
Badania BMPProdukty uboczne przemysłu rolno-spożywczego
Szypułki winogron — BMP: 3 badania, średnia ważona 137 m³ CH₄/t s.m.o.
Szypułki winogron to zdrewniałe, bogate w garbniki pozostałości po oddzieleniu owoców od gron; fermentują powoli i wymagają dokładnego rozdrobnienia.
Fot. Mingo Hagen / Wikimedia Commons, licencja CC BY 2.0, plik źródłowy; zmiany: kadrowanie
- Średnia ważona
- 137m³ CH₄/t s.m.o.
- Zakres
- 98–180m³ CH₄/t s.m.o.
- Rekordy
- 3badania
- Publikacje
- 3źródła
- Temperatury
- 35 °C, 40 °C, 55 °Ctestu
Metan w biogazie
Średnia zawartość metanu · ≈ 5,3 kWh/m³ biogazu
szacunek z typu substratu W zebranych badaniach brak pomiaru. Przedział wynika z przybliżonego składu (białko z azotu ogólnego (N 2 % s.m. × 6,25)) i wydajności grup związków wg FNR.
Ocena dla biogazowni
brak oceny — ocena redakcji dla biogazowni
Brak oceny: brak suchej masy lub suchej masy organicznej w danych. Ocenę liczymy, gdy znamy suchą masę i suchą masę organiczną materiału.
Dodaj do kalkulatora kofermentacji Dane CSV
Krzywe BMP z 3 badań
Średnia ważona Pojedyncze rekordy
Linie przerywane to przebieg modelowy (kinetyka I rzędu, B(t) = B₀·(1 − e−kt)); z publikacji pochodzi punkt końcowy. Wszystkie krzywe są modelowe.
Skumulowana produkcja metanu w czasie testu [m³ CH₄/t s.m.o.]. Gruba linia to średnia ważona wszystkich rekordów (137); kropki oznaczają wartości końcowe podane w publikacjach. Wskaż wykres, aby odczytać wartości; kliknij pozycję legendy, aby ukryć lub pokazać rekord.
Rekordy i źródła
Pobierz CSV| Źródło | BMP m³ CH₄/t s.m.o. | Temperatura | Próbka | Krzywa |
|---|---|---|---|---|
| Da Ros i in. (2016) DOI | 133 | 55 °C · termofilowy | (oryg.: „grape”) | punkt końcowy (krzywa modelowa) |
| Dinuccio i in. (2010) DOI | 98 | 40 °C · mezofilowy | (oryg.: „Grape stalks”) | punkt końcowy (krzywa modelowa) |
| Gunaseelan (2004) DOI | 180 | 35 °C · mezofilowy | szypułka grona (oryg.: „peduncle (stalk of gRape bunch)”) | punkt końcowy (krzywa modelowa) |
| Średnia ważona | 137 | średnia arytmetyczna 137, SD 41 | ||
Typowy skład
- Sucha masa organiczna (s.m.o.)
- 90,4 % s.m. (zakres 88,9–91,9)
- Azot
- 2 % s.m.
Mediana i zakres oznaczeń podanych w publikacjach źródłowych rekordów BMP tego substratu (źródło odczytu: MY-D); sucha masa: 0 oznaczeń, sucha masa organiczna: 2 oznaczenia. Brak s.m. w źródłach – kalkulator musi poprosić o wartość.
Źródła: Dinuccio i in. (2010); Gunaseelan (2004).
Skład surowca zmienia się między partiami — do obliczeń instalacji użyj analizy własnej próbki. Wartości typowe kalkulator wstawia automatycznie.
Właściwości procesowe
Niska pewność: opis oparty na ogólnych cechach grupy substratów, a nie na badaniach tego materiału. Traktuj go jako wskazówkę do weryfikacji.
Zalety
- Potencjał metanowy w zbiorze BMP Substraty.pl: średnia ważona 137.0 m³ CH₄/t s.m.o. (SD 41.1; 3 rekordów, 3 źródeł).
