FAQ: Biometan
27 pytań z odpowiedziami. Kliknij pytanie, aby rozwinąć odpowiedź; każda ma stały link.
Czym jest biometan?
Biometan to biogaz oczyszczony i uszlachetniony do jakości gazu ziemnego, w którym metanu jest zwykle ponad 95%, dzięki czemu można go wtłaczać do sieci gazowej, sprężać lub skraplać i stosować tak samo jak gaz kopalny.
Surowy biogaz z fermentacji metanowej zawiera zwykle około połowy metanu, resztę stanowi głównie CO₂ oraz śladowe ilości siarkowodoru, pary wodnej i innych domieszek. Podczas uszlachetniania usuwa się CO₂ i zanieczyszczenia, a gaz dostosowuje do parametrów sieci. Chemicznie biometan nie różni się od metanu z gazu ziemnego; różni się pochodzeniem, bo powstaje z odpadów i produktów ubocznych rolnictwa, bioodpadów lub osadów ściekowych. Dlatego w obrocie liczą się dokumenty potwierdzające pochodzenie, takie jak gwarancje pochodzenia i certyfikaty zrównoważoności.
Źródła: European Biogas Association; IEA — Outlook for biogas and biomethane: prospects for organic growth
Czym biometan różni się od biogazu?
Biogaz jest surową mieszaniną gazów z fermentacji, a biometan to ten sam gaz po usunięciu CO₂ i zanieczyszczeń, gdy zawartość metanu przekracza zwykle 95% i spełnione są wymagania sieci.
W biogazie metan stanowi najczęściej około połowy objętości, więc jego wartość opałowa jest niższa, a gaz zawiera związki korozyjne, głównie siarkowodór. Biogaz spala się zwykle na miejscu w silniku kogeneracyjnym (CHP), skąd pochodzi energia elektryczna i ciepło. Biometan może trafić do sieci gazowej, do stacji tankowania pojazdów (bioCNG lub bioLNG) albo do odbiorców przemysłowych, więc sprzedaje się go jak gaz. Droga od biogazu do biometanu wymaga dodatkowej instalacji uszlachetniania oraz pomiarów i jakości zgodnej z wymaganiami operatora sieci.
Źródła: European Biogas Association; IEA Bioenergy Task 37 — Energy from Biogas
Czy biometan i gaz ziemny to chemicznie to samo?
Tak, główny składnik obu paliw to metan (CH₄), więc po uszlachetnieniu biometan jest chemicznie zamienny z gazem ziemnym, a różni się wyłącznie pochodzeniem surowca.
Gaz ziemny jest paliwem kopalnym, a biometan powstaje z biomasy lub odpadów organicznych, które w krótkim obiegu węgla pochłonęły wcześniej CO₂ z atmosfery. Dla odbiorcy końcowego wygląda to tak samo: ten sam płomień, ten sam kocioł, ta sama instalacja. Gaz w sieci się miesza, więc nie można wskazać, która cząsteczka pochodzi z biometanowni. Pochodzenie potwierdza się „na papierze”, głównie gwarancją pochodzenia i certyfikatem zrównoważoności. Dopiero te dokumenty pozwalają rozliczyć udział odnawialny w celach OZE lub w raportowaniu emisji.
Źródła: dena: Biomethane production — legal overview; European Biogas Association
Jakie parametry musi spełniać biometan, aby trafić do sieci gazowej?
Biometan musi spełnić wymagania jakościowe operatora sieci, czyli m.in. odpowiednią wartość opałową i liczbę Wobbego, niską zawartość siarki, tlenu, CO₂ i wilgoci oraz brak zanieczyszczeń szkodliwych dla sieci i odbiorców.
Konkretne limity wynikają z przepisów dotyczących jakości paliw gazowych, z instrukcji ruchu i eksploatacji sieci operatora oraz z umowy o przyłączenie. W Europie punktem odniesienia jest norma PN-EN 16723-1 (wersja krajowa normy EN), która opisuje specyfikację biometanu przeznaczonego do wtłaczania do sieci gazu ziemnego. Producent monitoruje jakość w sposób ciągły (chromatograf, pomiar punktu rosy, siarki), a gaz niespełniający wymagań jest automatycznie zawracany lub spalany. Sprawdź aktualne limity bezpośrednio u operatora sieci, do której zamierzasz się przyłączyć.
