Irlandia: wsparcie energii z biogazu — taryfy REFIT 3 od 104 do 157 €/MWh i aukcje RESS

Irlandia przez lata płaciła za energię elektryczną z fermentacji beztlenowej stałe taryfy REFIT 3 w przedziale od 104,3 do 156,5 €/MWh, zależnie od tego, czy instalacja pracuje w kogeneracji i czy przekracza 500 kW. Dziś wsparcie opiera się na aukcjach RESS, w których biogaz może startować, ale według danych z kwietnia 2023 r. nie wygrał jeszcze żaden projekt AD.

Taryfy REFIT 3

W odpowiedzi parlamentarnej z 26 marca 2013 r. minister podał stawki REFIT 3 dla fermentacji beztlenowej:

Stawki premiowały kogenerację: różnica między AD CHP a AD bez CHP w tej samej klasie mocy wynosiła ponad 40 €/MWh w przypadku jednostek do 500 kW oraz ok. 31 €/MWh powyżej 500 kW. Premiowano także mniejsze jednostki, bo koszt jednostkowy małej biogazowni jest wyższy.

RESS: konkurencja zamiast taryfy

Od 2020 r. Irlandia wspiera nową energię odnawialną przez RESS (Renewable Electricity Support Scheme): aukcje, w których powstaje cena wykonania (strike price), a zwycięzcy otrzymują dwustronny kontrakt różnicowy na 15 lat. Komisja zatwierdziła program pod numerem SA.54683, z szacowanym budżetem 7,2–12,5 mld € do 2025 r. (zob. relacja z decyzji Komisji).

Według odpowiedzi ministra z 27 kwietnia 2023 r. zarówno RESS, jak i program mikrogeneracji (MSS) uwzględniają fermentację beztlenową z wysokosprawną kogeneracją jako kwalifikującą się technologię, ale żaden projekt AD nie przeszedł dotąd przez aukcje RESS. MSS obejmuje instalacje do 50 kW (30 kWe dla mikrokogeneracji). To pokazuje różnicę między dawnym a obecnym podejściem: stawka z REFIT była gwarantowana każdemu, kto spełnił warunki, a w RESS projekt musi wygrać konkurencję z technologiami o niższych kosztach.

Dlaczego biogaz nie wygrywa

Aukcje wszystkich technologii premiują najniższy koszt energii. Wiatr i słońce nie ponoszą kosztów paliwa, a biogazownia musi kupować lub produkować substrat, obsługiwać fermentory i agregat. Gdy aukcja ma jeden koszyk dla wszystkich, projekt biogazowy ma strukturalnie wyższą cenę oferty. Odpowiedź ministra potwierdza ten mechanizm: technologia jest dopuszczona, ale w praktyce nie przechodzi selekcji.

Na tle innych krajów regionu

Stawki z odpowiedzi ministra można zestawić z poziomami wsparcia w innych krajach z tej serii, pamiętając o różnicy między ceną całkowitą a premią do ceny rynkowej:

Irlandzkie taryfy dla małych kogeneracji były więc najwyższe w zestawieniu, co odpowiada wysokim kosztom jednostkowym niewielkich instalacji gospodarskich. Szczegóły dotyczące pozostałych krajów opisują wpisy o Danii, Finlandii i Estonii.

Jak czytać wartości z 2013 r.

Stawki pochodzą z odpowiedzi parlamentarnej z marca 2013 r. i są podane w euro za megawatogodzinę. Rzeczywisty przychód instalacji zależy od warunków umowy, takich jak okres obowiązywania i ewentualna waloryzacja, dlatego przed porównaniem z innymi systemami warto sprawdzić umowę konkretnej instalacji. Dla nowych inwestorów znaczenie ma przede wszystkim to, że REFIT jest systemem historycznym, a bieżące wsparcie opiera się na aukcjach.

Wnioski

• Taryfy REFIT 3 dla AD mieściły się w przedziale 104–157 €/MWh i wyraźnie premiowały kogenerację oraz mniejsze jednostki.
• W RESS biogaz konkuruje o cenę, a nie o stałą taryfę, więc potrzebuje dodatkowego uzasadnienia: wartości ciepła, usług sieciowych, ograniczenia emisji z gnojowicy.
• Dla małych instalacji (do 50 kW) istnieje oddzielna ścieżka MSS, niezależna od aukcji.