Litwa: pierwsza neutralna technologicznie aukcja premii, biogaz obok wiatru i słońca

Litwa w 2019 r. zmieniła sposób wspierania energii odnawialnej: zamiast osobnych taryf dla każdej technologii wprowadziła wspólną aukcję, w której o premię do ceny rynkowej konkurują elektrownie słoneczne, wiatrowe oraz instalacje na biogaz i biomasę. Dla nowych instalacji na biogaz ubiegających się o wsparcie oznacza to koniec stałej, administracyjnie ustalonej stawki (instalacje już wspierane zachowują przyznane warunki) i konieczność zaoferowania ceny w konkurencji z tańszymi technologiami.

Jak działała pierwsza runda

Aukcję uruchomiono 2 września 2019 r., a oferty przyjmowano do 25 listopada 2019 r. Według relacji ICIS konstrukcja różniła się od wcześniejszych litewskich konkursów w dwóch miejscach: była neutralna technologicznie i rozdzielała premię rynkową (feed-in premium), a nie stałą taryfę (feed-in tariff). Wytwórca sprzedaje energię na rynku, a państwo dopłaca wylicytowaną premię do ceny rynkowej.

W pierwszej rundzie do rozdysponowania było 300 GWh rocznie. Pułap oferty ustalono na 48,93 €/MWh premii rynkowej. Pułap działa jak zabezpieczenie dla budżetu: oferta powyżej limitu nie wygrywa niezależnie od kosztów inwestora.

Premia zerowa jako sygnał

Serwis TaiyangNews opisał 25 grudnia 2019 r., że co najmniej trzech oferentów (nieujawnionych z nazwy) zgłosiło premię 0 €/MWh. Oznacza to gotowość zarabiania wyłącznie na sprzedaży energii po cenie rynkowej, z gwarancją zawartą w umowie na 12 lat. Poprawione oferty miały wpłynąć do 30 grudnia 2019 r., przy dolnej granicy 0 €/MWh, a zwycięzców zapowiedziano na styczeń 2020 r. Rząd zadeklarował do 146 mln € wsparcia rozłożonego na 12 lat dla zwycięzców w ramach ustawy o energii odnawialnej.

Dla biogazowni wniosek jest ostrożny. Zero w ofercie składają zwykle projekty o niskich kosztach jednostkowych, w praktyce najczęściej fotowoltaika i wiatr. Biogazownia rolnicza ma koszty paliwa (substratów) i obsługi, więc potrzebuje wyższej premii, ale zyskuje na tym, że produkuje energię sterowalnie i może ją oddawać także wtedy, gdy ceny są wyższe. Jaki zarobek przyniesie to w praktyce, rozstrzygną ceny rynkowe, a nie sama aukcja.

Kolejne rundy

Zapowiedziano harmonogram na kolejne lata: - 29 maja 2020 r. — 700 GWh, - 6 kwietnia 2021 r. — 700 GWh, - 19 kwietnia 2022 r. — 700 GWh.

Niewykorzystana pula z pierwszej rundy miała przechodzić do następnych. Dla inwestorów oznacza to przewidywalny kalendarz, ale też konieczność przygotowania pozwoleń i przyłącza do sieci zanim ogłoszony zostanie termin aukcji.

Co to znaczy dla polskich projektów

Rozwiązanie jest zbliżone do polskiego systemu aukcyjnego, w którym biogaz i biomasa konkurują o stałą cenę w osobnych koszykach (zob. aukcję OZE z grudnia 2019 r.). Różnica polega na tym, że na Litwie nie ma koszyka dla biogazu: wygrywa najniższa premia niezależnie od źródła.