Źródła: GAZ-SYSTEM; GAZ-SYSTEM: Biometan w regulacjach krajowych i UE (prezentacja)
Ile biogazu potrzeba, aby wyprodukować 1 m³ biometanu?
Przy biogazie zawierającym około 50–60% metanu na 1 m³ biometanu potrzeba zwykle około 1,7–2 m³ biogazu, ponieważ część objętości zajmuje CO₂, który jest usuwany.
Przeliczenie zależy od zawartości metanu w biogazie, od jakości biometanu na wylocie i od odzysku metanu w instalacji uszlachetniania. Jeżeli w biogazie jest 55% CH₄, a produkt ma około 97% CH₄ przy niemal pełnym odzysku, wychodzi około 1,8 m³ biogazu na 1 m³ biometanu. Straty metanu w gazie resztkowym zwiększają to zapotrzebowanie. Dlatego przy porównywaniu ofert technologii liczy się nie tylko stężenie metanu w produkcie, ale i odzysk, czyli ile metanu z biogazu faktycznie trafia do biometanu.
Źródła: IEA Bioenergy Task 37 — Energy from Biogas; European Biogas Association
Jak krok po kroku powstaje biometan?
Biometan powstaje w kilku etapach: fermentacja biomasy, oczyszczenie biogazu z siarkowodoru i wilgoci, usunięcie CO₂, kontrola jakości i pomiar, nawonienie (jeśli wymagane) i wtłoczenie do sieci albo napełnienie zbiorników.
Najpierw w biogazowni z substratów (gnojowica, obornik, kiszonki, bioodpady, osady) powstaje biogaz. Potem gaz przechodzi odsiarczanie, osuszanie i ewentualnie usuwanie związków śladowych, a następnie instalacja uszlachetniania oddziela CO₂ od metanu. Dalej gaz jest sprężany do ciśnienia wymaganego przez sieć, mierzony na stacji pomiarowej i kontrolowany jakościowo. W Polsce biometan, podobnie jak gaz ziemny, wymaga w sieciach dystrybucyjnych nawonienia, o ile operator tego wymaga. Strumień resztkowy z CO₂ jest oczyszczany z metanu, a CO₂ jest uwalniany lub wykorzystywany.
Źródła: European Biogas Association; IEA Bioenergy Task 37 — Energy from Biogas
Jakie technologie uszlachetniania biogazu do biometanu stosuje się najczęściej?
Najczęściej stosuje się cztery rodziny technologii: separację membranową, adsorpcję zmiennociśnieniową (PSA), płukanie wodne i absorpcję aminową, a coraz częściej także separację kriogeniczną.
Membrany przepuszczają szybciej CO₂ niż metan i są modułowe, dlatego pasują do instalacji o różnej skali. PSA wykorzystuje adsorbent (zwykle węglowy lub zeolit), który zatrzymuje CO₂ przy podwyższonym ciśnieniu. Płukanie wodne opiera się na lepszej rozpuszczalności CO₂ w wodzie niż metanu. Aminy dają bardzo wysoki odzysk metanu, ale wymagają ciepła do regeneracji rozpuszczalnika. Kriogenika schładza gaz, by wydzielić CO₂, i dobrze łączy się ze skraplaniem do bioLNG. Wybór zależy od skali, dostępności ciepła, wymagań co do czystości CO₂ i kosztów energii; nie ma jednej najlepszej technologii.
Źródła: IEA Bioenergy Task 37 — Energy from Biogas; European Biogas Association
Co to jest „metan slip” w biometanowni i dlaczego ma znaczenie?
Metan slip to straty niespalonego metanu w strumieniu CO₂ opuszczającym instalację uszlachetniania; ma znaczenie, bo zmniejsza ilość sprzedanego gazu i pogarsza bilans klimatyczny, ponieważ metan jest silnym gazem cieplarnianym.
Dobra instalacja ma systemy ograniczające ten ubytek, na przykład termiczne lub katalityczne dopalanie gazu resztkowego albo wielostopniowy układ membran. Straty metanu liczy się jako udział metanu w gazie resztkowym względem całej ilości metanu w biogazie. Producentom zależy na niskich stratach z dwóch powodów: każdy zgubiony metr sześcienny to utracony przychód, a przy rozliczaniu emisji (np. według RED) straty podnoszą ślad węglowy biometanu. Przy zakupie technologii warto pytać o gwarantowany odzysk, a po uruchomieniu regularnie kontrolować szczelność i emisje.
