Komisja przedstawia strategię UE ograniczania emisji metanu

Komisja Europejska przedstawiła 14 października 2020 r. strategię UE na rzecz ograniczenia emisji metanu (COM(2020) 663). To pierwszy kompleksowy dokument unijny poświęcony temu gazowi. Metan odpowiada za około 10 proc. emisji gazów cieplarnianych w UE, a główne źródła to rolnictwo, gospodarka odpadami i energetyka. Strategia zapowiada przepisy i zachęty dla każdego z tych sektorów.

Cztery obszary działań

Strategia obejmuje zarówno działania krajowe, jak i międzynarodowe:

• Energetyka — Komisja zapowiedziała wniosek legislacyjny w sprawie obowiązkowego pomiaru, raportowania i weryfikacji emisji (MRV) oraz wykrywania i naprawy wycieków (LDAR), a także rozważenie ograniczeń spalania i uwalniania gazu.
• Rolnictwo — wykorzystanie wspólnej polityki rolnej, rozwój zrównoważonej hodowli, dodatków paszowych i produkcji biogazu z obornika.
• Odpady — ograniczenie składowania odpadów biodegradowalnych, selektywna zbiórka bioodpadów, wychwytywanie i wykorzystanie gazu składowiskowego.
• Kontekst międzynarodowy — utworzenie Międzynarodowego Obserwatorium Emisji Metanu (IMEO) i współpraca z partnerami w sprawie ograniczenia emisji z importowanych paliw kopalnych.

Biogaz i biometan w strategii

Komisja przedstawia biogaz i biometan jako sposób na jednoczesne ograniczenie emisji metanu i produkcję odnawialnej energii. Fermentacja metanowa obornika, gnojowicy i bioodpadów zapobiega niekontrolowanej emisji z magazynowania i rozkładu, a wytworzony gaz zastępuje paliwa kopalne. Strategia zapowiada usuwanie barier dla rozwoju biogazu i biometanu, w tym ułatwienia przyłączania do sieci i wsparcie badań nad technologiami.

Znaczenie dla Polski

Polska jest jednym z najbardziej zainteresowanych państw: rolnictwo i górnictwo węgla kamiennego są znaczącymi źródłami metanu. Zapowiadane przepisy dla sektora energii miały dotyczyć także importu paliw kopalnych. Dla biogazowni rolniczych strategia stanowiła potwierdzenie kierunku polityki, ale brakowało jeszcze konkretnych instrumentów finansowych. W tym samym tygodniu rząd podpisał krajowy list intencyjny z branżą biogazową, a Komisja przedstawiła ocenę krajowych planów energii i klimatu.

Co dalej

Wnioski legislacyjne w sprawie metanu w energetyce miały zostać przedstawione w 2021 r. Parlament Europejski i państwa członkowskie miały określić stanowiska w sprawie strategii. Dla branży biogazowej ważne było, czy strategia przełoży się na stabilne wsparcie dla instalacji ograniczających emisje z rolnictwa i odpadów.

Jak mierzyć metan

Emisje metanu są trudne do dokładnego zmierzenia, ponieważ pochodzą z wielu rozproszonych źródeł: żwaczy zwierząt, magazynów obornika, składowisk, kopalń i nieszczelności sieci. Dlatego strategia kładzie nacisk na ujednolicone metody pomiarowe i raportowanie, a także na wykorzystanie danych satelitarnych. Dla operatorów biogazowni oznacza to, że kontrola szczelności instalacji, pomiary emisji z magazynów pofermentu i dokumentowanie strat gazu z czasem staną się standardem.

Znaczenie strategii dla rolników

Dla rolników strategia nie wprowadza nowych obowiązków, ale kierunek jest czytelny: uwzględnianie emisji metanu w polityce rolnej i zachęcanie do praktyk ograniczających emisje z hodowli. Wśród takich praktyk wymienia się fermentację nawozów naturalnych w biogazowni, co daje podwójną korzyść: mniejszą emisję i dodatkowy dochód ze sprzedaży energii lub biometanu.