Skrzynka dojrzałych czerwonych pomidorów na gałązkach wystawionych na sprzedaż w sklepie spożywczym.

Badania BMPOwoce, warzywa i ich odpady

Pomidory (owoce) — BMP: 7 badań, średnia ważona 291 m³ CH₄/t s.m.o.

Pomidory (owoce) to wodnisty odpad szklarniowy i przetwórczy, bogaty w cukry i kwasy organiczne, z nasionami i skórką o większej zawartości ligniny.

CH₄ ≈ 55 % (szacunek)

Opublikowano Zaktualizowano 3 min czytaniaRedakcja Substraty.pl

Fot. Jeffery Martin / Wikimedia Commons, licencja CC0 1.0, plik źródłowy; zmiany: kadrowanie

Średnia ważona
291m³ CH₄/t s.m.o.
Zakres
210–384m³ CH₄/t s.m.o.
Rekordy
7badań
Publikacje
5źródeł
Temperatury
35 °C, 38 °Ctestu

Metan w biogazie

Średnia zawartość metanu · ≈ 5,5 kWh/m³ biogazu

szacunek z typu substratu W zebranych badaniach brak pomiaru. Przedział wynika z przybliżonego składu (białko z azotu ogólnego (N 3,3 % s.m. × 6,25)) i wydajności grup związków wg FNR.

Jak liczymy i co oznaczają strefy

Ocena dla biogazowni

brak oceny — ocena redakcji dla biogazowni

Brak oceny: brak suchej masy lub suchej masy organicznej w danych. Ocenę liczymy, gdy znamy suchą masę i suchą masę organiczną materiału.

Ocena redakcji wg metodyki

Dodaj do kalkulatora kofermentacji Dane CSV

Krzywe BMP z 7 badań

Średnia ważona Pojedyncze rekordy

Krzywe BMP: Pomidory (owoce)Skumulowana produkcja metanu w czasie dla 7 rekordów oraz średnia ważona 291 m³ CH₄/t s.m.o.. 7 krzywych to przebiegi modelowe (kinetyka I rzędu).0100200300400500051015202530czas [d]m³ CH₄/t s.m.o.Yan i in. (2021): 218 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)Aybek i in. (2017): 372 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)Shin i in. (2011): 210 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)Gunaseelan (2004) · 1: 211 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)Gunaseelan (2004) · 2: 384 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)Kouas i in. (2017) · 1: 347 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)Kouas i in. (2017) · 2: 373 m³ CH₄/t s.m.o. (przebieg modelowy)średnia291

Linie przerywane to przebieg modelowy (kinetyka I rzędu, B(t) = B₀·(1 − e−kt)); z publikacji pochodzi punkt końcowy. Wszystkie krzywe są modelowe.

Skumulowana produkcja metanu w czasie testu [m³ CH₄/t s.m.o.]. Gruba linia to średnia ważona wszystkich rekordów (291); kropki oznaczają wartości końcowe podane w publikacjach. Wskaż wykres, aby odczytać wartości; kliknij pozycję legendy, aby ukryć lub pokazać rekord.

Rekordy i źródła

Pobierz CSV
ŹródłoBMP
m³ CH₄/t s.m.o.
TemperaturaPróbkaKrzywa
Yan i in. (2021) DOI218—(oryg.: „Tomato (Solanum lycopersicum) – Whole”)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Aybek i in. (2017) DOI372—odpady z targowiska (oryg.: „Tomato”)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Shin i in. (2011) DOI21038 °C · mezofilowyowoce odpadowe ze szklarni (oryg.: „Tomato”)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Gunaseelan (2004) · 1 DOI21135 °C · mezofilowycałe zepsute owoce (oryg.: „tomato whole rotten”)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Gunaseelan (2004) · 2 DOI38435 °C · mezofilowycałe zepsute owoce (oryg.: „tomato whole rotten”)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Kouas i in. (2017) · 1 DOI34735 °C · mezofilowy(oryg.: „tomato”)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Kouas i in. (2017) · 2 DOI37335 °C · mezofilowy(oryg.: „tomato”)punkt końcowy (krzywa modelowa)
Średnia ważona291średnia arytmetyczna 302, SD 84

Typowy skład

Sucha masa organiczna (s.m.o.)
92,5 % s.m. (zakres 88,1–98,1)
Azot
3,3 % s.m.
Stosunek C/N
13,8

Mediana i zakres oznaczeń podanych w publikacjach źródłowych rekordów BMP tego substratu (źródło odczytu: BCBPD, MY-D); sucha masa: 0 oznaczeń, sucha masa organiczna: 3 oznaczenia. Brak s.m. w źródłach – kalkulator musi poprosić o wartość. C/N obliczono jako iloraz zawartości C i N (% s.m.) z tego samego źródła.