Źródła: IEA Bioenergy Task 37 — Energy from Biogas; IEA — Outlook for biogas and biomethane: prospects for organic growth
Co dzieje się z CO₂ oddzielonym od biogazu w biometanowni?
Oddzielone CO₂ jest zwykle uwalniane do atmosfery po oczyszczeniu z resztek metanu, ale może też zostać skroplone i sprzedane do zastosowań przemysłowych, spożywczych lub do wychwytu i składowania.
Jest to CO₂ biogeniczne, bo pochodzi z rozkładu biomasy, która wcześniej pobrała ten węgiel z atmosfery. Jego odzysk wymaga dodatkowej instalacji oczyszczania i skraplania oraz odbiorcy w rozsądnej odległości, co ogranicza opłacalność mniejszych instalacji. Jako dodatek do żywności lub napojów CO₂ musi spełniać wymogi jakości i bezpieczeństwa, nie każdy strumień z biogazowni się do tego nadaje. W dłuższej perspektywie biogeniczne CO₂ jest uważane za surowiec do paliw syntetycznych i zastosowań z ujemną emisją (BECCS), ale na dziś to głównie kierunek rozwoju.
Źródła: European Biogas Association; IEA — Outlook for biogas and biomethane: prospects for organic growth
Jak przyłączyć biometanownię do sieci gazowej?
Wniosek o określenie warunków przyłączenia składa się do operatora sieci gazowej, a po ich wydaniu zawiera się umowę o przyłączenie, buduje stację wtłaczania i przyłącze, po czym przechodzi się odbiory i rozruch.
Do sieci dystrybucyjnej przyłącza się mniejsze instalacje, a do sieci przesyłowej, prowadzonej przez GAZ-SYSTEM, zwykle największe. Operator ocenia, czy sieć w danym miejscu jest w stanie przyjąć planowane ilości gazu; chłonność lokalnej sieci bywa głównym ograniczeniem, bo w lecie zużycie gazu spada. Proces zwykle trwa długo, dlatego inwestorzy rozpoczynają go równolegle z uzyskiwaniem pozwoleń. Koszty zależą od odległości do sieci, ciśnienia i wymagań stacji. To informacja ogólna; szczegóły wynikają z Prawa energetycznego, rozporządzeń i warunków operatora.
Źródła: GAZ-SYSTEM; Polska Spółka Gazownictwa; Ustawa Prawo energetyczne (Dz.U. 1997 nr 54 poz. 348) — ISAP
Kto ponosi koszt przyłącza biometanowni do sieci gazowej?
Koszt przyłącza zależy od zasad określonych w przepisach i w umowie o przyłączenie, a w praktyce znaczną część, zwłaszcza stacji wtłaczania i rurociągu do punktu przyłączenia, ponosi inwestor biometanowni.
Opłatę za przyłączenie ustala się według zasad Prawa energetycznego i taryfy operatora, zwykle w oparciu o nakłady potrzebne na wykonanie przyłączenia. Biometanownie często znajdują się daleko od gazociągu, więc rurociąg przyłączeniowy bywa jednym z największych kosztów projektu. Nowelizacja ustawy o OZE z 2026 r. porządkuje zasady budowy bezpośrednich gazociągów dla biogazu i biometanu, co może ułatwić dojście do sieci. Przed decyzją inwestycyjną należy uzyskać od operatora warunki przyłączenia i kosztorys. To informacja ogólna, nie porada prawna.
Źródła: Ustawa Prawo energetyczne (Dz.U. 1997 nr 54 poz. 348) — ISAP; Urząd Regulacji Energetyki
Czy biometan można dowieźć do sieci gazowej transportem drogowym?
Technicznie tak, biometan sprężony (bioCNG) można dowieźć w kontenerach lub skroplony (bioLNG) w cysternach do punktu wtłaczania, ale w Polsce to rozwiązanie wymaga jasnych przepisów, o które zabiega branża.
W takim modelu mała instalacja nie buduje własnego gazociągu, tylko wysyła gaz transportem do wspólnego punktu zbiorczego przy sieci, gdzie następuje dekompresja i wtłoczenie. Branża zgłaszała postulat „punktów zbiorczych biometanu” jako fizycznych punktów wejścia do sieci dla gazu dostarczanego innymi środkami niż rurociąg. Zaletą jest niższy koszt przyłączenia dla małych producentów, wadą koszty transportu i energii na sprężanie. Zanim zaplanujesz taki projekt, sprawdź obowiązujące regulacje i zasady operatora.
