Porozumienie w sprawie unijnego rozporządzenia o metanie: pomiary, naprawa wycieków, zakaz rutynowego spalania

Parlament Europejski i Rada UE osiągnęły 15 listopada 2023 r. tymczasowe porozumienie w sprawie pierwszego unijnego rozporządzenia o redukcji emisji metanu w sektorze energii. Przepisy obejmują ropę, gaz ziemny i węgiel: nakładają obowiązek pomiarów i raportowania zgodnego z jednolitymi standardami, regularne kontrole wykrywania i naprawy nieszczelności, ograniczenia rutynowego wentylowania i spalania gazu na pochodniach oraz wymogi dla importowanych paliw. Dla branży biogazowej to ważny kontekst: metan staje się przedmiotem szczegółowej regulacji, a jego pomiar – standardem.

Co się zmienia

Najważniejsze elementy kompromisu:

• Pomiary i raportowanie: operatorzy będą zgłaszać emisje na podstawie pomiarów, a nie tylko szacunków, i poddawać je weryfikacji,
• LDAR: obowiązkowe kontrole i naprawa nieszczelności w ustalonych odstępach,
• Wentylowanie i spalanie: zakaz rutynowego wentylowania i spalania, z wyjątkami związanymi z bezpieczeństwem,
• Węgiel: wymogi dla kopalń, w tym dotyczące odmetanowania,
• Import: po okresie przejściowym (około trzech lat) importerzy muszą wykazać, że dostawcy spoza UE stosują porównywalne standardy; państwa członkowskie mają kontrolować to na rynku.

Porozumienie było poprzedzone długimi negocjacjami w sprawie zakresu importu, który budził obawy części państw o ceny i dostawy gazu.

Znaczenie dla branży w Polsce

Polska jest ważnym producentem węgla kamiennego i ma system gazowy zasilany importem, więc rozporządzenie ma dla niej znaczenie: górnictwo będzie musiało raportować i ograniczać emisje metanu, a gazownictwo – prowadzić kontrole szczelności. Dla biogazowni i biometanowni przepisy nie są wprost adresowane, ale tworzą otoczenie, w którym szczelność instalacji jest wartością. Operatorzy sieci będą coraz częściej oczekiwać wysokich standardów od wszystkich wprowadzających gaz.

Polityka metanowa pośrednio poprawia konkurencyjność biometanu: gaz kopalny, obciążony kosztem monitoringu i ograniczeń importowych, może drożeć, a biometan z odpadów zyskuje atut klimatyczny.

Na co zwrócić uwagę

Producenci biogazu powinni wdrożyć własne programy kontroli nieszczelności i dokumentowania emisji, nawet jeśli nie są bezpośrednio objęci rozporządzeniem. Pomiary na zbiornikach biogazu, sprężarkach i układach uszlachetniania mogą stać się elementem wymagań w umowach z odbiorcami i w certyfikacji.

Ważne rozróżnienie

Rozporządzenie dotyczy wyłącznie sektora energii kopalnej, ale Unia pracuje także nad innymi narzędziami redukcji metanu, w tym nad polityką rolną i przepisami o odpadach. Dla rolnictwa i gospodarki odpadami istotne pozostają dobre praktyki: szczelne magazynowanie nawozów naturalnych, fermentacja obornika i gnojowicy, wychwyt gazu składowiskowego.

Na rynku gazu pojawia się natomiast pytanie, jak raportowane emisje metanu będą wpływać na wycenę gazu ziemnego i biometanu w kontraktach długoterminowych. Odbiorcy, którzy raportują ślad węglowy, będą wymagać potwierdzonych danych od dostawców.

Co dalej

Porozumienie musi zostać zatwierdzone przez Parlament i Radę. Po wejściu w życie państwa członkowskie wskażą organy nadzoru i wprowadzą sankcje. Branża gazowa przygotowuje systemy pomiarowe i raportowe.