Finlandia: w pierwszej aukcji premii wygrał wyłącznie wiatr, mimo że biogaz mógł startować

Pierwsza i dotąd jedyna fińska aukcja technologicznie neutralnej premii pokazała, jak trudno konkurować elektrowniom na biogaz z lądowym wiatrem. Mimo że biogaz był na liście dozwolonych technologii, najniższe oferty złożyli wyłącznie wytwórcy energii wiatrowej, a średnia wylicytowana premia dla zwycięzców wyniosła 2,49 €/MWh.

Zasady aukcji

Runda przeprowadzona jesienią 2018 r. (od 15 listopada do 31 grudnia) dotyczyła 1,4 TWh energii rocznie. Do udziału dopuszczono lądową i morską energię wiatrową, słoneczną, biogaz, biomasę drzewną oraz energię fal; geotermia nie była uwzględniona. Konkurs był zamknięty, a składane oferty wiązały oferentów. Rozliczenie opierało się na zasadzie pay-as-bid: zwycięzca otrzymuje premię równą własnej ofercie, nie najwyższej przyjętej.

Podstawą prawną była ustawa 1396/2010 o wsparciu produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych (rozdział o systemie przetargowym). Organem właściwym i regulatorem systemu jest Urząd Energetyczny (Energiavirasto) obok ministerstwa gospodarki i zatrudnienia.

Wynik

Zgodnie z opisem programu w bazie Komisji Europejskiej wszystkie najtańsze oferty pochodziły od firm budujących lądowe farmy wiatrowe. Średnia premia dla przyjętych projektów wyniosła 2,49 €/MWh, co oznacza, że premia była tylko niewielkim uzupełnieniem ceny rynkowej. Takie wyniki są charakterystyczne dla aukcji bez koszyków: technologia o najniższym koszcie jednostkowym zabiera cały limit.

Dlaczego biogaz przegrał

Biogazownia ponosi koszty, których nie mają wiatr i słońce: substraty, obsługę fermentorów, serwis agregatu. Trudno jej zatem zaoferować premię na poziomie zbliżonym do dwóch-trzech euro za megawatogodzinę. Nie znaczy to, że biogaz jest nieopłacalny, tylko że w jednym konkursie konkurował z technologią o innej strukturze kosztów. W Finlandii biogaz korzystał wcześniej z odrębnego systemu premii do ceny docelowej 83,50 €/MWh, zamkniętej dla nowych instalacji z początkiem 2019 r. (szczegóły w analizie fińskiego systemu premii).

Skutki

• Od 2018 r. w Finlandii nie ogłoszono kolejnych rund aukcji premii, więc dla nowych instalacji na biogaz nie ma otwartego kanału wsparcia energii elektrycznej.
• Dla inwestorów istotny jest sygnał: aukcja neutralna technologicznie nie służy rozwojowi biogazu, jeśli nie przewidziano dla niego osobnego koszyka.

Jak czytać średnią premię

Wartość 2,49 €/MWh jest średnią z projektów przyjętych w jednym konkursie, a nie stawką, do której można odnieść biogazownię. Premia aukcyjna zależy od ceny energii na rynku hurtowym: im wyższa cena rynkowa, tym niższa potrzebna dopłata. Przy zmiennych cenach elektryczności w kolejnych latach ta wartość nie jest wskaźnikiem dla przyszłych rund, a jedynie opisem wyniku z 2018 r.