Źródła: globenergia.pl: Zmiany w ustawie jednak nie wyjdą branży biometanowej na dobre?; GAZ-SYSTEM
Czym jest gwarancja pochodzenia biometanu?
Gwarancja pochodzenia biometanu to elektroniczny dokument, który potwierdza odbiorcy końcowemu, że określona ilość energii w gazie została wytworzona z odnawialnych źródeł, i może być przedmiotem obrotu niezależnie od fizycznego gazu.
W prawie unijnym standardowa gwarancja odpowiada 1 MWh energii, a jej wystawienie nie jest pomocą publiczną. W Polsce gwarancje wydaje Prezes URE na wniosek producenta, a rejestr prowadzi Towarowa Giełda Energii, która organizuje także ich obrót. Według doniesień pierwsze gwarancje dla biometanu wtłoczonego do sieci URE wystawiło 25 września 2026 r. (za I półrocze 2026 r.). Gwarancja potwierdza pochodzenie, ale nie zastępuje certyfikatu zrównoważoności ani dowodu spełnienia kryteriów redukcji emisji.
Źródła: gramwzielone.pl: URE wydał dwa ważne dokumenty dla biometanu; Dyrektywa (UE) 2018/2001 (RED II) — EUR-Lex; Ustawa o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. 2015 poz. 478) — ISAP
Czym gwarancja pochodzenia różni się od certyfikatu zrównoważoności biometanu?
Gwarancja pochodzenia potwierdza, że energia pochodzi ze źródła odnawialnego, a certyfikat zrównoważoności potwierdza, że biometan spełnia kryteria zrównoważonego rozwoju i redukcji emisji z dyrektywy RED, co jest potrzebne np. do zaliczenia go do celów w transporcie.
To dwa niezależne dokumenty o różnych funkcjach. Gwarancja służy informowaniu odbiorcy i jest rejestrowana w systemie gwarancji. Certyfikat zrównoważoności wystawia jednostka certyfikująca w ramach uznanego systemu, np. ISCC, po audycie łańcucha dostaw i bilansie masy, a dane o partiach trafiają do unijnej bazy Union Database. Biometan sprzedawany na rynek transportu zwykle potrzebuje obu dokumentów lub co najmniej certyfikatu. Pozwolenia i wymagania zależą od zastosowania, więc przed sprzedażą warto skonsultować je z jednostką certyfikującą.
Źródła: Dyrektywa (UE) 2023/2413 (RED III) — EUR-Lex; ISCC — International Sustainability and Carbon Certification; Komisja Europejska: Union Database for Biofuels — materiały szkoleniowe
Jakie wsparcie przysługuje małym biometanowniom do 1 MW?
Małe instalacje biometanowe o mocy zainstalowanej elektrycznej do 1 MW mogą korzystać z systemu feed-in premium (FIP), w którym producent sprzedaje biometan na rynku, a brakującą różnicę do ceny referencyjnej pokrywa premia wypłacana przez Zarządcę Rozliczeń.
Aby skorzystać, producent składa oświadczenie o zamiarze sprzedaży biometanu po cenie referencyjnej, a Prezes URE wydaje zaświadczenie o możliwości sprzedaży. Według doniesień pierwsze takie zaświadczenie URE wydał 24 września 2026 r. Wsparcie jest ograniczone czasowo i przepisami o pomocy publicznej, a nowelizacja z 2026 r. zmienia część parametrów FIP. Dokładną wysokość ceny referencyjnej, okres wsparcia i warunki sprawdź w ustawie o OZE, rozporządzeniach i komunikatach URE. To informacja ogólna.
Źródła: gramwzielone.pl: URE wydał dwa ważne dokumenty dla biometanu; Ustawa o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. 2015 poz. 478) — ISAP
Jak będą działały aukcje dla biometanowni?
Biometanownie większe niż objęte premią FIP (do 1 MW) będą mogły uzyskać wsparcie w aukcjach biometanu organizowanych przez Prezesa URE co najmniej raz w roku – na podstawie ustawy z 4 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1347), podpisanej 15 października 2026 r.
