Globalne Zobowiązanie Metanowe uruchomione na COP26: ponad 100 państw, cel −30 proc. do 2030 r.

Podczas konferencji klimatycznej COP26 w Glasgow formalnie uruchomiono 2 listopada 2021 r. Globalne Zobowiązanie Metanowe (Global Methane Pledge). Państwa, które do niego przystąpiły – a było ich ponad sto – zadeklarowały wspólne ograniczenie globalnych emisji metanu o co najmniej 30 proc. do 2030 r. w porównaniu z poziomem z 2020 r. Inicjatywę, zapowiedzianą we wrześniu przez Stany Zjednoczone i Unię Europejską, uznano za jeden z konkretniejszych rezultatów szczytu.

Charakter zobowiązania

Zobowiązanie nie jest traktatem i nie przewiduje sankcji. Ma służyć koordynacji działań: państwa deklarują, że przygotują krajowe plany redukcji w głównych sektorach – energetyce, rolnictwie i odpadach – oraz będą stosować lepsze metody inwentaryzacji emisji. Cel 30 proc. dotyczy emisji łącznych, a nie każdego państwa z osobna.

Największe emitenty metanu na świecie nie wszystkie przystąpiły do inicjatywy w dniu jej uruchomienia; do uczestników nie zaliczały się m.in. Chiny, Rosja i Indie, co ograniczało zasięg zobowiązania.

Dlaczego metan

Argumentem za szybkim działaniem były ustalenia raportu UNEP i Koalicji na rzecz Klimatu i Czystego Powietrza z maja 2021 r. oraz raportu IPCC z sierpnia: metan ma krótki czas życia w atmosferze, ale bardzo silnie ociepla klimat w krótkim horyzoncie, więc jego ograniczenie szybko zmniejsza tempo ocieplenia. Wśród najtańszych działań wymieniano wykrywanie i naprawę wycieków w sektorze paliw kopalnych, ale również wychwytywanie gazu składowiskowego i zagospodarowanie odpadów organicznych oraz nawozów naturalnych.

Znaczenie dla biogazu i odpadów

Biogaz i biometan wpisują się w sektorowe działania opisywane przy zobowiązaniu: fermentacja obornika i gnojowicy ogranicza emisje z rolnictwa, a przetwarzanie bioodpadów zapobiega ich rozkładowi na składowiskach. Wiele krajów poinformowało przy tej okazji o planach wsparcia dla biogazu i wychwytywania gazu składowiskowego. Dla Unii Europejskiej zobowiązanie wiązało się z planowanymi przepisami dla sektora energii, które Komisja miała przedstawić w grudniu 2021 r.

Co dalej

Realizacja zobowiązania zależy od krajowych polityk i mechanizmów monitorowania. Kluczowe było, czy zapowiedzi przełożą się na przepisy i finansowanie, w tym w krajach rozwijających się, gdzie potencjał ograniczania emisji z odpadów i rolnictwa jest duży, ale brakuje kapitału.

Dlaczego liczba państw nie wystarcza

Sama liczba sygnatariuszy mówi niewiele o skali redukcji. Ważniejsze jest to, jaka część globalnych emisji metanu przypada na uczestników. W relacjach z Glasgow podkreślano, że grupa obejmuje znaczną część światowej gospodarki i emisji, ale poza nią pozostały kraje o dużej produkcji paliw kopalnych i rolnictwie, co ogranicza efektywność inicjatywy.

Wskazówka dla czytelników

Śledząc realizację zobowiązania, warto zwracać uwagę na dane inwentaryzacyjne dotyczące metanu publikowane przez państwa i organizacje międzynarodowe, bo to one pozwolą ocenić, czy deklaracje przekładają się na realne spadki emisji z rolnictwa, odpadów i energetyki.