Raport REGATRACE: Niemcy, Wielka Brytania i Holandia liderami produkcji biometanu w Europie

Projekt REGATRACE, finansowany z programu Horizon 2020, opublikował przegląd stanu wykorzystania gazów odnawialnych w Europie. Media branżowe omówiły go 26 maja 2020 r. Raport, którego prace koordynowało Europejskie Stowarzyszenie Biogazu (EBA), pokazywał, że rynek biometanu jest silnie zróżnicowany: obok Niemiec, które produkowały około 10 TWh rocznie, były kraje wytwarzające ledwie ułamek tej ilości.

Ranking producentów

Dane z raportu dotyczą w większości 2018 r.:

Raport zwraca uwagę na różne relacje produkcji do zużycia. Dania i Niemcy produkowały więcej biometanu, niż zużywały na rynku krajowym, a nadwyżki były eksportowane lub magazynowane. Szwecja zużywała około dwukrotnie więcej, niż wytwarzała, co świadczy o zapotrzebowaniu w transporcie.

Systemy wsparcia

Najczęściej stosowanym instrumentem są taryfy gwarantowane (feed-in tariff), następnie premie (feed-in premium) i ulgi podatkowe. Rzadziej wykorzystywane są systemy kwotowe i dotacje inwestycyjne. Niemcy i Holandia korzystają z mechanizmów rynkowych opartych na obowiązkach dostawców paliw, wynikających z dyrektywy o OZE. Ankieta wśród potencjalnych odbiorców wykazała, że najważniejsze jest ograniczenie emisji gazów cieplarnianych, a następnie koszt produkcji, pochodzenie gazu i pewność dostaw.

Znaczenie dla Polski

REGATRACE obejmował też Polskę wśród krajów, w których projekt prowadził działania wspierające rozwój rynku. W 2020 r. nasz kraj nie miał jeszcze regulacji dla biometanu wtłaczanego do sieci, a produkcja była marginalna. Raport stanowił dla polskiej branży punkt odniesienia: pokazywał, że systemy wsparcia, uproszczone przyłączanie do sieci i rynek świadectw lub gwarancji pochodzenia są niezbędne do rozwoju produkcji.

Co dalej

Projekt miał trwać do kolejnych lat, a w jego ramach przygotowywano analizy rynku, narzędzia dla inwestorów i materiały szkoleniowe. Dla czytelnika kompendium wnioski są proste: tam, gdzie rynek biometanu rozwinął się szybko, towarzyszyły mu jasne regulacje, stabilne wsparcie i dostęp do sieci. Brak któregokolwiek z tych elementów hamuje inwestycje.

Jak czytać te liczby

Wartości w gigawatogodzinach nie są w pełni porównywalne z liczbą instalacji, bo skala pojedynczych zakładów jest bardzo różna: w Niemczech i Holandii dominują duże jednostki, a we Francji i Danii — zarówno rolnicze, jak i większe. Raport pokazywał ponadto, że o pozycji kraju decyduje nie tylko zasób surowców, ale też polityka: kraje o stabilnym wsparciu i prostych zasadach przyłączania notują szybszy przyrost mocy.

Wnioski dla nowych rynków

Przykłady z raportu pokazują, że kraje rozpoczynające rozwój biometanu mają do wyboru kilka dróg. Można oprzeć się na taryfach gwarantowanych jak w Wielkiej Brytanii i Francji, na zobowiązaniach dostawców paliw jak w Niemczech i Holandii albo na podatkowych zachętach jak w Szwecji. Każda ma konsekwencje dla kosztów publicznych i dla tempa przyrostu mocy, dlatego decyzje powinny być poprzedzone analizą krajowych uwarunkowań.