Aukcje prowadzi się w dwóch koszykach: dla instalacji poniżej 2 MW i od 2 MW mocy elektrycznej (moc biometanowni przelicza się przy sprawności agregatu 41%). Zwycięzca ma prawo do pokrycia ujemnego salda przez 20 lat od pierwszej sprzedaży, nie dłużej niż do 31 grudnia 2054 r., i musi sprzedać pierwszy biometan w ciągu 48 miesięcy od zamknięcia sesji aukcji. Wytwórca wybiera aukcję albo FIP. Przepisy aukcyjne wchodzą w życie 17 lutego 2027 r., ale stosuje się je dopiero po pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej w sprawie pomocy publicznej. Wolumeny określi rozporządzenie Rady Ministrów, a ceny referencyjne – minister klimatu. To informacja ogólna, nie porada prawna.
Źródła: gramwzielone.pl: Jest podpis prezydenta pod nowymi przepisami (16.10.2026); enerad.pl: Senat przyjął nowelizację ustawy o OZE; Ustawa o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. 2015 poz. 478) — ISAP; Ustawa z 4 września 2026 r. o zmianie ustawy o OZE (Dz.U. 2026 poz. 1347) — API ELI Sejmu
Dlaczego biometan jest ważny dla transportu?
Biometan pozwala ograniczyć emisje z transportu ciężkiego i morskiego bez wymiany floty, bo jest wymienny z gazem ziemnym, który napędza pojazdy CNG i LNG, a przy odpowiednim surowcu daje dużą redukcję emisji w całym cyklu życia.
Dyrektywa RED III wyznacza udział energii odnawialnej w transporcie i podcel dla zaawansowanych biopaliw oraz paliw RFNBO, a biometan z odpadów i pozostałości kwalifikuje się do biopaliw zaawansowanych (załącznik IX). Dla ciężarówek dalekobieżnych, autobusów miejskich czy statków bateria i wodór mają ograniczenia zasięgu i kosztów, a pojazdy gazowe już jeżdżą. Biometan może więc zmniejszyć emisje „od razu” w istniejących pojazdach. Ograniczeniem jest dostępność wiarygodnie certyfikowanego gazu i konkurencja z innymi zastosowaniami.
Źródła: Dyrektywa (UE) 2023/2413 (RED III) — EUR-Lex; Rozporządzenie (UE) 2023/1804 (AFIR) — EUR-Lex
Czy gospodarstwo domowe może kupić biometan?
W praktyce gospodarstwo domowe korzysta z biometanu pośrednio: gaz w sieci jest wspólny, więc odbiorca może wspierać biometan jedynie kupując ofertę sprzedawcy opartą na gwarancjach pochodzenia, o ile taka oferta jest dostępna.
Gaz z biometanowni miesza się w sieci z innym gazem, więc nie dostarczysz sobie „własnych” cząsteczek. Sprzedawca może jednak umarzać gwarancje pochodzenia i oferować zielony gaz, taki produkt rozwija się w Europie. W Polsce rynek biometanu dopiero się tworzy: pierwsze biometanownie wtłaczają gaz do sieci od 2025 r., a pierwsze gwarancje wystawiono w 2026 r. Dlatego oferty dla odbiorców indywidualnych są ograniczone. Przed podpisaniem umowy sprawdź, co dokładnie obejmuje „zielony” produkt i jak potwierdzono pochodzenie.
Do czego można wykorzystać biometan?
Biometan może zasilać sieć gazową (ogrzewanie, przemysł, kogeneracja), służyć jako paliwo transportowe w postaci bioCNG lub bioLNG oraz być surowcem w przemyśle chemicznym i do produkcji paliw syntetycznych.
Po wtłoczeniu do sieci biometan trafia do odbiorców tak jak gaz ziemny: do kotłowni, zakładów przemysłowych i elektrociepłowni gazowych, a coraz większe znaczenie ma transport i przemysł, które szukają paliw o niskiej emisji. Dwutlenek węgla oddzielony podczas uszlachetniania może być dodatkowym produktem. W przypadku biometanu rośnie też rola dowodów pochodzenia, bo to one pozwalają sprzedać gaz jako odnawialny. Zastosowanie zależy od lokalnych warunków, ceny gazu, wsparcia i dostępności sieci lub stacji tankowania.
Źródła: IEA — Outlook for biogas and biomethane: prospects for organic growth; European Biogas Association
Czy biogazownia powinna produkować energię w kogeneracji, czy biometan?
