RED III: porozumienie PE i Rady — wiążący cel 42,5% OZE w 2030 r.

Negocjatorzy Parlamentu Europejskiego i Rady osiągnęli 30 marca 2023 r. tymczasowe porozumienie w sprawie rewizji dyrektywy o odnawialnych źródłach energii (RED III). Wiążący unijny cel udziału OZE w końcowym zużyciu energii brutto w 2030 r. wyniesie 42,5%, z dodatkowymi 2,5 punktu procentowego jako wartością indykatywną, co pozwala sięgnąć 45%. Kompromis jest wyższy niż cel Rady (40%) i niższy niż stanowisko Parlamentu i Komisji (45%). Dla branży gazów odnawialnych porozumienie potwierdza ich rolę i ustala nowe ramy dla transportu, przemysłu i certyfikacji.

Co się zmienia

Najważniejsze elementy porozumienia:

• Cel ogólny: 42,5% wiążący, do 45% z uzupełnieniem indykatywnym.
• Transport: państwa mogą wybrać cel 29% OZE w transporcie albo 14,5% redukcji intensywności emisji do 2030 r.; łączny udział paliw zaawansowanych i RFNBO ma wynosić co najmniej 5,5%, w tym co najmniej 1% RFNBO.
• Przemysł: 42% wodoru wykorzystywanego w przemyśle ma być RFNBO do 2030 r., a 60% do 2035 r.
• Ogrzewanie i chłodzenie: coroczny wzrost udziału OZE o 0,8 pkt proc. do 2025 r., następnie 1,1 pkt proc.
• Zrównoważoność biomasy: zaostrzone kryteria i ograniczenia dla pozyskiwania biomasy leśnej.
• Gaz odnawialny: rozszerzenie bazy danych Unii o paliwa gazowe oraz usprawnienie certyfikacji i gwarancji pochodzenia.

W porozumieniu pojawiły się także przepisy skracające procedury pozwoleniowe dla projektów OZE i wskazujące, że są one w interesie publicznym.

Znaczenie dla branży w Polsce

Dla Polski wyższy cel OZE oznacza konieczność przyspieszenia transformacji w ciepłownictwie i transporcie, gdzie rola gazów odnawialnych może być istotna. Biometan zyskuje na znaczeniu w sektorach trudnych do elektryfikacji: ciepłownictwie przemysłowym, transporcie ciężkim i żegludze. Zaostrzone kryteria zrównoważoności i rozszerzone bazy danych śledzenia paliw zwiększą wymagania wobec producentów, ale też uwiarygodnią biometan jako paliwo odnawialne.

W krajowej debacie ważne będą trzy sprawy: sposób wdrożenia celów sektorowych, uproszczenie procedur dla instalacji biogazowych i uregulowanie systemu wsparcia. Polska musi zdecydować, czy skorzysta z opcji celu 29% OZE w transporcie czy 14,5% redukcji emisji.

Gdzie biometan zyskuje, a gdzie traci

Zysk to jasna rola gazów odnawialnych w ciepłownictwie, transporcie i przemyśle oraz wyższe cele dla paliw zaawansowanych, do których zalicza się biogaz z odpadów i pozostałości. Ograniczenia dotyczą surowców: zaostrzone kryteria dla biomasy i zakaz zaliczania niektórych surowców z upraw żywnościowych zmniejszają pole manewru dla biogazowni opartych na uprawach energetycznych. Kluczowe będą szczegóły w załączniku IX do dyrektywy, który wyznacza listę surowców kwalifikujących się do celów zaawansowanych.

Co dalej

Porozumienie wymaga formalnego zatwierdzenia przez Parlament i Radę. Po jego przyjęciu państwa członkowskie dostaną około 18 miesięcy na transpozycję. Branża biogazowa powinna aktywnie uczestniczyć w konsultacjach krajowych, aby przepisy o biometanie, certyfikacji i przyłączaniu zostały przygotowane równolegle.