Łotwa: rząd przyjmuje nowe przepisy o obowiązkowym zakupie energii z OZE i kogeneracji

Rada Ministrów Łotwy przyjęła 2 września 2020 r. dwa nowe rozporządzenia o obowiązkowym zakupie energii elektrycznej z kogeneracji i odnawialnych źródeł. Dla biogazowni, które na Łotwie sprzedają prąd w tym systemie, zmiany zaostrzają wymogi sprawności i uzależniają cenę zakupu od rodzaju używanych surowców.

Co się zmieniło

Nowe przepisy zastąpiły rozporządzenie nr 221 z 2009 r. (kogeneracja) i nr 262 z 2010 r. (energia odnawialna). Wcześniej, 15 lutego 2020 r., weszły w życie zmiany ustawy o rynku energii elektrycznej, które stały się podstawą dla nowych aktów wykonawczych.

Podmioty otrzymujące wsparcie w systemie obowiązkowego zakupu (obligātais iepirkums) lub gwarantowaną opłatę mają ponosić większą odpowiedzialność za spełnianie warunków wsparcia. Wymogi dotyczące sprawności wytwarzania i pożytecznego wykorzystania ciepła, dotąd stosowane do kogeneracji, obejmą od 1 stycznia 2021 r. także elektrownie wykorzystujące źródła odnawialne. Zasady dotyczące tzw. jednego cyklu technologicznego miały zostać opracowane do tej samej daty.

Skutki dla biogazowni

Przepisy powiązały cenę zakupu z rodzajem paliwa używanego przez biogazownię. Jeśli instalacja nie spełnia minimalnych wymogów dotyczących składu paliwa, jej prawo do obowiązkowego zakupu może zostać cofnięte. Od 2022 r. biogazownie mają stopniowo ograniczać wykorzystanie rolniczych produktów spożywczych, takich jak kukurydza, i opierać się na odpadach, w tym na gnojowicy.

Ministerstwo gospodarki zapowiedziało, że do końca roku zaproponuje obniżenie wysokości składnika OIK. Rząd podkreślił też, że od 2012 r. nie przyznaje się nowych praw do obowiązkowego zakupu, więc system dotyczy wyłącznie instalacji, które uzyskały je wcześniej.

Co oznacza OIK

OIK (obligātā iepirkuma komponente) to składnik rachunku za energię doliczany do zużycia odbiorców (zakres ewentualnych wyłączeń wynika z przepisów i nie jest tu omawiany), z którego finansuje się różnicę między gwarantowaną ceną zakupu energii od uprawnionych wytwórców a ceną rynkową. Jest to więc odpowiednik polskiego mechanizmu dopłat finansowanych przez odbiorców, ale z dłuższą historią i bardziej kontrowersyjną oceną publiczną: wokół wysokości opłaty toczy się na Łotwie od lat debata o nadmiernym wsparciu niektórych elektrowni.

Co to znaczy w praktyce

• Biogazownia, która pracowała na kukurydzy, musi zmienić strukturę substratów, jeśli chce zachować prawo do zakupu.
• Wymogi sprawności i wykorzystania ciepła, dotąd stosowane do kogeneracji, obejmą od 2021 r. także instalacje OZE.
• Ponieważ nowe prawa nie są przyznawane od 2012 r., zmiany dotyczą już działających instalacji; nowy inwestor musi szukać innych źródeł przychodu.