Prawo i regulacjeWyjaśnienie

Status biogazowni rolniczej: co daje wpis do rejestru KOWR, co go wyklucza i czym różni się od koncesji

Status biogazowni rolniczej wynika z definicji biogazu rolniczego (art. 2 pkt 2 ustawy o OZE) i wpisu do rejestru KOWR. Co daje (brak koncesji, własny rejestr, instrumenty wsparcia), co go odbiera i czym różni się od biogazowni nierolniczej.

Opublikowano 5 min czytaniaRedakcja Substraty.pl

Inne wersje językowe: English, Deutsch, Español, Français, Italiano, Nederlands.

Pusta sala plenarna Sejmu RP w Warszawie: półkoliste rzędy drewnianych ław poselskich i zielonych foteli.
Fot. Adrian Grycuk / Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0 pl, plik źródłowy; zmiany: kadrowanie

Status biogazowni rolniczej nie jest nadawany jednym dokumentem. Składają się na niego dwa warunki z ustawy z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (dalej: ustawa o OZE): biogaz musi powstawać wyłącznie z substratów wymienionych w art. 2 pkt 2, a wytwórca musi być wpisany do rejestru wytwórców biogazu rolniczego, który prowadzi Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR). Poniżej opisujemy skutki tego statusu i to, co może go odebrać; szczegóły rejestracji zawiera wpis o rejestrze wytwórców biogazu rolniczego, a definicji i substratów wpis o biogazie rolniczym w ustawie o OZE.

Dwa elementy statusu

Definicja gazu (art. 2 pkt 2). Biogaz rolniczy to gaz otrzymywany w procesie fermentacji metanowej produktów rolnych i pozostałości z rolnictwa, w tym odchodów zwierzęcych, produktów z przetwórstwa rolno-spożywczego i ich pozostałości, przeterminowanych produktów spożywczych, wybranych tłuszczów, biomasy roślinnej z utrzymania terenów zielonych pozyskanej bezpośrednio od jej producenta oraz odchodów zwierzęcych z działalności innej niż rolnicza. Definicja wyłącza biogaz z odpadów komunalnych, ze składowisk odpadów i z substratów z oczyszczalni ścieków innych niż zakładowe oczyszczalnie z przetwórstwa rolno-spożywczego z rozdziałem ścieków.

Wpis do rejestru (art. 23–24). Wytwarzanie biogazu rolniczego w instalacjach innych niż mikroinstalacja biogazu rolniczego, wytwarzanie energii elektrycznej z biogazu rolniczego w instalacjach innych niż mikroinstalacja oraz wytwarzanie biometanu z biogazu rolniczego to działalność regulowana w rozumieniu Prawa przedsiębiorców i wymaga wpisu do rejestru. KOWR jest obowiązany dokonać wpisu w ciągu 7 dni od wpływu wniosku z oświadczeniami; jeśli wpisu nie dokonano, a od wpływu wniosku upłynęło 14 dni, wytwórca może rozpocząć działalność (art. 27a ust. 1–2; nie dotyczy to sytuacji, gdy KOWR w ciągu 7 dni wezwał do uzupełnienia wniosku). Zaświadczenie o wpisie KOWR wydaje z urzędu (art. 27a ust. 3).

Co daje status

Skutek Podstawa Uwagi
Brak koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej art. 3 pkt 3 ustawy o OZE dotyczy energii wytwarzanej wyłącznie z biogazu rolniczego, w tym w kogeneracji w rozumieniu art. 3 pkt 33 Prawa energetycznego
Rejestracja w KOWR, nie w URE art. 7 ust. 2 i 4, art. 24 brak wpisu do rejestru małych instalacji z tytułu energii z biogazu rolniczego i brak wpisu do rejestru wytwórców biogazu przy biometanie z biogazu rolniczego
Dostęp do instrumentów wsparcia przeznaczonych dla biogazu rolniczego m.in. art. 44 ust. 3 pkt 5, art. 71 ust. 3 wytwórca składa oświadczenie, że nie użył substratów spoza listy; zasady aukcji opisuje wpis o aukcjach OZE dla biogazowni rolniczych
Gwarancje pochodzenia dla biogazu rolniczego art. 120 ust. 1 pkt 6 wniosek składa się po uzyskaniu wpisu w odpowiednim rejestrze
Uproszczenia i ułatwienia inwestycyjne ustawa z 13 lipca 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 1597) wniosek o wpis zawiera wskazanie, czy składa go podmiot uprawniony w rozumieniu tej ustawy (art. 26 ust. 1 pkt 5)

Brak koncesji nie oznacza braku innych zgód: pozwolenie na budowę, decyzje środowiskowe, warunki przyłączenia czy zatwierdzenie weterynaryjne wynikają z odrębnych przepisów. Szerzej o granicy między koncesją a wpisem do rejestru pisaliśmy w wpisie o koncesji URE i rejestrze.