Źródła: Yan i in. (2021); Gunaseelan (2004).

Skład surowca zmienia się między partiami — do obliczeń instalacji użyj analizy własnej próbki. Wartości typowe kalkulator wstawia automatycznie.

Właściwości procesowe

Niska pewność: opis oparty na ogólnych cechach grupy substratów, a nie na badaniach tego materiału. Traktuj go jako wskazówkę do weryfikacji.

Brak opublikowanych badań procesowych

Literatura, z której korzystamy, nie opisuje zalet ani wad fermentacji tego substratu poza wynikami testów BMP. Poniżej cechy procesowe przypisane na podstawie rodzaju materiału — klasyfikacja redakcji, nie wynik badań.

łatwo rozkładalny
cukry, skrobia, glicerol → szybka hydroliza i zakwaszenie (LKT), wymaga buforu
kwaśny
niskie pH substratu (kiszonki, wywary, serwatka, owoce)
rozcieńcza wsad (mała s.m.)
mała sucha masa, rozcieńcza wsad
sezonowy
dostępność sezonowa — wymaga magazynowania
ubogi w mikroelementy
ubogi w mikroelementy — monofermentacja wymaga suplementacji
bogaty w węgiel
wysoki C/N → niedobór azotu; dobrze łączyć z substratami bogatymi w azot
ubogi w azot
wysoki C/N → niedobór azotu; dobrze łączyć z substratami bogatymi w azot

Kofermentacja — z czym łączyć, na co uważać

Dawkowanie

Brak źródłowych limitów dawki dla tego substratu.

Wprowadzaj stopniowo, zaczynając od małej dawki i obserwując proces (np. FOS/TAC, pH, skład gazu).

Ocenę konkretnej mieszanki z tym substratem pokaże kalkulator kofermentacji.

Czym jest i skąd się bierze

Pomidor (Solanum lycopersicum) jest ważnym warzywem w polskiej produkcji szklarniowej i gruntowej. Odpadowe owoce powstają w sortowniach, w gospodarstwach szklarniowych (owoce nieodpowiadające normom, pęknięte, przeterminowane) oraz w przetwórstwie, gdzie obok owoców powstają wytłoki pomidorowe. Ten wpis dotyczy owoców całych, a nie wytłoków.

Właściwości istotne dla fermentacji

Owoc zawiera około dziewięćdziesięciu pięciu procent wody. W suchej masie dominują cukry (glukoza i fruktoza), kwasy organiczne (cytrynowy, jabłkowy), pektyny oraz białko. Nasiona i skórka wnoszą włókno i frakcję trudniej rozkładalną z ligniną i tłuszczem w nasionach. Materiał jest łatwo rozkładalny, a niskie pH owoców i szybkie tworzenie kwasów mogą zakwasić fermentor, gdy nie ma buforu. W partiach zielonych owoców występuje glikoalkaloid tomatyna, ale w typowych dawkach nie jest ona uważana za istotny inhibitor. Piasek może pochodzić z ziemi przy zbiorze gruntowym.

Jak czytać rozrzut wyników

W zbiorze jest kilka rekordów z kilku źródeł, część bez podanej temperatury, część mezofilowa. Opisują owoce z targowiska, odpady ze szklarni i owoce zepsute. Rozrzut wynika z różnic odmianowych, stopnia dojrzałości, udziału nasion i skórki, rozdrobnienia i stanu owoców. Zepsucie zmienia skład: część cukrów zostaje zużyta, a pojawiają się produkty fermentacji. Inokulum oraz stosunek substratu do inokulum są dodatkowymi źródłami zmienności.