- Szypułki winogron: materiał suchy i trwały, bez ryzyka zakwaszenia - nie obciąża układu LKT (Hendriks i Zeeman 2009).
Wady i ryzyka
- Taniny wiążą białka i mogą hamować enzymy (Chen i in. 2008).
Kofermentacja — z czym łączyć, na co uważać
- dobrze łączyć
substraty: wysoka zasadowość (bufor) — np. Obornik i odchody bydlęce, Gnojowica świńska, Gnojowica bydlęca, Gnojowica kacza, Treść przewodu pokarmowego (żwacza, jelit)
Gnojowica dostarcza N i zasadowości, równoważąc wysokie C/N materiału.[1][2]
- dobrze łączyć
substraty: bogaty w białko — np. Odpady żywności (resztki jedzenia, odpady kuchenne), Osad ściekowy komunalny (mieszany, nieokreślony), Pomiot drobiowy (kurzy, indyczy), Bioodpady komunalne (frakcja organiczna odpadów komunalnych), Skoszona trawa z trawników
Wysokie C/N materiału równoważy substraty białkowe, ograniczając ryzyko amoniaku.[1][3]
Dawkowanie
Brak źródłowych limitów dawki dla tego substratu.
Wprowadzaj stopniowo, zaczynając od małej dawki i obserwując proces (np. FOS/TAC, pH, skład gazu).
Wymagania praktyczne
- Rozdrabniać: rozdrobnienie zwiększa powierzchnię dostępną dla rozkładu i przyspiesza go, ale niekoniecznie podnosi końcowy uzysk gazu (FNR 2010, rozdz. 3 „Triturado”).
- Kontrolować kożuch i osad: przy podawaniu ciał stałych bezpośrednio do komory ryzyko ich powstania zależy od substratu (FNR 2010, rozdz. 3).
Źródła danych procesowych
- Hagos i in. (2017). Anaerobic co-digestion process for biogas production: progress, challenges and perspectives. Renew. Sustain. Energy Rev.
- Weiland (2010). Biogas production: current state and perspectives. Appl. Microbiol. Biotechnol.
- Rajagopal, Masse, Singh (2013). A critical review on inhibition of anaerobic digestion process by excess ammonia. Bioresour. Technol.
- Hendriks, Zeeman (2009). Pretreatments to enhance the digestibility of lignocellulosic biomass. Bioresour. Technol.
- FNR (2010). Guía sobre el Biogás – Desde la producción hasta el uso (hiszp. wydanie „Leitfaden Biogas”, GIZ 2013)
Ocenę konkretnej mieszanki z tym substratem pokaże kalkulator kofermentacji.
Czym jest i skąd się bierze
Podczas przetwarzania winogron na wino owoce są oddzielane od szypułek i ogonków gron w procesie odszypułkowania. Szypułki stanowią kilka procent masy gron i są odpadem winnic i winiarni. W Polsce winiarstwo rozwija się, ale skala jest niewielka w porównaniu z krajami południowej Europy, więc substrat ma znaczenie głównie lokalne i jako dane z literatury.
Właściwości istotne dla fermentacji
Szypułki są zdrewniałe: zawierają celulozę, hemicelulozę i ligninę, a także garbniki (taniny) i inne polifenole. Zawartość cukrów prostych jest niewielka, ale resztki soku mogą dodawać cukru. Struktura utrudnia hydrolizę, więc bez rozdrobnienia tempo rozkładu jest powolne. Taniny wiążą białka i mogą hamować enzymy oraz mikroorganizmy, choć w typowym udziale we wsadzie nie blokują procesu. Wysoki stosunek C/N zachęca do łączenia z gnojowicą. Szypułki dobrze się przechowują w stanie suchym.
