Pierwsza biometanownia w Polsce: Brody i bioCNG z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu

W połowie lutego 2025 r. media informowały o uruchamianej biometanowni w Brodach pod Poznaniem, nazywanej pierwszą w Polsce. Instalację zbudowali naukowcy Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu na terenie Rolniczego Gospodarstwa Doświadczalnego, a projekt sfinansowało Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska odwiedziła obiekt 13 lutego 2025 r.

Parametry i założenia

Moc instalacji wynosi 0,499 MWe, a przewidywana produkcja to około 650 tys. m³ biometanu rocznie. Gaz jest sprężany do postaci bioCNG i sprzedawany jako paliwo transportowe, a nie wtłaczany do sieci gazowej. Rozruch technologiczny rozpoczęto pod koniec 2024 r., a produkcja komercyjna miała ruszyć po około czterech tygodniach od daty publikacji. Autorzy projektu podkreślali bezzapachową pracę instalacji, co ma ograniczać jedną z największych uciążliwości dla sąsiadów podobnych obiektów.

W tym samym materiale podano, że w Polsce działa 430 biogazowni o łącznej mocy 309,7 MW, a Polska Organizacja Biometanu szacuje potencjał krajowy na nawet 16 mld m³ rocznie, z czego realnie około 9 mld m³ z dostępnych substratów.

Dlaczego to ważne

Instalacja w Brodach pełni rolę demonstracyjną i badawczą: pozwala przetestować uszlachetnianie biogazu do biometanu, sprężanie do bioCNG i logistykę sprzedaży na stację bez konieczności wtłaczania do sieci. Dla uczelni jest to także laboratorium do badań nad optymalizacją fermentacji i jakością biometanu, co może wspierać rozwój krajowych kompetencji.

Znaczenie dla branży w Polsce

W debacie publicznej „pierwsza biometanownia” bywa niejednoznacznym określeniem. Warto rozróżnić trzy kategorie: instalację produkującą biometan na paliwo (bioCNG) – jak w Brodach; instalację wtłaczającą biometan do sieci gazowej – jak biometanownia przy cukrowni w Strzelinie; oraz rolniczą instalację wtłaczającą do sieci. Rozróżnienie ma znaczenie prawne i finansowe, bo różne ścieżki oznaczają różne systemy wsparcia, gwarancje pochodzenia i wymogi przyłączeniowe.

Dla inwestorów wniosek jest praktyczny: małe instalacje o mocy poniżej 1 MW mogą szukać odbiorców w transporcie (bioCNG) i korzystać z premii FIP, natomiast większe projekty zależą od aukcji i przyłączy do sieci.

Co dalej

Po zakończeniu rozruchu technologicznego instalacja ma rozpocząć produkcję komercyjną i sprzedaż bioCNG. Dla branży ważne będzie, jak pracować będzie system uszlachetniania i ile realnie biometanu uda się sprzedać do pojazdów. Instalacje demonstracyjne takie jak Brody pozostają istotne dla szkolenia kadr i testów technologii, ale kluczowe dla rynku będą instalacje wtłaczające gaz do sieci – te dopiero powstają.