe będą zasady zrównoważenia i rejestrowania paliw w Union Database oraz decyzje o krajowych kryteriach dla bioenergii.