Wybór zależy od lokalizacji i warunków rynkowych: kogeneracja (CHP) jest prostsza i tańsza, jeśli da się sprzedać prąd i ciepło, a biometan opłaca się przy większej skali, bliskości sieci gazowej i dostępnym wsparciu lub odbiorcy.
Instalacja CHP przekształca biogaz na miejscu w prąd i ciepło, z którego część zużywa się na ogrzanie fermentorów. Wymaga odbiorcy ciepła, by osiągnąć wysoką sprawność. Biometanownia sprzedaje gaz o większej uniwersalności, który może być transportowany, ale potrzebuje inwestycji w uszlachetnianie, przyłącze i pomiar. Średnia europejska biometanownia produkuje około 483 m³/h biometanu (dane EBA), co pokazuje, że opłacalność rośnie z wielkością. Decyzję warto oprzeć o studium wykonalności z analizą wrażliwości cen i wsparcia.
Źródła: European Biogas Association; IEA Bioenergy Task 37 — Energy from Biogas
Od jakiej skali biometanownia ma sens ekonomiczny?
Nie ma jednej progowej wielkości, ale koszty uszlachetniania i przyłącza na jednostkę gazu maleją wraz ze skalą, dlatego biometanownie są zwykle większe niż biogazownie w kogeneracji; średnia w Europie to około 483 m³/h biometanu.
Małe instalacje mogą być opłacalne, gdy mają tani substrat, bliskie przyłącze, wsparcie lub dodatkowy przychód z przyjmowania odpadów. Duże korzystają z efektu skali, lecz potrzebują bardziej rozbudowanej logistyki substratów i poferment. Rozwiązaniem dla mniejszych producentów bywa zbieranie biogazu z kilku wytwórni w jednym punkcie uszlachetniania, co wymaga gazociągu lub transportu. W Polsce rozróżnia się wsparcie dla instalacji do 1 MW i powyżej 1 MW (mocy zainstalowanej elektrycznej), co przekłada się na wybór modelu biznesowego.
Źródła: European Biogas Association — Statistical Report 2025 (komunikat); IEA Bioenergy Task 37 — Energy from Biogas
Ile biometanu produkuje się w Europie?
Według European Biogas Association w 2024 r. Europa wyprodukowała około 5,2 mld m³ biometanu, z czego 4,3 mld m³ w państwach UE-27, a zainstalowana zdolność na początku 2025 r. wynosiła około 7 mld m³ rocznie.
Liczba instalacji w różnych zestawieniach jest różna, bo zależy od daty i definicji: mapa biometanu GIE i EBA podaje 1548 instalacji w 2024 r. i 1678 w 2025 r. Najwięcej biometanu produkują kraje z długą tradycją biogazu, takie jak Niemcy, Francja, Włochy i Dania, a także Wielka Brytania i Szwecja. Dla porównania, całe zużycie gazu w UE-27 to według tych samych źródeł około 332 mld m³ rocznie, więc biometan pokrywa na razie niewielki ułamek. Cel REPowerEU zakłada 35 mld m³ biometanu do 2030 r.
Źródła: European Biogas Association — Statistical Report 2025 (komunikat); GIE i EBA: Europejska mapa biometanu 2025
Jaki jest unijny cel produkcji biometanu do 2030 r.?
Plan REPowerEU z 2022 r. zakłada osiągnięcie 35 mld m³ biometanu rocznie do 2030 r. w Unii Europejskiej, co miałoby zastąpić część importowanego gazu ziemnego.
Cel ten ogłosiła Komisja Europejska w maju 2022 r. w odpowiedzi na kryzys gazowy po rosyjskiej agresji na Ukrainę. Jest to cel polityczny, a nie wiążący wymóg dla poszczególnych państw. Do realizacji potrzebne są: uproszczone pozwolenia, wsparcie inwestycyjne, dostęp do sieci i stabilny popyt. Według danych branżowych w 2024 r. UE-27 wyprodukowała około 4,3 mld m³ biometanu, więc do osiągnięcia celu potrzebne jest wielokrotne zwiększenie produkcji. Tempo zależy od krajowych systemów wsparcia, w tym od polskich aukcji i FIP.
Źródła: Komisja Europejska — Dyrekcja Generalna ds. Energii; European Biogas Association
Które biometanownie w Polsce wtłaczają biometan do sieci?