Co status wyklucza: substraty spoza listy

Art. 25 pkt 3 zobowiązuje wytwórcę do używania do wytwarzania biogazu rolniczego wyłącznie substratów z art. 2 pkt 2, a pkt 4 lit. a do prowadzenia dokumentacji ilości i rodzaju wszystkich substratów. Gdy do biogazu rolniczego trafia biomasa spoza listy, np. biodegradowalna frakcja odpadów komunalnych albo osad z komunalnej oczyszczalni, gaz przestaje być rolniczy. Szczegółową listę dopuszczalnych substratów w rozumieniu rozporządzenia ministra właściwego do spraw rolnictwa opisuje wpis o rozporządzeniu o wykazie substratów.

Skutki naruszenia opisują art. 28–31:

  • KOWR niezwłocznie przekazuje Prezesowi URE informacje o wykorzystywaniu substratów innych niż z art. 2 pkt 2 (art. 28 ust. 3 pkt 2),
  • Dyrektor Generalny KOWR wydaje decyzję o zakazie działalności w razie naruszenia obowiązków z art. 25 pkt 3–5, a decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 30 ust. 1 pkt 4, ust. 2),
  • wytwórca jest z urzędu wykreślany z rejestru, a ponowny wpis jest możliwy najwcześniej po 3 latach od decyzji (art. 31 ust. 1–2),
  • po naruszeniu art. 25 pkt 3 także sama instalacja może ponownie służyć tej działalności dopiero po 3 latach (art. 31 ust. 4),
  • KOWR informuje sprzedawcę zobowiązanego o wykreśleniu w ciągu 14 dni (art. 31 ust. 3).

W praktyce oznacza to, że dodatkowy substrat „na próbę” może kosztować nie tylko wsparcie, lecz i możliwość prowadzenia działalności. Przed każdą zmianą receptury porównaj nowy substrat z literami a–f art. 2 pkt 2.

Różnice względem biogazowni nierolniczej

Cecha Biogazownia rolnicza Biogaz „zwykły” (np. z oczyszczalni, składowiska, odpadów komunalnych)
Definicja art. 2 pkt 2 art. 2 pkt 1
Rejestr KOWR (art. 23–24) rejestr wytwórców biogazu u Prezesa URE przy produkcji biogazu na potrzeby biometanu (art. 7 ust. 1 pkt 2) lub rejestr małych instalacji przy energii w małej instalacji
Koncesja na energię elektryczną nie (art. 3 pkt 3) tak, z wyłączeniem mikroinstalacji i małej instalacji (art. 3 pkt 1–2); mała instalacja to moc większa niż 50 kW i nie większa niż 1 MW
Sprawozdania kwartalne do KOWR (art. 25 pkt 6) półroczne do Prezesa URE (art. 9 ust. 1a pkt 6 i ust. 1b)

Biogaz nierolniczy nie jest „gorszy”: ma własne zasady, rejestr i wymagania, a o jego zaliczeniu do OZE decyduje ustawa. Różnica polega na ścieżce formalnej, kosztach zgód i dostępnych instrumentach. Biometan w polskim prawie opisuje wpis o biometanie i rejestrach URE i KOWR.

Co sprawdzić, zanim zmienisz status lub wsad

  1. Czy wszystkie substraty mieszczą się w art. 2 pkt 2? Odpady z gastronomii i bioodpady z gospodarstw domowych wymagają osobnej analizy pochodzenia, a odpady komunalne są wyłączone z definicji.
  2. Czy dokumentacja jest kompletna? Ewidencja ilości i rodzajów substratów, biogazu, energii i pofermentu jest warunkiem sprawozdania (art. 25 pkt 4–6).
  3. Czy zmiany danych zgłoszono w terminie? Zmianę danych w rejestrze zgłasza się do KOWR w ciągu 14 dni (art. 28 ust. 1).
  4. Czy dostawy odpadów zakładają inny reżim? Jeśli instalacja przyjmuje odpady, jest też posiadaczem odpadów, o czym piszemy w wpisie o BDO dla biogazowni.

Wpis ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Numeracja i brzmienie przepisów pochodzą z tekstu jednolitego ustawy o OZE ogłoszonego w Dz.U. 2026 poz. 68; przed decyzją sprawdź aktualny tekst w ISAP i skonsultuj się z prawnikiem lub KOWR.

Źródła

  1. Ustawa z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii — art. 2 pkt 2, art. 3, 7, 23–33 (tekst jednolity z 2026 r., ELI)
  2. Ustawa z 10 kwietnia 1997 r. — Prawo energetyczne (ISAP/ELI)
  3. KOWR — warunki uzyskania wpisu do rejestru wytwórców biogazu rolniczego

Pytania i odpowiedzi

Co się dzieje po wykreśleniu biogazowni z rejestru biogazu rolniczego?

Dyrektor Generalny KOWR wydaje decyzję o zakazie działalności, która podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 30), a następnie z urzędu wykreśla wytwórcę z rejestru (art. 31 ust. 1). Nowy wpis jest możliwy najwcześniej po 3 latach od wydania decyzji, a przy użyciu substratu spoza listy także sama instalacja może wrócić do tej działalności dopiero po 3 latach (art. 31 ust. 2 i 4). KOWR informuje też sprzedawcę zobowiązanego w ciągu 14 dni od wykreślenia (ust. 3).

To pytanie w FAQ