Globalna ocena metanu: ograniczenie emisji o 45 proc. w tej dekadzie uniknie 0,3°C ocieplenia

Program Środowiskowy ONZ (UNEP) i Koalicja na rzecz Klimatu i Czystego Powietrza opublikowały 6 maja 2021 r. raport Global Methane Assessment. Wnioski: ograniczenie antropogenicznych emisji metanu o ok. 45 proc. do 2030 r. – czyli o około 180 Mt rocznie – pozwoliłoby uniknąć niemal 0,3°C ocieplenia do 2045 r. i znacząco poprawić zdrowie ludzi oraz plony. Raport stał się ważnym argumentem w dyskusji o międzynarodowym zobowiązaniu do redukcji metanu.

Najważniejsze liczby

Źródłami metanu pochodzenia ludzkiego są głównie rolnictwo (w tym hodowla zwierząt i uprawa ryżu), sektor paliw kopalnych (wydobycie, przesył i dystrybucja) oraz odpady (składowiska i oczyszczalnie ścieków). Raport wskazuje, że znaczną część redukcji można osiągnąć środkami o niskich lub ujemnych kosztach, szczególnie w sektorze paliw kopalnych, ale potencjał istnieje także w odpadach i rolnictwie.

Co to oznacza dla biogazu i odpadów

W sektorze odpadów istotne działania to wychwytywanie gazu składowiskowego, ograniczenie składowania odpadów biodegradowalnych, selektywna zbiórka bioodpadów i ich przetwarzanie w instalacjach fermentacji lub kompostowania oraz oczyszczanie ścieków z odzyskiem biogazu. W rolnictwie – zagospodarowanie nawozów naturalnych w biogazowniach, zmiany w żywieniu zwierząt i zarządzaniu obornikiem. Biogaz i biometan zamieniają metan z odpadów w użyteczne paliwo, dlatego wymieniane są wśród rozwiązań o podwójnych korzyściach: redukcji emisji i produkcji energii.

Metan ma krótszy czas życia w atmosferze niż CO₂ (rzędu kilkunastu lat), ale w horyzoncie kilkudziesięciu lat ma wielokrotnie większy potencjał ocieplenia, dlatego jego ograniczenie jest uznawane za jeden z najszybszych sposobów spowolnienia ocieplenia.

Kontekst polityczny

Raport ukazał się pół roku po strategii metanowej Komisji Europejskiej (październik 2020 r.) i na kilka miesięcy przed konferencją klimatyczną COP26. Stał się punktem odniesienia dla debaty o międzynarodowej koalicji na rzecz ograniczenia metanu. Dla Unii Europejskiej, która przygotowywała wniosek legislacyjny w sprawie metanu w energetyce, był argumentem za szybkim działaniem.

Co dalej

Wnioski z raportu będą wykorzystywane przez rządy i organizacje międzynarodowe przy ustalaniu celów. Dla polskich inwestorów istotne jest, że kierunek działań jest spójny: wsparcie dla biogazowni rolniczych i instalacji odpadowych wpisuje się w zalecenia międzynarodowych ocen.

Dlaczego metan jest tak ważny

Metan odpowiada za znaczną część dotychczasowego wzrostu temperatury globalnej od czasów przedprzemysłowych. Jego stężenie w atmosferze rośnie szybciej niż w poprzednich dekadach, a źródła są rozproszone, więc skuteczne ograniczanie wymaga działań w wielu sektorach jednocześnie. Raport podkreśla, że uzupełnia, a nie zastępuje redukcję CO₂: bez głębokich cięć emisji CO₂ ograniczenie metanu nie wystarczy do utrzymania celu 1,5°C.