Pierwszą biometanownię przyłączoną do sieci gazowej w Polsce uruchomiono we wrześniu 2025 r. przy cukrowni Strzelin (Südzucker Polska), a we wrześniu 2026 r. ruszyła pierwsza rolnicza biometanownia, w Komorowie w gminie Ostrów Mazowiecka.
Według doniesień branżowych Strzelin przetwarza pozostałości z buraków cukrowych, a gaz do sieci trafia rurociągiem zbudowanym przez Polską Spółkę Gazownictwa. Komorowo wykorzystuje wyłącznie odpady rolnicze, głównie obornik i gnojowicę, a moc produkcyjna wynosi około 20 GWh biometanu rocznie. Na koniec 2025 r. w Polsce działało ponad 400 instalacji biogazowych, ale ogromna większość to biogazownie z kogeneracją, nie biometanownie. Lista pozostaje krótka i szybko się zmienia, więc aktualny stan sprawdź w źródłach branżowych.
Źródła: globenergia.pl: Biogaz i biometan w Polsce — bilans sektora na koniec 2025 r.; GAZ-SYSTEM
Jaki jest potencjał produkcji biometanu w Polsce?
Branża szacuje, że Polska mogłaby produkować nawet kilka miliardów m³ biometanu rocznie (w niektórych wypowiedziach do 8 mld m³), ale jest to potencjał teoretyczny zależny od wsparcia, dostępu do sieci i dostępności substratów.
Polska ma duże zasoby surowców: dużą produkcję zwierzęcą (gnojowica, obornik, odchody drobiowe), odpady z przemysłu spożywczego i rolnictwa oraz bioodpady komunalne i osady. Do potencjału technicznego trzeba jednak dodać ograniczenia: lokalną konkurencję o substraty, niechęć mieszkańców, wymagania sieci i koszty. Szacunki różnią się w zależności od założeń i instytucji, a liczba „stu kilkudziesięciu” projektów zgłaszanych przez inwestorów nie jest równoznaczna z liczbą powstałych instalacji. Warto traktować wyższe liczby jako scenariusz wymagający wsparcia, a nie prognozę.
Źródła: globenergia.pl: Zmiany w ustawie jednak nie wyjdą branży biometanowej na dobre?; globenergia.pl: Biogaz i biometan w Polsce — bilans sektora na koniec 2025 r.
Jak mierzy się i rozlicza biometan wtłaczany do sieci?
Biometan rozlicza się w jednostkach energii (kWh lub MWh) na podstawie objętości gazu i jego ciepła spalania, mierzonych na stacji pomiarowej z chromatografem na punkcie wejścia do sieci.
Objętość mierzy się gazomierzem z korektą ciśnienia i temperatury (do warunków normalnych), a ciepło spalania wyznacza się z analizy składu gazu. Iloczyn objętości i ciepła spalania daje ilość energii wtłoczonej do sieci. Te same pomiary służą do rozliczeń handlowych i do wystawiania gwarancji pochodzenia, a także do raportowania ilości na potrzeby certyfikacji zrównoważoności. Dokładność pomiarów jest ważna, bo błąd w cieple spalania lub w objętości przekłada się bezpośrednio na przychód i na rozliczenia z wsparciem. Szczegółowe wymagania określa operator sieci.
Źródła: GAZ-SYSTEM: Biometan w regulacjach krajowych i UE (prezentacja); GAZ-SYSTEM
Czy biometan konkuruje z wodorem?
Biometan i wodór w dużej mierze się uzupełniają: biometan jest gotowy do użycia w istniejących sieciach i urządzeniach gazowych, a wodór wymaga nowej infrastruktury lub ograniczonych dodatków do gazu ziemnego.
Biometan można już dziś wtłaczać do sieci i spalać w istniejących kotłach, silnikach czy pojazdach CNG i LNG. Wodór jest paliwem o innych właściwościach: ma niższą wartość opałową w przeliczeniu na objętość, a jego domieszka do sieci gazowej jest ograniczona. Oba paliwa mogą być produkowane z odnawialnych źródeł i oba będą potrzebne tam, gdzie elektryfikacja jest trudna. Ich zasoby są jednak ograniczone, a zastosowania będą się różnić w zależności od branży, kosztów energii i dostępności infrastruktury.
Źródła: IEA — Outlook for biogas and biomethane: prospects for organic growth; European Biogas Association