W praktyce biogazowni

Pomidory najlepiej dawkować jako dodatek do gnojowicy lub kiszonki, które zapewniają bufor i suchą masę. Konieczne jest rozdrobnienie, bo nasiona i skórka mogą tworzyć warstwy. Przechowywanie w cieple szybko prowadzi do psucia, więc partie wykorzystuje się na bieżąco. Odpady z przetwórstwa i handlu są odpadami, a ich przyjęcie wymaga odpowiednich uprawnień; własny odpad z gospodarstwa szklarniowego może być traktowany jak produkt rolny. Duże sezonowe dostawy warto rozkładać w czasie, aby uniknąć wahań pH.

Zdarza się, że odpad pomidorowy zawiera resztki sznurków, klipsów i fragmenty folii z uprawy szklarniowej; takie zanieczyszczenia należy usunąć przed rozdrabnianiem, aby nie uszkadzać pomp i nie powodować awarii mieszadeł.

Dobrą praktyką jest mieszanie odpadu pomidorowego z materiałem o wysokiej suchej masie, na przykład kiszonką kukurydzy lub słomą, które poprawiają strukturę wsadu i zmniejszają ryzyko zbyt gwałtownego spadku pH.

Metodyka w skrócie

BMP to ilość metanu uzyskana z suchej masy organicznej (s.m.o., ang. VS) w teście okresowym, podawana w m³ CH₄ na tonę s.m.o. (liczbowo tyle samo co NmL CH₄/g VS w publikacjach) i przeliczona na warunki normalne (0 °C, 101,325 kPa). Średnia ważona daje każdej publikacji łączną wagę 1, dzieloną po równo między jej wyniki dla danego substratu — praca z dwudziestoma odmianami nie przeważa pracy z jedną próbką. W programach międzylaboratoryjnych jednostką jest laboratorium (łączna waga 1), a w jego obrębie waga testu rośnie z liczbą butelek (powtórzeń). Wyniki po obróbce wstępnej (np. termicznej, chemicznej, enzymatycznej) pokazujemy osobno i nie wliczamy ich do średniej.

Linie ciągłe to krzywe zmierzone w testach. Gdy publikacja podaje tylko wynik końcowy, rysujemy przebieg modelowy kinetyki pierwszego rzędu, B(t) = B₀·(1 − e−kt): z publikacji pochodzi wyłącznie punkt końcowy, a kształt krzywej służy jedynie wizualizacji — nie odczytuj z niego produkcji w konkretnym dniu. Dla tego substratu przyjęto k = 0,245 d−1 (mediana z: stałe k podane w źródłach: Chynoweth i in. (1993): 4× (mediana 0.231 d⁻¹); Nogueira i in. (2026): 1× (mediana 0.445 d⁻¹)).

Statystyki opisują rozrzut opublikowanych wyników — to zestawienie opisowe, a nie metaanaliza ani gwarancja uzysku w instalacji.

Pełna metodyka i zasady korekt

Bibliografia

  1. Yan, H.; Cai, F.; Wang, L.; Chen, C.; Liu, G. (2021). Compositional components and methane production potential of typical vegetable wastes. Environmental Science and Pollution Research 28(38), 54177–54186. DOI: 10.1007/s11356-021-15798-y DOI
  2. Aybek, A.; Faculty of Agriculture, Department of Biosystems Engineering, KahramanmarasSutcu Imam University, Kahramanmaras, Turkey; 茜ok, S. (2017). Determination and evaluation of biogas and methane productions of vegetable and fruit wastes with Hohenheim Batch Test method. International Journal of Agricultural and Biological Engineering 10(4), 207–215. DOI: 10.25165/j.ijabe.20171004.2864 DOI
  3. Shin, K.S.; Kim, C.H.; Lee, S.E.; Yoon, Y.M. (2011). Biochemical Methane Potential of Agricultural Byproduct in Greenhouse Vegetable Crops. Korean Journal of Soil Science and Fertilizer 44(6), 1252–1257. DOI: 10.7745/kjssf.2011.44.6.1252 DOI
  4. Gunaseelan, V. (2004). Biochemical methane potential of fruits and vegetable solid waste feedstocks. Biomass and Bioenergy 26(4), 389–399. DOI: 10.1016/j.biombioe.2003.08.006 DOI
  5. Kouas, M.; Torrijos, M.; Sousbie, P.; Steyer, J.P.; Sayadi, S.; Harmand, J. (2017). Robust assessment of both biochemical methane potential and degradation kinetics of solid residues in successive batches. Waste Management 70, 59–70. DOI: 10.1016/j.wasman.2017.09.001 DOI

Wszystkie źródła serwisu: bibliografia.