Jak czytać rozrzut wyników
W zbiorze jest kilka rekordów z kilku źródeł: wyniki termofilowe (55 °C), 40 °C oraz mezofilowe (35 °C). Rozbieżność temperatur sama w sobie utrudnia porównanie. Wyniki zależą ponadto od odmiany winogron, dojrzałości, sposobu odszypułkowania, rozdrobnienia, czasu testu i inokulum. Przy materiale zdrewniałym wynik silnie zależy od tego, czy test zakończył się po osiągnięciu plateau.
W praktyce biogazowni
Szypułki wprowadza się po zmieleniu, w niewielkim udziale, razem z wytłokami lub innymi odpadami winiarskimi. W praktyce winnic są często kompostowane lub zawracane do gleby. Dostawy są skoncentrowane w okresie winobrania, więc materiał trzeba przechowywać; w stanie suchym jest to łatwe. Odpady z winiarni są odpadami, ale w małych gospodarstwach winiarskich mogą być traktowane zgodnie z zasadami dla odpadów rolniczych, o ile odpowiada to przepisom.
Dla małych winnic wykorzystanie szypułek w biogazowni rzadko bywa opłacalne z powodu niewielkich ilości i rozproszenia. Bardziej realistyczne jest kompostowanie, a w większych winiarniach ewentualnie wspólne przetwarzanie z wytłokami, z którymi szypułki zwykle tworzą jedną partię odpadów.
Przy planowaniu warto też pamiętać, że szypułki mogą być zanieczyszczone pozostałościami środków ochrony roślin stosowanych w winnicach, co jest dodatkowym argumentem za sprawdzeniem pochodzenia partii.
Metodyka w skrócie
BMP to ilość metanu uzyskana z suchej masy organicznej (s.m.o., ang. VS) w teście okresowym, podawana w m³ CH₄ na tonę s.m.o. (liczbowo tyle samo co NmL CH₄/g VS w publikacjach) i przeliczona na warunki normalne (0 °C, 101,325 kPa). Średnia ważona daje każdej publikacji łączną wagę 1, dzieloną po równo między jej wyniki dla danego substratu — praca z dwudziestoma odmianami nie przeważa pracy z jedną próbką. W programach międzylaboratoryjnych jednostką jest laboratorium (łączna waga 1), a w jego obrębie waga testu rośnie z liczbą butelek (powtórzeń). Wyniki po obróbce wstępnej (np. termicznej, chemicznej, enzymatycznej) pokazujemy osobno i nie wliczamy ich do średniej.
Linie ciągłe to krzywe zmierzone w testach. Gdy publikacja podaje tylko wynik końcowy, rysujemy przebieg modelowy kinetyki pierwszego rzędu, B(t) = B₀·(1 − e−kt): z publikacji pochodzi wyłącznie punkt końcowy, a kształt krzywej służy jedynie wizualizacji — nie odczytuj z niego produkcji w konkretnym dniu. Dla tego substratu przyjęto k = 0,091 d−1 (brak danych kinetycznych dla grupy – przyjęto medianę wszystkich dostępnych stałych k (93 wartości) = 0.091 d⁻¹).
Statystyki opisują rozrzut opublikowanych wyników — to zestawienie opisowe, a nie metaanaliza ani gwarancja uzysku w instalacji.
Bibliografia
- Da Ros, C.; Cavinato, C.; Bolzonella, D.; Pavan, P. (2016). Renewable energy from thermophilic anaerobic digestion of winery residue: Preliminary evidence from batch and continuous lab-scale trials. Biomass and Bioenergy 91, 150–159. DOI: 10.1016/j.biombioe.2016.05.017 DOI
- Dinuccio, E.; Balsari, P.; Gioelli, F.; Menardo, S. (2010). Evaluation of the biogas productivity potential of some Italian agro-industrial biomasses. Bioresource Technology 101(10), 3780–3783. DOI: 10.1016/j.biortech.2009.12.113 DOI
- Gunaseelan, V. (2004). Biochemical methane potential of fruits and vegetable solid waste feedstocks. Biomass and Bioenergy 26(4), 389–399. DOI: 10.1016/j.biombioe.2003.08.006 DOI
Wszystkie źródła serwisu: bibliografia.



